اعتماد، بزرگ‌ترین سرمایه فعالیت خیریه‌ها

طبیعی است که البته اعتماد عمومی به کمیته امداد به همه موسسه‌های خیریه کشور قابل تسری نیست. اخباری که گاهی از برخی تخلفات و کلاهبرداری‌های تحت‌پوشش فعالیت‌های خیریه و عام‌المنفعه منتشر می‌شود؛ اگرچه در قیاس با حجم بالا و دلگرم‌کننده فعالیت‌های خیریه در کشور چشمگیر محسوب نمی‌شود، اما شایسته تدقیق و تامل است. کلاهبرداری یا تخلف مالی در لوای فعالیت‌های خیرخواهانه، در همان خسارت مادی پرونده موردنظر خلاصه نمی‌شود. صدمه‌ این‌گونه جرایم به اعتماد عمومی چنان حائز اهمیت است که امکان دارد بعضی‌ها را تا مدت‌ها به موسسه‌های خیریه و فعالیت‌های خیریه بدبین کند، این بدبینی بلایی است که همه باید به آن حساس باشند. شاید همین موضوع مسئولان را بر آن داشته تا در اعطای مجوز تاسیس مراکز خیریه سختگیری زیادی به عمل آورند و چه‌بسا روا باشد که این سختگیری بیشتر هم شود.

شفافیت نسبت مستقیمی با اعتماد دارد، این اصل غیرقابل کتمان هر فعالیت خیریه‌ای است. هر موسسه یا فردی که بخواهد بانی کار خیری شود، باید بداند که هر چقدر در اعلام ارقام کمک‌های جمع‌آوری شده و مجموع درآمدها شفاف‌تر عمل کند، می‌تواند از سرمایه اعتماد بهره بیشتری ببرد.

موضوع مهم دیگری که می‌تواند بر متغیر حیاتی اعتماد موثر باشد، این است که فعالیت‌ موسسه‌های خیریه در جمع‌آوری کمک از شهروندان کاملا ملموس و مشهود باشد، اما نحوه صرف وجوهات و اقلام جمع‌آوری شده به اطلاع شهروندان نرسد. از همین‌روست که می‌توان اطلاع‌رسانی درخصوص فعالیت‌ها را یکی از اصلی‌ترین ارکان هر موسسه خیریه قلمداد کرد.

ازدیاد بیش از اندازه موسسه‌های خیریه‌ای که به جذب کمک‌های خانه‌به‌خانه اقدام می‌کنند گرچه در دل خود حامل این معناست که شهروندان اقبال خوبی به فعالیت‌های خیریه نشان می‌دهند، اما می‌تواند از جهاتی آسیب‌زا هم باشد. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این ماجرا می‌تواند این باشد که مردم احساس کنند حساسیت‌ها و سختگیری‌ها در اعطای مجوز تاسیس خیریه نسبت به گذشته کمتر شده است. از سوی دیگر به صورت طبیعی هر چه جامعه آماری بزرگ‌تر باشد احتمال وقوع تخلف نیز به همان نسبت بالا می‌رود و این موضوعی است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد.

عملکرد رسانه‌ها در اعلام اخبار تخلف‌های مالی در ظاهر فعالیت‌های خیریه باید واجد ظرافت‌هایی باشد. در انعکاس این نوع اخبار باید به مردم هشدار داده شود که به هر فرد و موسسه خیریه‌ای اعتماد نکنند و معیارها را مدنظر داشته باشند، از سوی دیگر باید توجه شود که اعتماد مردم به فعالیت‌های خیریه خدشه‌دار نشود.