مالیات، شاه‌کلید اقتصاد بدون نفت

افزایش تحریم‌ها این واقعیت را ثابت کرد که فروش نفت و درآمد حاصل از آن نمی‌تواند به عنوان درآمدی ثابت، همیشگی و قابل اتکا، برای کشور محسوب شود و امکان قطع شدن این درآمد به هر بهانه و در هر مقطع زمانی و موقعیت‌های مختلف وجود دارد. مطالعات مختلف کارشناسی نشان داده است که یکی از راحت‌ترین و کم‌هزینه‌ترین درآمدهایی که می‌تواند بسرعت جایگزین درآمد نفت شود، مالیات است. با این حال این یک واقعیت است که نظام مالیاتی کنونی کشور توان دریافت مالیات بیشتر را ندارد.دلایل این کم توانی گوناگون است.میزان فرار مالیاتی درکشور به خاطر نبود بانک جامع اطلاعات درآمدی افرادبالاست.درنبود این بانک بسیاری از درآمدهای هنگفت که از طریق مشاغل غیررسمی چون دلالی به دست می آید، قابل شناسایی نیست، بنابراین صاحبان این درآمدها نیز دربرابر پرداخت مالیات مصونیت دارند. این درحالی است که برخی از این اقشار دربرابر هرگونه تلاش دولت برای شفاف کردن درآمدهایشان مقاومت کرده ودست به اعتراض می زنند. نمونه این اعتراض‌ها را در اصنافی چون طلا ،آهن ،پارچه و... شاهد بوده ایم.از سوی دیگرنظام دریافت مالیات کشور هنوز تا حدزیادی سنتی است ومودی(مالیات دهنده)وممیز(مامور تشخیص میزان مالیات)بایکدیگر تماس چهره‌به‌چهره دارند.روشن است که این تماس دربسیاری موارد باعث اعمال نفوذهای متعدد وکاهش مالیات پرداختی اشخاص می شود. اینچنین است که کارمندان وکارگرانی که حقوق بگیر ودارای درآمد شفاف ومشخص والبته جزواقشار آسیب پذیر هستند عمده پرداخت کنندگان مالیات را تشکیل داده وبسیاری ازپردرآمدها از چتر مالیاتی دولت خارج هستند.

بنابراین اگر دولت خواهان افزایش قابل توجه سهم مالیات در درآمدهای کشوروتحقق عدالت مالیاتی است، باید از طریق سخت‌افزاری (بودجه و امکانات) و نرم‌افزاری (قانون و اختیارات) سیستم مالیاتی کشور را حمایت کند. پرونده امروز جام‌جم در صفحه‌های 10 و 11 به آسیب‌شناسی نظام مالیاتی کشور و راه‌های برون‌رفت از آن پرداخته‌است.