رییس جمهور: قدرتی که برآمده از مردم و در برابر آنها مسؤول نباشد ، پذیرفته نیست
رییسجمهور گفت: فعل تبلیغاتی و جنگ روانی در دنیای امروز حرفهای بسیاری برای گفتن دارد و یکی از رموز موفقیت و پایداری قدرتها ، اداره این فعل و یا جنگ است.
به گزارش ایسنا ، حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی ، رییسجمهور پس از بازدید از بخشهای مختلف سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران طی سخنانی در سالن همایشهای این سازمان، با بیان اینکه حضورش در این سازمان را به عنوان یکی از خاطرات شیرین دوران هشت ساله مسؤولیتش در دفتر خاطراتش ثبت خواهد کرد، به مناسبت موضوع این دیدار در مورد «رسانه» به عنوان وسایط ارتباط جمعی و نسبت میان آن، قدرت و مردم اظهار داشت: نقش رسانه در دنیای جدید علاوه بر پیشرفتهای فنی در این زمینه به نحوه شکلدهی ذهنیت مردم و شخصیت فرهنگی، تاریخی و اجتماعی آنها نیز برمیگردد.
خاتمی خاطرنشان کرد که در گذشته و دوران جدید، جز در مواقعی، رابطه قدرت و مردم به گونهای بوده که مردم را رعیت میدانستند و فقط از آنها اطاعت خواسته میشد و حتی برای توجیه آن نظریات فلسفی را نیز رایج میکردند.
اما در دوران جدید این رابطه به لحاظ معنوی و نظری عوض شده و منبع قدرت مردم هستند، قدرتی هم که برآمده از مردم و در برابر آنها مسؤول نباشد، پذیرفته نیست.
بر اساس این تحول حتی پس از انقلاب، پیشوای بزرگ آن، شیوه و روشی که پیشنهاد میکند جمهوری اسلامی است که در مقابل دیدگاههای سنتی وجود دارد.
خاتمی ادامه داد: در آن زمان برخی در پاریس که اسلاف القاعده امروز هستند، میگفتند که جمهوری با اسلام تطبیق ندارد، اما امام با شدت با آنها مخالفت کردند.
وی با بیان اینکه امروز دیگر نمیتوان خودکامگی را به جوامع تحمیل کرد، ادامه داد: بشر امروز به مردمسالاری گرایش دارد و این امر شرق و غرب نمیشناسد.
در چنین فضایی آنچه اهمیت پیدا میکند، پدیدهی افکار عمومی است، یعنی چون قدرت مبتنی بر مردم است میکوشد به نحوی در افکار عمومی تصرف کند و این روشی است که به جای اعمال زور و برای به تسلیم واداشتن مردم از طریق خشونت، انجام میگیرد.
به گزارش ایسنا وی با اشاره به آنچه در تحول قدرت مؤثر است، خاطرنشان کرد: صرفنظر از اینکه امروز انسان شهرنشین است، همچنین انسانی که در چنبرهی دیکتههایی که به او میشود در وضعیت اجتماعی و اقتصادی انسان گذشته نیست و شکل خانوادهها نیز تغییر کرده است، این انسان نیازمند ابزار دیگری برای ارتباط است که رسانه است و رسانه در سطح زندگی امروز جایگاه ویژهای دارد.
اهمیت رسانه بیشتر از اهمیتی است که به ابزارهای قدرت مانند سلاح، پول و امکانات داده میشود، چراکه به راحتی میتوان افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داد.
خاتمی گفت: فعل تبلیغاتی و جنگ روانی در دنیای امروز حرفهای بسیاری برای گفتن دارد و یکی از رموز موفقیت و پایداری قدرتها ادارهی این فعل یا جنگ است.
وی ادامه داد: حتی برای تبلیغات، دقیقترین شیوههای علمی و تحقیقاتی و رشتهها و شعب مختلف برای عملیات روانی ایجاد شده است.
فناوری، ذهنها و زندگیها را به یکدیگر نزدیک کرده و تأثیر عوامل مختلف جهان را به یکدیگر پیوسته است تا آنجا که یک جنگ در گوشهای از دنیا، بر تمام فعل و انفعالات آن تأثیر میگذارد و یا در روند برگزاری انتخاباتی، موضعگیری رییس یک دولت قیمت نفت را تغییر میدهد و یا اینکه با یک موضعگیری، شاخصهای بورس نیویورک تغییر مییابد.
خاتمی یادآور شد که در دهه 60 و در سال 61 زمانی که پست وزارت ارشاد را پذیرفت ، اصول و سیاستهای فرهنگی کشور را مطرح کرده و این اصول در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده، اظهار داشت که این اقدام با حضور همهی صاحبنظران و سلایق مختلف انجام شد و البته همیشه در اجرا مشکل وجود داشته است.
خاتمی تاکید کرد: استراتژی و راهبرد ما در آن زمان مصونیت در برابر ممنوعیت بود.
وی با بیان اینکه مهم نیست که ممنوعیتی ایجاد شود، در این باره توضیح داد: قانون یعنی همین. جامعهی بدون قانون زیان دارد و به همین دلیل آزادی مستلزم قانون است.
همچنان که در عرصه قانون، محدودیتهایی وجود دارد تا کسانی تخلف نکنند و آزادانه و بهتر کار انجام دهند، مثلا مشکل ترافیک با منع حل نمیشود با آموزش حل خواهد شد. استراتژی ما تولید به جای تحدید بود.
این مشکل باید به صورت دیگری مرتفع شود. عالمان دینی باید با توجه به مقطع زمانی نسبت به جامعه پاسخگو باشند.
خاتمی با تأکید بر اینکه باید به سرعت تولید فکر و فرهنگ متناسب با زمان داشته باشیم، خاطرنشان کرد که در آن روز (سال 1361) جا انداختن این اصل مشکل بود، اما امروز برخوردهای ایجابی در صحنهی فرهنگ، سیاست و روابط اجتماعی پذیرفته شده و برخورد سلبی به طور کلی امری استثنایی است.
رییسجمهور با بیان اینکه امیدوار است واقعیتی که بیان میکند فهمیده شود، یادآور شد: اوایل که رادیو در زمان رضا شاه به ایران آمد اطلاعیهای صادر شد مبنی بر اینکه به برخی افراد که بدون داشتن مجوز به رادیوهای خارجی گوش میدهند اخطار میشود که به شهربانی مراجعه کنند و اگر صلاحیتشان احراز شد، مجوز بگیرند.
در غیراینصورت با آنها برخورد میشود و این یعنی اینکه حکومت از این که مردم به امواج رادیویی غیر از ایران گوش دهند آنها را منع میکند.
شاید چنین چیزی در آن روزگار معمول بود اما امروز که با تمسخر با آن روبهرو میشویم به این دلیل است که نمیتوان استراتژی را روی منع قرار داد.
وی افزود: امروز هیچ قدرتی (و فردا بیشتر) نخواهد توانست میان ذهن جامعهی ما و آنچه در دنیا میگذرد، فاصله بیندازد.بنابراین مسأله حل مشکلات سیاسی و فرهنگ جامعه با استراتژی منع و سانسور امروز کماثر و فردا بیاثر خواهد بود.
خاتمی با بیان اینکه جامعهی امروز ما متحول است به هزاران دانشجو و کارشناس که روز به روز افزایش مییابند، اشاره کرد و اظهار داشت: امروز کنترل گسترش وسایط ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره توسط حکومتها کم است.
امروز باید به زنانی که به عرصه آمدهاند و مدعی هستند شایستگی دارند فضا داد. امروز جامعهی ما نسبت به گذشته متوقعتر است، زیرا خود را با دنیا مقایسه میکند.
از این رو با سرکوب و بداخلاقی نمیتوان خواستههای جوانان را نادیده گرفت. باید اجازه داد خواستههای مطلوب، مطرح و برآورده شود و در مورد خواستههایی که بجا نیست، جانشین مطلوب پیدا کرد.
به گزارش ایسنا رییسجمهور با تأکید بر اینکه باید جامعه را قانع کرد، افزود: گاهی افکار عمومی را با فریب قانع میکنیم که این امر آثار بدی به دنبال دارد، مثلا یکی از مشکلات حکومت بوش این است که افکار عمومی آمریکا فهمیدهاند که با وجود صرف امکانات این کشور در عراق و منطقه به بهانه وجود سلاح شیمیایی در عراق - که وجود نداشت - امکاناتشان به هدر رفته و فریب خوردهاند.
خاتمی با بیان اینکه قدرتهای بزرگ جنگ روانی را رها نمیکنند، اظهار داشت که شاید ما نیز در یک یا دو مرحله کاری کنیم که مردم احساس رضایت کنند، ولی اگر نتوانیم، با مشکل مواجه خواهیم شد و نقش اصلی رسانه در اینجا اهمیت خود را نشان میدهد.
شما باید فکر و کمک کنید که صدا و سیما برنامههای آتی را بسازد، اگر اعتراضی هست باید به منابع تولید فکر باشد، چراکه نمیتوان جامعه را در خلأ اطلاعاتی قرار داد، نمیتوان بیرون گود نشست و گفت لنگش کن.
خاتمی با بیان اینکه امروز صدا و سیما یکی از غنیترین منابع تولید فکر و فرهنگ در جامعه است، خاطرنشان کرد که نیروهای برجستهی صدا و سیما در سراسر کشور سرمایههای عظیمی هستند که کارهای قابل تقدیری انجام دادهاند، ولی با توجه به نقش رسانه در دنیای کنونی و با ادعاهایی که ما داریم، راضی نگه داشتن مردم و پاسخگویی به افکار عمومی دنیا کار مهمی است که بار سنگین آن بر دوش صدا و سیماست.
وی اظهار داشت: با القای مسائل بدون توجه به اینکه مخاطبان به دستگاههای دیگری دسترسی دارند، ضدتبلیغ انجام دادهایم، با ستایش و گزافهگویی در مورد فلان برنامه یا فلان شخصیت اثر عکس در جامعه میگذاریم، خیال نکنید با دامن زدن به قشریگری، سطحینگری و ظاهرپرستی به نام دین، دینداری در جامعه تقویت میشود. صدا و سیما باید این امور را تشخیص دهد و کارهایش را بر این اساس پرمحتواتر کند.
خاتمی با تشکر از مسؤولانی که از ابتدا تاکنون مدیریتهای سازمان صدا و سیما را بر عهده داشتهاند به آنها تبریک گفت که با سعهی صدر و ذهن باز، امروز شاهد یک تحول اساسی در صدا و سیما هستیم و تابوشکنیهایی صورت میگیرد که به نفع اسلام و انقلاب است.
وی در همین راستا به عملکرد صدا و سیما در روند برگزاری انتخابات اشاره کرد و اظهار داشت: امیدواریم پدیدهای که در انتخابات در صدا و سیما ایجاد شد، ادامه پیدا کند.
مردم ما باهوش هستند و با حذف و تحلیل یک تکه خبر که خیال میکنیم مؤثر است، نمیتوان ذهن مردم را تحت تأثیر قرار داد.
در جریان انتخابات کار بزرگی انجام شد که باید با شجاعت ادامه یابد. روش درست این است که در درجهی اول میان رسانه و مردم اعتماد ایجاد کرد و مهمتر اینکه در دور شدن ذهن مردم از مراکز تخریب و جنگ روانی مؤثر است و این اعتماد مردم به رسانهی ملی است.
به گزارش ایسنا خاتمی با بیان اینکه تبلیغات علیه کشور فراوان است، اظهار داشت: باید در درون سبب تقویت نظام شویم، البته تقویت فقط بهبه و چهچه نیست.
تلاش برای روح انقلاب یعنی مردمسالاری دینی، مشارکتدادن مردم، حرمتنهادن به آنها و پیشرفت اجرای عدالت. رسانهی ملی باید یادآوری کند که مردم صاحب حقاند، قدرت برآمده از آنان است و حکومت باید مردم را در عرصههای مختلف مشارکت دهد.
این ملت حق پیشرفت و تحصیل علم دارد و میتواند قلههای بلند مسائل را به زیر بکشد. این جامعه میخواهد روح عدالتی را که مدنظر پیامبرانمان بود پیاده کند؛ این روح هویت ملی است.
وی با ابراز تأسف از اینکه به دلیل درگیریهای سیاسی گاهی «به خاطر دستمالی قیصریه به آتش کشیده میشود» در عینحال اظهار داشت: در این انتخابات صدا و سیما انصافا بیطرفانه عمل کرد ، ولی در مجموع جز در مواردی استثنایی، آیا آنچه نشان داده شده، چهرهی واقعی اسلام، نظام و کشور ماست؛ چهرهی نکبتی که در عرصههای مختلف نشان داده شد، آیا همهی آن چیزی است که طی این سالها به دست آمده است؛؛ بداخلاقیهایی را در این انتخاب شاهد بودیم که مملکت را بدبخت و نکبتزده نشان داد و توقع مردم را بالا برد که اگر آمدیم این کار را میکنیم؛.
قدرت باید مورد نقد قرار گیرد و اگر مثلا من رییسجمهور نقد شدم نباید بگویم این تضعیف نظام است. قدرت باید در خدمت به مردم باشد، دستاوردها باید به درستی عرضه شود.
در عرصهی جهانی هم باید حالت تهاجمی داشته باشیم و هم در زمینهی تدافعی کار کنیم.
برخی تلاش دارند چهرهی انقلاب و نظام را خشن و طرفدار تروریسم و با وضع آشفتهی مدیریت نشان دهند. نباید بهانهها را در داخل بدستشان دهیم (مواردی هست که نمیگویم زیرا شاید درست نباشد) در بیرون نیز باید مقابله کنیم.
وی افزود: چهرهی اسلام ما درخشان است و هر دین و آیینی که در درون این نظام هنجارشکنی نکند، از حقوق اساسی برخوردار است. چهرهی اسلام ما میگوید باید با علم و دانش کسب قدرت کرد و مردمسالاری دینی را در برابر اسلام خشونتگرای سطحینگر عرضه میکند.
خاتمی اظهار داشت: در حد توان ناچیز خود و در مقام گفتار و موعظه سعی کردم مطابق شأن این ملت در داخل از حقوقشان دفاع کنم و زمینههای پیشرفت را فراهم آورم.
در عرصه بینالمللی نیز کوشیدهام چهرهای درخشان از این ملت و انقلاب پیشرفتطلب و عدالتجو را عرضه کنم و فکر میکنم خیلی ناموفق نبودم.
رییسجمهور سخنان خود را با قرائت غزلی از حضرت حافظ به پایان برد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
