حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
کارشناسان در برنامه مناظره مطرح کردند:
بنگاهداری بانکها، مجال حمایت از تولید را گرفته است
چهل و چهارمین برنامه مناظره شبکه یک سیما با موضوع «عملکرد نظام بانکی در حمایت از تولید» دیروز در حالی روی آنتن رفت که کارشناسان و نمایندگان بانک مرکزی به اتفاق به اصلاح رویه نظام بانکی و بخصوص کاهش بنگاهداری بانکها معتقد بودند.
به گزارش تسنیم، در برنامه مناظره دیروز (جمعه)، رویههای موجود نظام بانکی در حمایت از تولید مورد بحث قرار گرفت و کارشناسان بنگاهداری بیش از حد بانکها را باعث دور شدن آنها از وظایف اصلی خود که همان واسطهگری مالی و هدایت سپردههای مردم به سمت بخشهای مولد اقتصاد است، دانستند. کارشناسان بنگاهداری بانکها را «امالمعضلات» سیستم بانکی توصیف کردند. محمد آریا، معاون حقوقی بانک کشاورزی و دبیر کمیسیون حقوقی بانکها، رامین پاشاییفام نماینده بانک مرکزی در برنامه مناظره، مرتضی عزتی، استاد دانشگاه تربیت مدرس و سیدمحمود کاشانی، حقوقدان از مهمانان برنامه دیروز بودند.
محمد آریا، دبیر کمیسیون حقوقی بانکها به عنوان نخستین سخنران پای تریبون مناظره رفت و با اشاره به اینکه بانکها به عنوان تامینکننده منافع سود سپردهگذاران خود باید فعالیت کنند، اظهار کرد: بانکها برای جذب سپردهگذاری باید به گونهای به سپردهگذاران خود سود ارائه دهند تا آنان تمایل بیشتری برای انتقال سپردههای خود به سیستم بانکی داشته باشند در غیر این صورت به بازارهای دیگری همچون سکه و ارز یا مسکن هدایت خواهند شد.
وی با اشاره به اینکه در مستند پخش شده مناظره، بیشتر با وامگیرندگان صحبت شده و عمده مشکلات آنان دریافت تسهیلات بانکی مطرح شده است، افزود: بانکها باید برای ارائه تسهیلات مناسب و جذب سرمایهگذاری، منافع سپردهگذاران خود را نیز لحاظ کنند. اگر انگیزه سپردهگذاری نزد سپردهگذاران وجود نداشته باشد، صندوق بانکها خالی شده و آنان قادر به ارائه تسهیلات نخواهند بود.
وی با اشاره به اینکه باید مابهالتفاوت سود سپردهگذاران و بازپرداخت تسهیلات ارائه شده به صورت یارانه به بخشهای متقاضی از جمله تولید ارائه شود، گفت: تامین سرمایه احداث کارخانهها باید از طریق بازار سرمایه صورت گیرد، اما متاسفانه ضعیف عمل کردن بازار سرمایه باعث شده است که همان سیستم بانکی برای سرمایه در گردش به احداث کارخانجات نیز اقدام کند. این وظیفه بانکها نیست ،اما ضعیف عمل کردن بازار سرمایه باعث شده تا تمام فشارها به سیستم بانکی وارد شود.
رامین پاشاییفام، نماینده بانک مرکزی در برنامه مناظره با بیان اینکه یک تناقض خاص در اقتصاد پولی کشور وجود دارد، گفت: در کلان کشور نقدینگی زیاد است که منشأ تورم نیز محسوب میشود، اما وقتی سراغ واحدهای تولیدی میرویم آنها از نبود نقدینگی گله میکنند؛ نتیجه میگیریم که نبود مدیریت درست نقدینگی و نبود تبادل بین بازارها مشکل بوجود آورده است نه نقدینگی.
وی با اشاره به اینکه در همه جای دنیا دو پایه اصلی به تولید کمک میکند، افزود: یکی پایه پولی است که از سوی بانکها انجام میشود و دیگری بازار سرمایه است؛ اگر نسبت حجم بازار سرمایه را به تولید ناخالص داخلی در نظر بگیریم با معیارهای جهانی هم قابل مقایسه نیست.
نماینده بانک مرکزی تاکید کرد: آنچه مشخص است این است که هیچ کار تولیدی در کشور صورت نگرفته مگر با حمایت بانکها، که قرار گرفتن بانکها در کنار شبکه تولید توانسته است این سطح از تولید را برای کشور فراهم کند.
عزتی: دخالتهای دولت نظام بانکی را دچار مشکل میکند
مرتضی عزتی، استاد دانشگاه نیز در مناظره دیروز بیان کرد: دخالت دولت در اجرای برخی قوانین و اعلام آن برای ارائه خدمات به برخی افراد و دستگاهها با بهرههای متفاوت، ورشکستگی و عدم رشد اقتصادی را در پی خواهد داشت.
محمود کاشانی، استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی در این برنامه گفت: نظام بهره قانونی در قوانین ما نیست در حالی که بانک براساس نرخ بهره قانونی و بازار پولی غیر بانکی باید کار کند. او افزود: ماموریت بانک چه در ایران و چه در جهان، گردآوری سپردهها و پمپاژ آنها به صنعت است در حالی که بانکهای ما اکنون از این ماموریت خارج و وارد بنگاهداری شدهاند و این موجب مشکلات دولت شده است.
مسعود گلشیرازی، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران نیز که نفر پنجم در دور اول برنامه مناظره بود، گفت: بانکمحوری تسهیلات معضل بزرگی شده که در بیانات اخیر رهبر انقلاب با اعضای هیات دولت هم مجددا شاهد توصیه ایشان به ساماندهی فعالیتهای بانکها و چارهجویی برای خروج آنها از بنگاهداری بودیم. او با بیان مشکلات کنونی نظام بانکی عنوان کرد: عدم تناسب عقود بانکی با روح بانکداری اسلامی، عدم تعهد بانکها در ارزهای خرید و فروش شده در زمان نوسانات نرخ ارز، اخذ بهره مرکب در محاسبه سود، عدم ایفای مسئولیت بانکها در تامین سرمایه در گردش واحدهای صنعتی و عدم استفاده از منابع صندوق توسعه ملی از عمده مشکلات کنونی هستند و از بنگاهداری بانکها باید به امالمعضلات نام برد.
بخش دوم مناظره
آریا در بخش دوم مناظره افزود: قبول دارم که سیستم بانکی در شرایط فعلی با ضعفهایی روبهروست. قرار بود تولید و تجارت با ارائه تسهیلات مناسب به رونق دست پیدا کند، اما شرایط فعلی و عملکرد سیستم بانکی و البته عدم بازپرداخت تسهیلات، رونق بخش تولید و تجارت را با مشکلاتی همراه ساخته است.
دبیر کمیسیون حقوقی بانکها اضافه کرد: در بانکداری غربی بانک به عنوان بازار پولی نباید به احداث کارخانهها بپردازد، اما در بانکداری ایران، شرکتداری و مشارکت بانکها مورد قبول است که بر این اساس بانک منابعی را در اختیار شرکای خود قرار میدهد و با توجه به سود منافع خود را کسب میکند.
گلشیرازی به عنوان رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق ایران در ادامه صحبتهای آریا گفت درست است که شرکتداری و مشارکت کردن بانکها مورد قبول است، اما آیا بانکها میتوانند شرکت بازرگانی تاسیس کنند. چرا بانکها تاجر شدهاند. براساس قانون نباید بانکها به فعالیت تجاری بپردازند و از مسئولیت اصلی خود منحرف شوند.
عزتی در ادامه صحبتهای گلشیرازی با اشاره به اینکه در اجرای قانون ضعفهایی داریم و همه دنبال منافع خود هستند و در این میان بانک مرکزی نیز نظارت کافی را ندارد، تصریح کرد: اگر قانون اجرا میشد و بانکها براساس سهمبندی بانک مرکزی تسهیلات پرداخت میکردند و وظایف سیستم بانکی مشخص می بود به چنین مشکلاتی دست پیدا نمیکردیم.
کاشانی که به عنوان یک حقوقدان در مناظره دیروز شرکت کرده بود، در ادامه صحبتهای عزتی با اشاره به اینکه نهادهای قدرتمند مالی به صورت ناکارآمد و با فاصله از قانون به فعالیت در امور بانکداری پرداخته و سیستم بانکی را به انحراف کشانیدهاند، گفت: براساس نص صریح ماده 34 قانون پولی و بانکی، امکان تاسیس برخی از بانکها و موسسات وجود ندارد، اما در خلال هشت سال گذشته بانکهایی شکل گرفتهاند که بانک مرکزی که پیش از این مجوز آنها را صادر نمیکرد، در دولت گذشته مجوز آنها را صادر کرده است.
وی افزود: بانک سینا که وابسته به بنیاد مستضعفان است، بانک شهر که متعلق به شهرداری است، بانک دی که برای بنیاد شهید است و بانک انصار که برای سپاه بوده و حکمت ایرانیان که برای ارتش و قوامین که برای نیروی انتظامی است نباید مجوز فعالیت دریافت میکردند، چرا بانک مرکزی در این باره سکوت کرده و بنا به ملاحظاتی مجوز این موسسات را برای تاسیس بانک صادر کرده است.
در ادامه، نماینده بانک مرکزی در برنامه مناظره با اظهار اینکه بانکها هم در تولید مشارکت میکنند و هم بخشی از نیاز مردم را به پول پوشش میدهند، اظهار کرد: در شبکه بانکی ما، مشکلات وجود دارد، اما بانکها منشأ تولید کشور هستند؛ به طور مثال زیرساختها، معادن، بزرگراهها و مواردی از این دست همه با کمک بانکها محقق شدهاند. گرچه بانکها برای ساخت بزرگراه پول میدهند و آن پول به طور کامل به آنها بازنمیگردد، اما همچنان بانکها در بخش تولید حامی مناسبی هستند. بنابراین اگر بانکها به بنگاهداری هم رو بیاورند، مشکلی وجود ندارد.
سهم تولید از معوقات بانکی فقط 15 درصد است
در ادامه، پاشاییفام در ارتباط با اینکه گفته میشود بانکهایی به شکل قارچگونه رشد کردهاند، به چه نحوی قرار است جلوی آنها گرفته شود، گفت: بانک مرکزی تمام تلاش خود را میکند تا تمامی بانکهای دارای مجوز، در چارچوب قوانین عمل کنند، اما در برخورد با برخی بانکها نیز شاهد پایین کشیده شدن تابلوهای آنها بودیم.
وی افزود: بسیاری از قوانین در اجرا دچار مشکل شده است، اما بانک مرکزی تمام تلاش خود را میکند تا پروانه بانکها را محدود کند.
گلشیرازی در پاسخ به این پرسش که پایشی از وضع صنعت و میزان وامی که صنعتگران دریافت کرده و قادر به پرداخت آن نبودهاند، دارید، گفت: از مجموع معوقات بانکی، سهم تولید کمتر از 15 درصد است.پاشاییفام نیز در ادامه معوقات را به دو دسته تقسیم و اظهار کرد: معوقاتی که مربوط به تولیدکنندگانی بوده که به دلیل وضع اقتصادی و تغییر نرخ ارز با مشکل مواجه شده؛ ولی واقعا تولیدکننده بودهاند؛ دسته دوم کسانی هستند که تولیدکننده نیستند و معوقه دارند که عزم بانکها در جهت حل این معضل است. وی ادامه داد: جایی که بانک سرمایه در گردش میدهد، اگر واحد تولیدی دچار مشکل در بازپرداخت شود باید جلوی فعالیت آن گرفته شود.
گلشیرازی هم در این ارتباط گفت: هر عقدی که صورت گرفته باشد، نرخ تقسیط با نرخ عقد باید یکی باشد.
وی افزود: در بانکداری اسلامی اصولا نباید نرخ بهره مرکب داشته باشیم، اما اکنون بانکها این کار را انجام میدهند که اقدام عاجلی در این زمینه باید صورت گیرد.
پاسخ به نظرسنجی برنامه
پرسش برنامه این هفته مناظره عبارت بود از این که به نظر شما بانکها باید منافع کدام گروهها را در اولویت قرار دهند؟
1- تسهیلات گیرندگان 2- سپردهگذاران 3 -سهامداران بانک
در جریان برنامه 60 درصد پاسخدهندگان به گزینه اول، 34 درصد به گزینه دوم و 6 درصد به گزینه سوم رأی دادند. در نتیجه از نظر شرکتکنندگان در نظرسنجی برنامه مناظره، اولویت بانکها باید مردم و تسهیلاتگیرندگان باشد.
اولتیماتوم 15 روزه به بانکها برای اعلام فهرست بنگاهها
رئیس کل بانک مرکزی گفت: به بانکها 15 روز مهلت داده شد تا فهرست همه بنگاههایی را که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در مالکیت دارند ارائه کنند.
به گزارش سایت رسمی بانک مرکزی، ولیالله سیف در سفر خود به استان لرستان با انتقاد از بنگاهداری بانکها گفت: برخی بانکها در این زمینه از حدود مجاز عدول و تخلف کردهاند و به حدود پایبند نبودهاند. بر اساس بخشنامهای که به بانکها دادهایم بانکها باید ظرف سه سال به حد نصاب مورد قبول بانک مرکزی برسند، به طوری که بانکهای متخلف موظفند طی این مدت هرساله یک سوم مازاد بر سقف سرمایهگذاری انجام شده در بنگاهداری را به صورت سهام در بازار عرضه کنند تا سرمایهگذاری آنها در شرکتداری به کمتر از 40 درصد برسد.
وی اظهار کرد: دلیل اینکه مدت مورد نیاز را سه سال گذاشتیم این است که ارائه حجم زیادی از سهام ممکن است در بازار سرمایه مشکل ایجاد کند. وی با بیان اینکه بانکها باید ظرف 15 روز آینده یک فهرست از همه بنگاههایی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در مالکیت آنها هستند ارائه دهند، گفت: همچنین برنامه آنها برای امسال و سال آینده را نیز باید ارائه کنند. سیف با بیان اینکه در تک تک بانکها کمیتههایی شکل گرفته است که وصول مطالبات را با نظم و جدیت پیگیری میکند، تصریح کرد: بخشی نیز که ممکن است مفاسد باشد به قوه قضاییه ارجاع داده میشود.
یکسوم تسهیلات معوق بانکها در اختیار 575 نفر
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه 575 پرونده در این زمینه به ریاست قوه قضاییه ارائه شده است، افزود: مبلغ این پروندهها به مقدار یکسوم کل مانده تسهیلات غیرجاری یعنی 26 تا 27 هزار میلیارد تومان است. خوشبختانه همکاری و تحرک خوبی از سوی قوه قضاییه در این زمینه برای بررسی پروندهها وجود دارد.
وی با بیان اینکه نوسانات نرخ ارز سال گذشته جرات سرمایهگذاری را از سرمایهگذار سلب میکرد و او نگران بود که این تلاطم به کجا ختم میشود، عنوان کرد: ولی الان ثباتی که در قیمت دلار ایجاد شده، به سرمایهگذار جرات میدهد که برنامهریزی کند و این زمینهساز رشد میشود.
آخرین رقم مطالبات معوق بانکی: 87 هزار میلیارد تومان
در همین حال، معاون نظارتی بانک مرکزی آخرین رقم مطالبات معوق بانکی را 87 هزار میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: بانک مرکزی شش ماه به صرافیها برای افزایش سرمایهشان فرصت داده است.به گزارش تسنیم، حمید تهرانفر در جمع خبرنگاران تاکید کرد: سرمایه ملکی نیز جزو سرمایه محسوب میشود و صرافان میتوانند تعهد ملکی، ارزی و مقداری را نیز نقدی در نظر گیرند. وی درباره تخلفات یکی از بانکهای خصوصی در تعیین نرخ سود بانکی، افزود: یکی از بانکهای خصوصی که مرتبط به برخی از نهادهاست به دلیل مشکلات نقدینگی نرخهای سود بالایی را اعلام میکند و این تخلف برای ادامه فعالیت و حیات است.
گفت و گو
