ورود آقای هاشمی و تبعات پیش رو

بیانیه تحلیلی آقای هاشمی رفسنجانی که ورود او را به میدان رقابتهای انتخاباتی ریاست جمهوری اعلام کرد ، صرف نظر از این که چه محتوایی دارد ، تحولی مهم و قابل توجه را در انتخابات 27 خرداد رقم می زند.

کد خبر: ۶۵۱۵۹

فضای سیاسی کشور در آستانه نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ، تفاوتی اساسی با همه دوره های پیشین دارد.
به این معنا که تعدد کاندیداها و پراکنش آرای آنها ، پیش بینی در مورد نامزد منتخب را تقریبا ناممکن ساخته است.
آقای هاشمی از مدتها پیش ، برآماده نبودن خود برای ورود به میدان تاکید می کرد در دیدارهای متعدد با اصولگرایان اظهار داشته بود چنانچه این جناح به شخص واحدی برسد که مقبولیت و توان کافی داشته باشد ، نه تنها به میدان نمی آید که از او پشتیبانی هم خواهد کرد اما بعدها وقتی جبهه اصولگرا نتوانست به وحدت برسد ، آقای هاشمی با بهره گیری از تعبیر «داروی تلخ» تلویحا حضور جدی خود را اعلام کرد.
برخی از مطبوعات در جریانهای سیاسی از آقای هاشمی به خاطر تعبیر داروی تلخ انتقاد کردند و حتی آن را نوعی منت گذاشتن بر مردم خواندند.
همچنین بعضا چنین تحلیل کردند که آقای هاشمی به دنبال وحدت اصولگرایان نیست.
در عین حال رئیس مجمع تشخیص مصلحت در همه اظهارنظرهای یک ماه اخیر ، همچنان گفته های پیشین خود را تکرار کرد.
بند اول از بیانیه 8 بندی یاد شده نگرانی آقای هاشمی از تنش ها و منازعات زیان بار سیاسی را نشان می دهد.
این یک واقعیت تلخ است که هر دو جناح سیاسی کشور را آزار می دهد و اگرچه حجم آن در مقایسه با چند سال گذشته کاهش جدی یافته ، منطقی آن بود و هست که تجربه تلخ سالهای پیش ، دست کم جناح اصولگرا را از افتادن به دامان تنش دور نگاه دارد.
با این همه ، از بیانیه آقای هاشمی چنین برمی آید که ایشان حضور خود را در میدان انتخابات ، نقطه پایان بر چنین تنازعاتی می داند.
اثبات این گفته نیاز به مرور زمان دارد و اگر بر فرض ، شرکت او در انتخابات ، فضا را تلطیف و آرام نکند ، نوعی نقض غرض به وجود آمده است.
همین طور است نگرانی آقای هاشمی درباره گسترش گرایش های افراطی که در بند دوم بیانیه به آن اشاره شده است اما در بند سوم بیانیه نکته ای مورد اشاره قرار گرفته که مطمح نظر همه گروههای سیاسی است.
فضای سرد کنونی انتخابات ، باید با تلاش پیگیر و مستمر مردان سیاست گرما بگیرد و از یخ زدگی و افسردگی کنونی فاصله پیدا کند. گرچه دلیل عمده بروز این فضای نه چندان گرم ، نتیجه عملکرد نامناسب برخی مدیران ، طرح شعارهای پوچ و توخالی و بزرگنمایی مطالبات غیرواقعی شهروندان طی سالهای گذشته است ، اما نمی توان با بی توجهی از کنار آن گذشت.
نظام جمهوری اسلامی متکی به اراده و خواسته مردم است و حضور پررنگ آنهاست که کارآمدی را بالا می برد.
به همین دلیل نگرانی آقای هاشمی و نیز برخی دیگر از اهالی سیاست ستودنی است.
همچنین آنجا که در بندهای 4 و 5 بیانیه ایشان شرایط حساس منطقه ای و جهانی و نیز دغدغه کارآمدی نظام مطرح است ، دلسوزی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را کاملا می توان لمس کرد.
تاکید بر تحقق سند چشم انداز 20 ساله در بند 7 بیانیه هم مبین آن است که آقای هاشمی به افقهای روشن امیدوار است و می خواهد برای آن برنامه ریزی کند.
اولین شعار آقای هاشمی در میدان انتخابات «همه با هم کار» است.
این شعار البته نو نیست و ایشان به هنگام معرفی دولت خود در مرداد 1372 آن را «کابینه کار» نامید; همان طور که تاکید او در بند 6 به ضرورت تداوم سیاست های دوران سازندگی ، حرف تازه ای به نظر نمی آید ، اما آقای هاشمی در این مقطع ، اشاره ای تلویحی به این نکته دارد که بخشی از توان گروههای سیاسی و اجتماعی جامعه صرف اشتغالاتی شده که در هر حال ، نمی توان از آن ، امید به کار و توسعه و سازندگی ، داشت.
شاید به همین دلیل بتوان حتی شعار تکراری آقای هاشمی را کاملا موجه و پذیرفتنی قلمداد کرد.
بند هشتم و پایانی بیانیه نیز سه حرف اساسی دارد:«همدلی و وحدت ملی» ، «آسایش» و «امنیت کامل» و این هر سه ، از آرزوهای هر ایرانی امروزین است.
اما پرسش اساسی این است که آیا آقای هاشمی در صورت پیروزی در انتخابات ، خواهد توانست در میان جناحهای سیاسی ، وحدت و همدلی ایجاد کند؛ و آیا این وحدت قرار است ، مثلا به صورت تشکیل دولت ائتلافی معنا پیدا کند؛ و آیا چنین دولتی ، پیشتر ناکارآمدی خود را ثابت نکرده است؛ سرانجام این که گام مثبت های هاشمی با هدف پرشورتر کردن انتخابات را باید به فال نیک گرفت.همچنین باید منتظر ماند و میزان رای اعتماد مردم به این برنامه ها را در 27 خرداد ارزیابی کرد.
اما مهم آن است که آمدن ایشان ، به شفافیت بیشتر فضای سیاسی و پرشورتر شدن حضور مردم بینجامد.
به نظر می رسد این دو مقوله وقتی محقق می شود که موافقان ورود آقای هاشمی نه با احساس که با منطق و واقع بینی و التزام به رقابت جوانمردانه و مخالفان سنتی ایشان ، نه با هدف تخریب و نفی که با انتقاد سازنده و برخورد اثباتی ، وزن خود را در نظام سیاسی کشور بسنجند.