«برترین‌ها» و قصه همیشگی علم بهتر است یا ثروت

وقتی مریم بانو فطرتی، سی‌دی آرم این برنامه را داخل دستگاه می‌گذارد، ناخودآگاه حس افتخار به انسان دست می‌دهد، چون در کشوری زندگی می‌کنی که با وجود تحریم‌های بسیار، جوانانش در عرصه علم گوی سبقت را ربوده‌اند. با اشاره دست آقای احمد احمدی (صدابردار)، گفت‌وگوی طبعی با دکتر علی‌مراد رشیدی، پژوهشگر برتر حوزه نانو آغاز می‌شود.

دعوت از برترین‌های علمی

احمد طبعی می‌گوید: در این برنامه به همه موضوعات علمی می‌پردازیم. مباحث مربوط به مخترعان، مکتشفان، دانشمندان و پژوهشگران در عرصه‌های مختلف علوم و کارهای گوناگونی که انجام داده‌اند، ازجمله مباحث نانو فناوری، نفت، فناوری در بحث صنعت پوشاک، نانو در بحث مواد خوراکی، دارویی و آب و برق صحبت می‌شود.

طبعی ادامه می‌دهد: ما روی نانوداروها کار می‌کنیم و از داروهای جدیدی که دانشمندان‌مان کشف کردند، داروهای جدیدی که ساخته‌اند و برترین‌ها در عرصه پژوهش، ساخت هوافضاهای گوناگون، کشاورزی، مواد مغذی و خوراکی و در هر عرصه‌ای که شما فکر می‌کنید گفته می‌شود. دانشمندان پژوهش می‌کنند و تولید علم دارند. این برترین‌های علم را دعوت کرده‌ایم بیایند. وقتی می‌پرسم فکر می‌کنید یک برنامه علمی برای جذب مخاطب باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد، او می‌گوید: مهمان برنامه باید دانشمند باشد و تولید علم کرده و موضوعی که مطرح می‌کند حتما بر پایه‌های علمی استوار باشد. جامعه ایرانی باید بداند دانشمندان این مرز و بوم در تولید علم چه فعالیت‌های گسترده‌ای می‌کنند. به هر جهت در جای جای زندگی ما علم وجود دارد و در هر رشته‌ای دانشمندان ما فعالیت‌های پژوهشی می‌کنند. قرار است ما در آینده چه نوع زندگی‌‌ای را با بهره‌گیری از علم داشته باشیم؟ اینها نیازهایی است که برنامه‌سازان علمی باید به آن پاسخ دهند.

برترین‌ها و تقویت روحیه خودباوری

پیش از این که مریم بانو فطرتی (تهیه‌کننده)، موسیقی پخش کند، می‌گوید: برنامه علمی از لحاظ ساختار تفاوتی با سایر برنامه‌ها ندارد، اما از نظر محتوایی خیلی فرق می‌کند، چون موضوع آن علوم مختلف است. البته تهیه برنامه علمی برای من شخصا خیلی جذاب است. با این که چند سال است برنامه‌های علمی را تهیه می‌کنم، اما خودم هم از شنیدن آن لذت می‌برم، چون به دانشم افزوده می‌شود و از نزدیک با دانشمندان کشورم آشنا می‌شوم و به پیشرفت در حوزه های مختلف علوم در کشور پی می‌برم.

برترین‌ها، هشداری علمی

کارشناس برنامه دکتر علی‌مراد رشیدی، عضو هیات علمی پژوهشگاه صنعت نفت، مسئول گروه نانوفناوری پژوهشگاه نفت، مسئول شبکه نانو وزارت نفت و پژوهشگر برتر نانو به ضرورت مباحث علمی در رادیو اشاره می‌کند و می‌گوید: معتقدم مباحث علمی به عنوان هشدار عمل می‌کنند که چه کارهایی در دنیا و کشور انجام می‌شود. محققان ما می‌دانند محققان در کشورهای دیگر چه می‌کنند و چه موفقیت‌هایی به دست می‌آوردند و مردم باید بدانند محققان دیگر کشورها و کشور خودشان توانسته‌اند با کوشش و علم به فکر رفاه مردم و آسایش معیشت مردم باشند و بکوشند تا بتوانند مشکلات زیست‌محیطی و زندگی مردم را برطرف کنند.

وقتی می‌پرسم رادیو چه نقشی در برنامه‌ریزی برای پیشرفت‌های علمی دارد، می‌گوید: در حوزه نانو که خودم هم کار می‌کنم، چند سال رادیو به طور موثر کار کرد و خیلی هم تاثیرگذار بود و ستاد فناوری نانو برای خبرنگارها و افرادی به طور خاص در این حوزه دوره گذاشته است. شنیدن اخبار حوزه نانو برای مردم جذاب است چون فناوری نانو همین طور که می‌دانید یک تکنولوژی جدید است. ما هم به دید یک ابزار و تکنیک به آن نگاه می‌کنیم و خوب است مردم هم با تکنیک‌های جدید آشنا ‌شوند، چراکه نانو در حال حاضر وارد زندگی ما شده است. در زندگی روزمره، وسایل خانه، ساختمان، جاده، مباحث محیط زیستی و صنایع مختلف. بنابراین بهتر است مردم با این ابزار آشنا شوند.

تکرار قصه علم بهتر است یا ثروت

از مهدیه رحیمی درباره گزارش‌هایی که برنامه برترین‌ها برای ایام عید تهیه می‌کند می‌پرسم، می‌گوید: مهمان‌های برنامه برترین‌ها، برترین‌های سال 92 هستند. ما با آنها گفت‌وگویی صمیمانه شبیه دید و بازدیدهای عید داریم و درباره اتفاقاتی که در سال 92 افتاده و موفقیت‌هایی که کسب کرده‌اند صحبت می‌کنیم. این که اهل کجا هستند، سوغات شهرشان چیست، بحث عیدی دادن و عیدی گرفتن در آیتم زیر صدا. در این برنامه عیدی خیلی خوبی می‌دهیم البته امیدواریم مردم همیشه جیب‌هایشان پر پول باشد، ولی این عیدی‌ها عیدی‌هایی است که با پول و مادیات قابل مقایسه نیست.

رحیمی با اشاره به این که گزارش‌هایش صرفا علمی نیست، ادامه می‌دهد: گزارش‌هایی که ما می‌گیریم تک‌بعدی نیست و تنها جنبه علمی ندارد و جنبه تفریحی دارد. برای مثال دیشب عروسی پسر یکی از مهمان‌های ما بوده است یا هنوز بخش‌هایی از جهیزیه دخترش را نخریده. شیرینی سال جدید به دغدغه‌های روزمره‌ای که نمونه‌اش برای همه ما وجود دارد، اضافه می‌شود.

آن قدر رحیمی از پول صحبت می‌کند که با خنده می‌پرسم خیلی از پول صحبت کردید با این که برنامه‌ات علمی است، می‌گوید: دغدغه همه کسانی که در حیطه علمی فعالیت می‌کنند تجاری‌سازی دستاوردها و اختراعاتشان است. بیشتر کسانی که در برنامه برترین‌ها یا حتی برنامه سوال که آن هم جزو برنامه‌های گروه دانش است، شرکت می‌کنند ناراحتی و نگرانی دارند که برای محصول تولید شده پولی وجود ندارد که تجاری بشود. امیدوارم سرمایه‌گذارانی که این مطلب را می‌خوانند لطفی بکنند با یک نگاه مهربانانه برای اختراعاتی که به وسیله دانشمندان خودمان در ایران می‌شود سرمایه‌گذاری کنند تا هم نام ایران را مثل همیشه مطرح کنیم و باعث افتخار ایرانی شویم و هم این که خودشان از این دستاوردها استفاده کنند. بیشتر کسانی که در برنامه برترین‌ها شرکت می‌کنند جزو برترین‌های علمی هستند، اما از نظر مالی خیلی قوی نیستند. قصه علم بهتر است یا ثروت در برنامه برترین‌ها خیلی تکرار می‌شود.

او درخصوص بازتاب این گزارش‌ها می‌گوید: موردی در برنامه «سوال» بوده است که مخترعانی آمده بودند و درباره دستاوردهای علمی و اختراعاتشان صحبت کرده بودند، مردم زنگ زدند و پیگیری کردند که این دستگاه اختراع شده چطور است و ما چگونه می‌توانیم آن را پیدا کنیم یا این که سرمایه‌گذاران گفتند ما می‌توانیم کمک‌تان کنیم. وقتی دستاوردهای علمی که در برنامه سوال یا بهترین‌ها به تولید انبوه برسند و معرفی شوند هم ما و هم سرمایه‌گذاران و هم مردم شاد می‌شویم.

تنظیم موج: برترین‌ها به مدت 15 روز از اول فروردین سال 1393 ساعت 17 به مدت 20 دقیقه از رادیو ایران موج FMردیف 90 مگاهرتز پخش می‌شود.

زهره زمانی