شیرهای میلیونی بر قبور اهالی چهارمحال و بختیاری

به گزارش مهر، مردم استان چهارمحال و بختیاری در گذشته شیر سنگی را که نشانه شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری است، روی آرامگاه بزرگان قوم خود قرار می‌دادند که هنوز می‌توان تعدادی از آنها را در قبرستان‌های قدیمی این استان‌ها مشاهده کرد، اما اخیرا در قبرستان‌های جدید این مناطق نیز شیرهای سنگی جدیدی در حال پدیدار شدن است که سبک و سیاق آنها با شیرهای سنگی گذشته این استان بسیار متفاوت است. این شیرهای سنگی بسیار عظیم‌الجثه تراشیده می‌شود و دارای وزن‌های چند تنی است که وزن بیشتر آنها بالای چهار تن است.

قیمت این شیرهای سنگی که روزبه‌روز در قبرستان‌های این استان در حال افزایش است، متفاوت بوده که این قیمت بیشتر به وزن و بزرگی شیرسنگی و کار تراش آن بستگی دارد.

یکی از سنگ‌تراش‌های تولید کننده این شیرهای سنگی دراین باره به مهر می‌گوید: شیرهای سنگی که ما تولید می‌کنیم دارای وزن‌های مختلف است که وزن آنها بر اساس نوع سفارش مشتری از یک تا بالای ۹ تن و حتی بیشتر است.

صفقلی حیدری با بیان این‌که شیرهای سنگی روی قبور افراد شجاع ایل بختیاری گذاشته می‌شود و نشان‌دهنده جوانمرد بودن متوفی است، می‌افزاید: قیمت شیرهای سنگی براساس نوع سفارش از چند میلیون تومان آغاز و تا ۲۷ میلیون و حتی بیشتر قیمت دارد.

این هنرمند سنگتراش با اشاره به این‌که این شیرهای سنگی به دلیل وزن بسیار بالا با جرثقیل حمل می‌شود، می‌گوید: هم اکنون سفارش‌های مختلفی برای تولید شیرهای سنگی داریم و در تلاش هستیم که سفارش‌ها را بموقع تحویل دهیم.

وی با اشاره به این‌که تراشیدن این شیرهای سنگی با دست انجام می‌شود، می‌افزاید: تلاش شده است که شیرهای سنگی با کیفیت بالا تراشیده و نوع حالت مجسمه شیر بر اساس نوع سفارش مشتری به نحوه مطلوب ایجاد شود.

بازگشت به فرهنگ و اصالت گذشته

در این باره یک پژوهشگر فرهنگ مردم در استان چهارمحال و بختیاری نیز در این باره به جام‌جم می‌گوید: شیر در واقع نماد شجاعت و مردانگی است و قرار دادن آن روی مزار افراد در گذشته نیز دربردارنده نوعی باور بوده که نسبت به متوفی وجود داشته است، به طور مثال آن را روی قبر افرادی که جان خود را برای مردم و کشور خود فدا می‌کردند، بزرگ خاندان یا طایفه، افرادی با ویژگی‌های خاص نظیر شجاعت و داشتن مهارت سوارکاری یا تیراندازی یا حتی جوانان و نوجوانانی که به نوعی سرآمد بوده، اما جوانمرگ شدند، قرار می‌دادند. هرچند برای نوجوانان و جوانان از شیرهای کوچک‌تر استفاده می‌شده است.

عباس قنبری می‌افزاید: اما قدیمی‌ترین شیر سنگی یافت شده که هم‌اکنون نیز وجود دارد، به 500 سال پیش و دوران صفویه برمی‌گردد.

وی با اشاره به این‌که شیرهای سنگی در مناطق بختیاری‌نشین کشور مورد استفاده قرار می‌گرفته است، می‌گوید: بختیاری‌ها از جمله اقوام ایرانی هستند که در بخش‌هایی از استان‌های چهارمحال و بختیاری، خوزستان، لرستان و اصفهان ساکن هستند، به همین دلیل در قبرستان‌های تمام این مناطق می‌توان شیرهای سنگی قدیمی را مشاهده کرد. این شیرها بیشتر در قبرستان‌های شهرهای ایذه، مسجد سلیمان، گتوند و عقیلی در خوزستان، کوهرنگ و بازفت در چهارمحال و بختیاری، فولادشهر و فلاورجان در اصفهان و الیگودرز در لرستان وجود داشته که البته هم اکنون بیشتر آنها تخریب و نابوده شده است.

به گفته این پژوهشگر آثار تاریخی و فرهنگی، ساخت شیرهای مدل قدیمی از دو تا پنج میلیون و ساخت شیرهای مدل جدید از هفت تا بیش از ده میلیون تومان هزینه می‌برد.