نمک، قاتل 86 هزار ایرانی در هر سال

این خودکشی دسته‌جمعی که ما مردم با لبی خندان و خاطری آسوده به سراغش می‌رویم و ترسی از آن نداریم، دیروز موضوع نشست چند مسئول وزارت بهداشت بود که از برنامه‌ای خبر می‌دادند برای کاهش مصرف نمک در کشور.

موضوع این است که ما مردم بی‌محابا نمک مصرف می‌کنیم و دست و دل بازانه به غذاهایمان طعم شوری می‌دهیم و با این شیوه زندگی، جانمان را به خطر می‌اندازیم. خیلی از ما غذاهای خانگی را زیر سایه غذاهای فست‌فودی برده‌ایم و آن‌قدر غرق در غذاهای آماده شده‌ایم که دیگر ذائقه‌مان غذای خانگی را پس می‌زند. گروهی هم اما هنوز طرفدار غذای سنتی هستیم، ولی آن‌قدر آن را به نمک و شکر و روغن آغشته می‌کنیم که یکپارچه ضرر می‌شود به جای سود.

همین شیوه غلط غذا خوردن است که دیروز این مسئولان را بر آن داشت تا چند حقیقت را در قالب چند آمار تشریح کنند. اولین مسئول، علی‌اکبر سیاری، معاون بهداشت وزیر بهداشت بود که به چند ماده غذایی در کشور که حاوی بیشترین نمک است، تاخت. او به پنیر، نان، رب‌گوجه‌فرنگی، سس و انواع فست‌فودها اشاره کرد و طبق گزارش ایسنا گفت که بیش از 50 درصد نمکی که وارد بدن ایرانی‌ها می‌شود از راه مصرف این مواد غذایی است.

سیاری که استاندارد مصرف روزانه نمک را پنج گرم می‌داند، حرف‌هایی زد تا نشان دهد خیلی از ما با بدخوری نمک چه بر سر بدن مان می‌آوریم، نمکی که شمایل ظاهری‌اش دانه‌های سفید و بلوری ریز است، اما فرجام افراط در خوردن آن چیزی نیست جز سکته‌های قلبی و مغزی در اثر افزایش فشار خون یا نارسایی‌های قلبی و کلیوی. علت این بیماری‌ها از زبان او مصرف سرانه ده تا 12 گرم نمک در روز از سوی ایرانی‌هاست که بیش از دو برابر استانداردهای جهانی است و هر سال باعث مرگ بیش از 86 هزار نفر می‌شود.

در این نشست، سیاری از انواع نان‌هایی که می‌خوریم نیز گله کرد و گفت، بخشی از نمک مازادی را که به خورد ما مردم می‌رود همین نمک پنهان در نان‌ها دانست.

علاوه بر او، مدیرکل دفتر آموزش و تحقیقات وزارت بهداشت هم به نان‌های تولیدی در کشور خرده گرفت و گفت نان‌ها به قدری نمک دارد که اگر کسی روزانه 310 گرم از آن بخورد پنج گرم نمک مورد نیازش را دریافت کرده که این یعنی در روز هرچه غیر از نان بخورد همان نمک مازادی می‌شود که تاوانش ابتلا به انواع بیماری است. طبق گزارش فارس، شهرام رفیعی‌فر به استناد باورهای جهانی، نمک را سم می‌داند، سمی به اندازه شکر مهلک و به حد ماده مخدر هروئین، کشنده، اما او گفت با این که سالانه نمک جان ایرانیان زیادی را می‌گیرد ولی نمی‌داند چرا همه توجهات به مقابله با هروئین معطوف است.

البته در این که هروئین کشنده است، تردیدی نیست، اما به هر حال این ماده‌ای مخدر است که همه می‌دانند پایان آلودگی به آن چیست. پس مقایسه هروئین با نمک و خطرناک‌تر دانستن نمک، برگ برنده‌ای برای هروئین نیست که هشداری است راجع به مصرف کنترل نشده نمک که می‌تواند جان آدم‌ها را به اندازه هروئین تهدید کند.

بسیج ملی برای کاهش مصرف نمک

مشکل نمک این است که با زندگی ما آمیخته شده و این همزیستی دائم، خطرات مصرف افراطی آن را از یادمان برده تا جایی که ندانسته دنبال نمک‌هایی می‌رویم که مضر بودنشان ردخور ندارد. نمک دریا که این روزها مدی است در سبد غذایی برخی از خانواده‌ها در زمره نمک‌های مضری است که دیروز در نشست مسئولان وزارت بهداشت درباره آن بحث شد، آغازگر بحث هم مدیر کل بهبود تغذیه این وزارتخانه بود. به گفته زهرا عبداللهی، این نمک‌ها حاوی سرب و کادمیوم است، در حالی که ید اندکی هم دارد و این سه مولفه ثابت می‌کند که این نمک چیزی جز ضرر برای مردم نیست.

اما عبداللهی شاکی بود از این که نمک دریا هنوز در کشور تولید و بی مانع درباره‌اش تبلیغ می‌شود و بدتراین که شکایت سال گذشته وزارت بهداشت از تولیدکنندگان این نمک هنوز به جایی نرسیده است. نشست دیروز بسیج ملی برای کاهش مصرف نمک، چند حقیقت را برای ما رو کرد ؛ این که آسیب‌های ناشی از نمک تا چه اندازه به ما نزدیک است و تولیدکنندگان مواد غذایی تا چه حد نسبت به سلامت مردم بی‌اعتنا هستند. پس درست است که در بالا رفتن سرانه مصرف نمک در کشور تک تک ما مردم با افزایش مصارف خانگی نمک نقش داریم، ولی این تولیدکننده‌های انواع مواد غذایی هستند که نمک بیش از اندازه مجاز را به خورد مردم می‌دهند.

در نشست دیروز این نکته مورد تائید قرار گرفت و قرار شد این روند متوقف شود آن هم به روشی که علی اکبر سیاری، معاون بهداشت وزیر بهداشت آن را تشریح کرد. به گفته او بسیج ملی برای کاهش مصرف نمک که تا چند روز آینده کارش را آغاز می‌کند به دنبال جلب همکاری صنایع غذایی برای تولید محصولات کم‌نمک و برچسب‌دار کردن مواد غذایی تولید شده از نظر میزان نمک مصرفی است، که اگر این جنبش آغاز شود مردم مواد غذایی را آگاهانه انتخاب می‌کنند، چون چراغ راهنماهایی که قول نصب آن بر مواد غذایی داده شده چشم مردم برای انتخاب ماده غذایی سالم را باز خواهد کرد و آن وقت کمتر کسی را می‌توان یافت که با علم به مضر بودن نمک، خوراکی نمکین را انتخاب کند.