از حجاب مردانه تا حجاب در گفتار

درست است که نوع پوشش مناسب زنان و پوشیدگی آنان از مهم‌ترین بخش‌های فلسفه حجاب به شمار می‌آید، ولی واقعیت این است که مفهوم حجاب بسیار فراتر و عمیق‌تر از این تعریف است. حجت‌الاسلام والمسلمین عباس پسندیده، عضو هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: حجاب همان چگونگی و عفاف همان چرایی وجود فلسفه حجاب است، اما معمولا ببیشتر از آن که درباره چرایی رعایت حجاب بحث شود، درباره چگونگی آن بحث می‌شود. در تعریف عفاف می‌توان عنوان کرد عفاف یعنی زن و مرد در حوزه غریزه جنسی، کنترل و پاکدامنی را رعایت کنند. خویشتنداری جنسی و تقوای جنسی هم از دیگر تعاریف عفاف عنوان می‌شود. حجت‌الاسلام والمسلمین پسندیده بر این باور است اگر به جوان و نوجوان آموزش دادیم که بر غرایز جنسی خود کنترل داشته باشد و عفاف را رعایت کند، در این صورت خیلی راحت است به او بگوییم چگونه حجابش را رعایت کند، ولی اگر در زمینه تبیین عفاف و ضرورت این مقوله مهم موفق نشویم، دیگر سخت است بخواهیم درباره چگونگی رعایت حجاب با جوان صحبت کنیم.

حجاب فقط مختص زنان نیست

همان‌طور که در اسلام بر حجاب زنان تاکید می‌شود، مردان نیز برای انجام این فریضه واجب معاف نشده‌اند.

پوشیده بودن عورت برای مرد، بدیهی‌ترین شکل حجابی است که مرد به رعایت آن موظف است.

حجت‌الاسلام والمسلمین پسندیده خاطرنشان می‌کند چون جنس زن و مرد متفاوت است و زنان به اندازه مردان دچار تحریک بصری نمی‌شوند، در اسلام به پوشش ظاهری مردان تاکید زیادی نشده، چون ضرورتی احساس نشده است.

البته برای رعایت عفاف و پاکدامنی، هم مرد و هم زن به رعایت این نوع حجاب معنوی امر شده‌اند و در این زمینه هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست، بلکه فقط شکل اجرای حجاب برای مردان ـ بیشتر از آن که شکل و شمایل ظاهری داشته باشد ـ بیشتر به رعایت حجاب باطنی و اخلاقی سفارش شده است.

حجاب در رفتار

جدای از حجاب در پوشش، حجاب در رفتار هم نوع دیگری از پاکدامنی است که رعایت آن دست کمی از رعایت حجاب در پوشش ندارد. این‌که فردی با رفتار و حرکات خود موجب تحریک جنسی دیگران شود ـ‌حتی اگر حجاب در پوشش را هم رعایت کند ـ شکلی از بی‌حجابی تعریف می‌شود.

حجاب در گفتار

بی‌حجابی در گفتار هم می‌تواند تبعاتی مشابه و حتی گاه بدتر از بی‌حجابی در پوشش بر جای بگذارد. نمی‌توان پذیرفت فردی جسم خود را از نگاه دیگران محفوظ نگه دارد و حجاب در پوشش را رعایت کند، ولی مراقب کلام خود نباشد؛ آن هم کلامی که دروازه ورود به روح و روان دیگران نامیده می‌شود.

حجاب و عفاف، فقط مساله‌ای دینی نیست

این‌که فردی برای جسم و روح خود حریم و حدودی قائل شود و اجازه ندهد دیگران به او نگاه غیرانسانی داشته باشند، از مزایای حجاب است که رعایت آن در وهله اول به نفع فرد باحجاب خواهد بود. این عضو هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث یادآوری می‌کند در کشور آمریکا نیز سال‌هاست طرح خویشتنداری جنسی اجرا می‌شود.

در این طرح که با همکاری هزار انجمن غیردولتی اجرا می‌شود، راه‌های عفاف و خویشتنداری جنسی به نوجوانان و جوانان آموزش داده می‌شود تا از پیامدهای منفی آزار جنسی در کشورشان کاسته شود. چنین طرح‌های غیردینی در کشورهای دیگر نشان می‌دهد ضرورت حفظ حجاب در جامعه صرفا یک فریضه دینی نیست، بلکه حجاب به منزله رعایت یک قاعده اجتماعی است که اجرای آن به ثبات و آرامش بیشتر جامعه کمک می‌کند.