پیشنهاد راه‌اندازی مرکز تهران‌پژوهی

به گزارش مهر،‌ در ابتدای این مراسم ضرغامی، مدیرکل ارشاد تهران در سخنانی گفت: در روزهای هفته پژوهش امسال آقای مسجدجامعی رئیس شورای شهر تهران هشدارهایی درباره فراموشی خاطرات تهران بیان کردند و این در حالی است که تهران به نوعی مرکز فعالیت‌های مختلف در کشور است و هر اتفاقی که در این شهر می‌افتد تا حدود زیادی در سراسر کشور انعکاس می‌یابد و در همه استان‌ها تاثیر می‌گذارد.

ضرغامی ابراز امیدواری کرد که تجلیل از تهران‌پژوهان هم در دیگر نقاط کشور تاثیر بگذارد و هر استانی چنین برنامه مشابه‌ای را برای پژوهشگرانش برگزار کند.

ناصر تکمیل همایون، پژوهشگر و سخنران دیگر این مراسم هم گفت: درباره تهران از قدیمی‌ترین ایام نشانه‌هایی وجود دارد، غزنویان بعد از جریان ری وارد دولاب می‌شوند و به سمت علی‌آباد که امروز محل ایستگاه راه‌آهن و جوادیه است، حرکت می‌کنند. دِه تهران آن زمان آنقدر گمنام بوده که حتی اسمی هم از آن نبرده‌اند، اما این ده گمنام کم‌کم سر و سامان می‌گیرد و همان طور که در جلد اول کتابم اشاره کرده‌ام در زمان شاه طهماسب صفوی به حالت شهر درمی‌آید.

این پژوهشگر ادامه داد: این رویه‌ای که در دانشکده‌های علوم اجتماعی ما وجود دارد و می‌گویند هر جا که جمعیتش به 5000 نفر برسد، شهر است، قبول ندارم؛ زیرا در چنین تعریفی فرهنگ و اقتصاد شهری مورد توجه قرار نمی‌گیرد. در ایران ما رسم بر این بوده که اگر در منطقه‌ای نماز جمعه اقامه می‌شده، شهر نامیده می‌شد و جزو بلاد بوده است. تهران از دوران صفویه این گونه شد و در زمان آغامحمدخان قاجار هم به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.

تکمیل همایون افزود: درباره تهران تحقیقات جسته و گریخته‌ای انجام شده است، اما کتاب مستقلی مانند اصفهان نصف جهان و تاریخ نیشابور که اختصاصا به این شهر مرتبط باشد، نداریم. زمانی که کتاب خودم را می‌نوشتم حدود هفت تا هشت کتاب مانند جواهرالکلام بود که از آنها استفاده می‌کردم. برادرم حسین تکمیل همایون هم بیش از 150کتاب درباره تهران پیدا کرده است. از این کتاب‌ها زیاد وجود دارد، اما علمی‌ترین آنها تا زمان پیروزی انقلاب اثر مرحوم حسین کریمان بوده است.

او تاکید کرد: مشکلی که در زمینه تهران‌شناسی وجود دارد، این است که امروزه خیلی از کتاب‌ها عناوین و موضوعات تکراری دارند، چون پژوهشگران این حوزه یکدیگر را بخوبی نمی‌شناسند، بنابراین فکر می‌کنم اگر مراکزی برای تهران‌پژوهی افتتاح شود، کارهای مربوط به این موضوع سر و سامان می‌گیرد.

در ادامه مراسم، محمدرضا سحاب درباره نقشه‌های قدیم تهران به سخنرانی پرداخت و در بخش تجلیل هم یاد شادروان دکتر حسین کریمان، تهران‌پژوه فرهیخته و فقید گرامی داشته و به خانواده این استاد فقید لوح سپاس اهدا شد.

در این مراسم همچنین از استاد سیدعبدالله انوار، دکتر نعمت‌الله فاضلی و دکتر سعیدرضا عاملی به پاس سال‌ها فعالیت در عرصه نشر و تهران‌پژوهی قدردانی و موسسه انتشاراتی تیسا به عنوان موسسه انتشاراتی برتر معرفی شد.

تجلیل از دکتر علی‌اصغر محکی، مدیرکل مطالعات اجتماعی ـ فرهنگی شهرداری تهران و دکتر محمدحسین خوشنویس، مدیر دفتر پژوهش‌های فرهنگی شهرداری تهران بخش پایانی این مراسم بود.