امریکا در این کنفرانس تلاش کرد این معاهده را که در سال 1970 تدوین شده و بیش از 3 دهه از قدمت آن می گذرد به وسیله ای برای تنبیه کشورهایی تبدیل کند که این معاهده و پادمان های مربوط به آن را اجرا نمی کنند. امریکا همچنین قصد داشت با تشکیل باشگاه هسته ای ، انحصار این فناوری را در دست قدرتهای هسته ای حفظ کند؛ اما با مخالفت کشورهای غیرمتعهد روبه رو شد. کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها همچنین بر اجرای خلع سلاح تدریجی و کاهش زرادخانه هسته ای از سوی امریکا تاکید و از حق جمهوری اسلامی ایران مبنی بر استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای دفاع کردند. طبق معاهده ان.پی.تی 180 کشور جهان متعهد شده اند از دستیابی به سلاح هسته ای دست بردارند؛ به شرط این که از فناوری استفاده از انرژی هسته ای برخوردار شوند. 5 کشور دارای سلاح هسته ای از جمله امریکا، چین ، روسیه ، انگلیس و فرانسه نیز در قبال این موضوع متعهد شده اند بتدریج جهان را عاری از تسلیحات هسته ای کنند؛ اما این امر نه تنها محقق نشد بلکه این کشورها همچنان به انباشت تسلیحات هسته ای ادامه داده و می دهند. 3 کمیته مختلف در این مدت 3 هفته سرگرم بحث درباره 3 موضوع مهم شامل خلع سلاح اتمی ، تدابیر حفاظتی و نظارتی بر برنامه های اتمی کشورها و استفاده صلح جویانه از انرژی اتمی که تحت پوشش ان.پی.تی است ، بودند. حامیان کنترل تسلیحاتی گفتند: هیات نمایندگی امریکا از همان ابتدا با نیت تمرکز بر تنها یک جنبه معادله یعنی گسترش وارد کنفرانس شد و به هیچ وجه حاضر نبود درباره تعهداتش بر سر برچیدن زرادخانه هسته ای خود کوتاه بیاید. علاوه بر این ، واشنگتن در این نشست برای جلوگیری از تصویب هرگونه سندی که به تعهداتش در سال 1995 و 2000
اشاره کند ، بشدت تلاش کرد. در هر صورت کنفرانس بازنگری ان.پی.تی که با اجماع و اتفاق آراء تصمیم گیری می کند ، در پی تلاشهای امریکا فقط سندی را تصویب کرد که شامل فهرستی از دستور کار و شرکت کنندگان بود. مصر هم زمانی که دریافت شانسی برای متمرکز کردن انتقادها به زرادخانه اتمی اسرائیل ندارد ، بشدت تلاش کرد مانع هرگونه تصمیم گیری جدی این کنفرانس شود. اسرائیل مانند هند و پاکستان که سلاحهای هسته ای دارند ، تاکنون معاهده ان.پی.تی را امضاء نکرده است. برآوردها نشان می دهد اسرائیل حدود 200 کلاهک هسته ای دارد.
اظهار تاسف از شکست مذاکرات
پس از آن که سرجیو دوآرته ، رئیس برزیلی کنفرانس ان.پی.تی با تاسف شکست مذاکرات را اعلام کرد، رستم محمدعیسی ، سفیر مالزی در این کنفرانس از جانب کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها اعلام کرد: اکنون مشخص شد که نظرات گوناگون میان کشورها درباره مشکلات اساسی موجود قابل رفع نیست . کوفی عنان ، دبیر کل سازمان ملل نیز اعلام کرد: طرفین این پیمان یک فرصت حیاتی را برای تقویت امنیت جمعی علیه بسیاری از تهدیدهای هسته ای که در آن ، همه کشورها و افراد آسیب پذیرند از دست دادند. محمد البرادعی ، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز شکست مذاکرات مربوط به بازنگری پیمان ان.پی.تی را اندوهبار خواند و از رهبران جهان خواست که به این مساله توجه کنند. او یادآور شد: خلع سلاح و عدم گسترش تسلیحات هسته ای کاملا دو روی یک سکه هستند که بدون پیشرفت در یک طرف ، نمی توانیم شاهد پیشرفت در طرف دیگر باشیم.
امریکا از کابوس هیروشیما و ناکازاکی درس نگرفته است
دکتر محمد جواد ظریف ، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نیز پس از کنفرانس نافرجام کنترل سلاحهای هسته ای با تشریح نگرش افراطی امریکا گفت: امریکا از کابوس هیروشیما و ناکازاکی درس نگرفته است. او افزود: سیاست ها و رفتاری که از سوی امریکا در 5 سال گذشته طراحی و دنبال شده ، بوضوح نشان می دهد که چنانچه از آنها جلوگیری نشود ، چه چیزی پیش روی ما قرار خواهد داشت . وی با اشاره به نمونه هایی از سیاست های امریکا در زمینه معاهده عدم اشاعه سلاحهای هسته ای گفت : بازنگری وضعیت هسته ای توسط امریکا همراه با نقض تعهدات در مورد اصول برگشت ناپذیر خلع سلاح و کاهش نقش سلاحهای هسته ای و کاستن از وضعیت عملیاتی سلاحهای هسته ای از طریق زیر صورت گرفته است:
1- تاکید بر نقش اساسی سلاحهای هسته ای به عنوان وسیله ای موثر به منظور دستیابی به اهداف امنیتی و مقاصد سیاست خارجی.
2- توسعه سیستم های جدید سلاح هسته ای و احداث تاسیسات جدید به منظور تولید سلاحهای هسته ای.
3- از سرگیری تلاشها برای توسعه و به کارگیری سلاحهای هسته ای تاکتیکی به رغم تعهد به معکوس کردن این فرآیند و کاهش موثر آنها 4 هدف قراردادن کشورهای فاقد سلاح هسته ای عضو این پیمان و طراحی برای حمله به این کشورها.