خط قرمزهایی به نام قانون و اخلاق

سایت‌های خبری هم به عنوان یک رسانه، از این قاعده مستثنی نیستند. از آن سوی قضیه، حتما عملکرد سایت‌های خبری گاهی از خطوط قرمز عبور می‌کند و گاهی هم اگرچه شاید از خطوط قرمز قانونی رد نشود، اما با اصول اخلاقی چندان سازگاری ندارد که در کلام مسئولان نسبت به این موضوعات تذکر داده شده است.

در همین زمینه رهبر معظم انقلاب علاوه بر تاکید کلی که همیشه بر ضرورت رعایت اخلاق و قانون در همه فعالیت‌ها دارند در سخنرانی که در ابتدای سال 91 داشتند دغدغه خود را در مورد عملکرد برخی رسانه‌های اینترنتی مطرح کردند. ایشان در آن سخنرانی با ابراز تأسف از عملکرد بی‌محابا و اختلاف برانگیز برخی رسانه‌های اینترنتی افزودند: مسئولان به گونه‌ای این مساله را تدبیر کنند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای البته در همان سخنرانی ضمن دعوت از همه برای پایبندی به اخلاق اسلامی و قانون خاطرنشان کردند: مبادا کسانی به بهانه این حرف، جوانان انقلابی را مورد شماتت قرار دهند؛ چرا که اینجانب همه جوانان مومن و انقلابی را فرزندان خود می‌دانم و از آنها حمایت می‌کنم و البته همه باید با رعایت اخلاق اسلامی، قانون را مراعات کنند.

اما علاوه بر رهبر معظم انقلاب که مسائل را از نگاه کلان، بررسی و تبیین می‌کنند برخی مسئولان نیز از جایگاه خود و بسته به نوع تعاملی که با رسانه‌های اینترنتی دارند دغدغه‌های خود را نسبت به این پدیده بیان کرده‌اند. به عنوان مثال حسن روحانی، رئیس‌جمهور کشورمان در طول مدت کوتاه ریاست‌جمهوری خود، یک بار به سایت‌های اینترنتی انتقاد شدیدی وارد کرده است. حسن روحانی در دی ماه سال گذشته از دروغ‌پردازی زنجیره‌ای علیه دولت انتقاد کرد و در بیان ریشه‌یابی مساله به این نکته توجه کرد که افراد و رسانه‌های تخریبگر، پیام انتخابات 24 خرداد را دریافت نکردند. البته رئیس‌جمهور قبلی هم با وجود رابطه خوبی که با خبر و خبرنگاران داشت با برخی از سایت‌ها سر ناسازگاری گذاشت و برای مثال در یکی از آخرین کنفرانس‌های خبری، تضاد و تقابل با دو خبرگزاری مهر و فارس را علنی کرد.

ماجرای انتقاد از سایت‌های اینترنتی در سطوح پایین‌تر هم وجود دارد. پس از توافق ژنو، وزیر خارجه‌ که آن روزها در تیررس رسانه‌ها بود، از سایت‌هایی انتقاد کرد که با وجود ادعای پایبندی به اصول و عقاید، از یک سایت اسرائیلی که می‌خواهد اطلاعات غلطی بدهد نقل قول می‌کنند اما وزیر خارجه خود را قبول ندارند.

مجلس: قانون داریم، نظارت نداریم

نزدیک به یک سال قبل از آن، محمد علی اسفنانی، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس از سایت‌هایی که به تعبیر او زرد هستند انتقاد کرد و گفت که ابزار قانونی لازم برای برخورد با این سایت‌ها وجود دارد، اما مساله اینجاست که ابزارهای نظارتی در جای خود نیستند و کارویژه خود را بخوبی انجام نمی‌دهند.

به این ترتیب می‌توان به این نتیجه رسید که در هر سه قوه برای تعامل با سایت‌ها یا حداقل عدم برخوردهای سفت و سخت با آنها معذوریت‌هایی وجود دارد. معذوریت‌هایی که بیش از هر چیز ناشی از حس بی‌اعتمادی است که میان این قوا و سایت‌ها برقرار است. بی‌اعتمادی که باعث می‌شود حتی وقتی انتقادی بحق است یا خبری واقعا اتفاق افتاده، عملکرد سایت‌ها به طور کل و به عنوان یک مجموعه زیر سوال برود و کسی هم برای اعاده حیثیت از این پدیده‌های جدید دنیای ما گام برندارد، چون واقعا برخی سایت‌ها عملکرد بدی دارند.