افزایش 16 درصدی اشتباهات دندانپزشکی

اما آمارهای سازمان پزشکی قانونی، خلاف این انتظار منطقی را می‌رساند. روز گذشته، مدیرکل آموزش و همکاری‌های علمی سازمان پزشکی قانونی کشور با اشاره به افزایش 15.9 درصدی موارد قصور دندانپزشکی در هشت ماهه اول امسال به فارس توضیح داد: در هشت ماه ابتدایی امسال از 306 دندانپزشک به دلیل قصور دندانپزشکی شکایت و در کمیسیون‌های پزشکی قانونی بررسی شد که از این تعداد 170 مورد به محکومیت دندانپزشک و 136 مورد نیز منجر به تبرئه شده است.

به گفته مسعود قادی‌پاشا، قصور دندانپزشکی از جمله موضوعات مورد بررسی در کمیسیون‌های پزشکی قانونی است که براساس آمارهای موجود در هشت ماهه امسال قصور دندانپزشکی از نظر فراوانی تعداد موارد بررسی در مقایسه با دیگر رشته‌های تخصصی در رتبه چهارم قرار داشته ‌است.

یعنی براساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی، امسال پس از جراحی زنان و زایمان، جراحی عمومی و جراحی ارتوپدی، بیشترین شکایت‌های پزشکی به شاخه دندانپزشکی مربوط بوده که نسبت به هشت ماهه سال قبل نیز میزان قصور و اشتباهات دندانپزشکان، حدود 16 درصد افزایش داشته است.

مبنای محاسبه اشتباهات دندانپزشکی بر اساس شکایت‌هایی است که از دندانپزشکان واصل شده است؛ البته شکایت‌هایی که به محکومیت قطعی دندانپزشکان منجر بشود.

با همین تعریف ساده، معلوم می‌شود که تعداد واقعی اشتباهات دندانپزشکی، قطعا بیشتر از آمارهای رسمی است، زیرا می‌شود به‌طور منطقی پیش‌بینی کرد که بسیاری از اشتباهات دندانپزشکی، اصلا به مرحله شکایت از دندانپزشک نرسد. به تعبیر دیگر، وقتی بیمار باوجود نارضایتی از مراحل درمان از دندانپزشک خود شکایت نمی‌کند، در نتیجه آن قصور دندانپزشکی هیچ‌وقت به گوش مسئولان پزشکی قانونی هم نخواهد رسید.

از بالا رفتن دیه تا افزایش آگاهی مردم

اگر بخواهیم تحلیل کنیم که چرا آمار اشتباهات دندانپزشکی بالاتر رفته، برداشت اول این است که فکر کنیم دقت دندانپزشکان پایین آمده است.

اما محسن خلیلی، قائم مقام معاون انتظامی سازمان نظام پزشکی در گفت‌وگو با جام‌جم، این استدلال را قبول ندارد و معتقد است که سطح کیفی خدمات دندانپزشکی یا دقت دندانپزشکان نسبت به سال‌های قبل، پایین نیامده است، بلکه این روزها مردم از طریق رسانه‌ها و دیگر وسایل ارتباط جمعی، نسبت به حق و حقوق پزشکی خود آشنایی بیشتری دارند و همین عامل هم باعث افزایش شکایت‌های دندانپزشکی شده است.

البته اگر با همین استدلال هم جلو برویم، می‌شود به این نتیجه رسید که در سال‌های گذشته هم میزان قصورهای دندانپزشکی، نزدیک به تعداد قصورهای دندانپزشکی سال‌های اخیر بوده است، اما در حقیقت این خود بیماران بوده‌اند که در سال‌های گذشته، رغبت یا آگاهی چندانی نسبت به شکایت از دندانپزشکشان نداشته‌اند. نکته دیگری که خلیلی، آن را در افزایش تعداد قصورهای دندانپزشکی بسیار موثر می‌داند، بحث افزایش مبلغ دیه انسان است.

به اعتقاد او، هرچقدر میزان این دیه بالاتر برود، می‌شود انتظار داشت که میزان شکایت از دندانپزشکان هم بالاتر برود، زیرا رقم خسارتی که به بیمار پرداخت می‌شود، قابل توجه خواهد بود.

از طرف دیگر، چون قصورهای دندانپزشکی معمولا قصورهایی است که دیه‌ای زیر 20 درصد دیه کامل انسان را شامل می‌شود، همین موضوع دلیل دیگری است که به باور خلیلی، آمار قصور و شکایت‌های دندانپزشکی را افزایش داده است، زیرا در دادگاه‌ها معمولا قصورهای زیر 20 درصد دیه کامل را تائید می‌کنند و حتی در دادگاه‌های تجدیدنظر هم معمولا این‌گونه حکم‌ها ـ برای پرداخت دیه‌های زیر 20 درصد دیه کامل ـ تائید نهایی می‌شود.

عمل‌های زیبایی دندان؛ صدرنشین شکایت‌ها

سازمان پزشکی قانونی در آماری که از میزان اشتباهات دندانپزشکی امسال منتشر کرده، به ریز جزئیات آن اشاره‌ای نکرده است. مثلا اعلام نشده است که بیشترین قصور و شکایت‌های دندانپزشکی، مربوط به کدام نوع درمان‌های دندانپزشکی بوده است.

اما قائم مقام معاون انتظامی سازمان نظام پزشکی با استناد به جزئیات آمارهای قبلی، عنوان می‌کند که معمولا بیشترین میزان قصور و شکایت‌های دندانپزشکی به عمل‌های زیبایی دندان مربوط است و در این بین، عمل‌های درمانی مثل عصب‌کشی دندان، آمار قابل اعتنایی از شکایت‌ها را به خود اختصاص نمی‌دهد. به گفته این مقام مسئول، بیشترین میزان شکایت‌های دندانپزشکی از ساکنان شهرهای بزرگ‌تر و عمدتا در بین جمعیت جوان اتفاق می‌افتد که آگاهی بیشتری نسبت به مسائل حقوقی دارند. موضوع مهم دیگری که وجود دارد این است که این شکایت‌های دندانپزشکی که از آنها صحبت کردیم، اصلا به این معنی نیست که دندانپزشک حتما از جیب خودش، مبلغ دیه را پرداخت کند.

مثلا فرض کنید که بیماری به‌دلیل خراب شدن چند دندان و آسیب فک، 20 درصد دیه به او تعلق گرفته باشد که با احتساب دیه کامل یک انسان، او می‌تواند تقریبا بین 30 تا 40 میلیون تومان دیه دریافت کند، اما این وسط این دندانپزشک نیست که دیه را پرداخت می‌کند، بلکه دندانپزشک به‌دلیل عضویت در بیمه‌های مسئولیت پزشکان و دندانپزشکان، مبلغی پرداخت نمی‌کند و معمولا همه مبلغ دیه را این‌گونه بیمه‌ها تقبل می‌کنند.

این بیمه‌های مسئولیت برای دندانپزشکان مثل بیمه شخص ثالث می‌ماند که اشتباهات دندانپزشک را جبران می‌کند. مبلغ این بیمه‌ها هم متغیر است و به قول خلیلی، دندانپزشک می‌تواند با پرداخت 500 هزار تومان به بیمه‌های مسئولیت، از خدمات این بیمه‌ها استفاده کند.

مبلغ 500 هزار تومان هم در برابر درآمد ماهانه چند میلیونی که دندانپزشک دریافت می‌کند، رقم قابل توجهی نیست.

همه اینها را گفتیم که بگوییم نباید حضور بیمه‌های مسئولیت برای دندانپزشکان باعث شود که آنها با دقت کمتری، کار درمانی شان را انجام دهند و در این میان، وظیفه نهادهای نظارتی است که با تمرکز بیشتری به کار دندانپزشکان نظارت داشته باشند و اجازه ندهند که دقت کار دندانپزشکی، فدای ویزیت سریع مراجعان و افزایش درآمد ماهانه دندانپزشک شود.