مسلم آقاجانزاده، تهیهکننده کتابخانه عموپورنگ: اصول برنامهسازی را رعایت میکنیم
برنامه عمو پورنگ به گفته تهیهکنندهاش با یک گروه سه نفره آغاز به کار کرد. این گروه حالا اعضای بیشتری دارد که بسیاری از آنها طی 12 سال گذشته به برنامه اضافه شدهاند. اعضای این گروه بتدریج تجربیات زیادی در زمینه برنامهسازی برای کودکان به دست آوردهاند که میتوان از همه این تجربیات بهره برد. اما به نظر میرسد آنها بهصورت روزانه اموراتشان را پیش میبرند و حتی تهیهکننده سر سختی مانند مسلم آقاجانزاده هم نمیتواند در برخی موارد از تجربیات چندین و چندسالهاش در جهت بهرهگیری بیشتر از برنامههای تلویزیون استفاده کند.
برنامه را سالهای سال خودتان مدیریت میکردید، چطور شد بعد از هشت سال آن را به یک کارگردان سپردید؟
زمانی که کارمان را شروع کردیم سه نفر بیشتر نبودیم و برنامه هم ساختارش مسابقهای بود، اما آرام آرام به سمت نمایش رفتیم، امیرمحمد به گروه اضافه شد، شبکه کودک عموپورنگ شکل گرفت و به فوق برنامه که رسیدیم دیگر برنامه کاملا نمایشی شده بود. از آن زمان خانم لاله و بعد خانم یعقوبی بهعنوان طراح دکور به جمع ما پیوستند و دکور برنامه از شکل کوچک مناسب برای یک مجری درآمد. بتدریج بچهها وارد برنامه شدند و از همان زمان هم برنامه گستردهتر شد و به نسبت نویسندگی و کارگردانی برنامه اهمیت بیشتری پیدا کرد. فضای برنامه به سمت قصهگویی نزدیک شد و لازم بود که حتما برنامه کارگردان داشته باشد. در واقع حالا ما هر روز در این برنامه یک نمایشنامه اجرا میکنیم.
ظاهرا برنامه عموپورنگ بجز نویسنده و کارگردان، مشاور و اتاق فکر هم دارد. اینها واقعی هستند یا جنبه تشریفاتی دارند؟
از روز اول در این برنامه مشاور روان شناسی داشتیم و همیشه تاکید کردهام از نظر مشاوران استفاده شود. بارها به نویسنده برنامه گفتهام هر روزی که از مشاور راهنمایی نگرفته باشی و بدون نظر مشاور متن برنامه را نوشته باشی دستمزد آن روزتو را پرداخت نمیکنم. این برنامه هم مشاور روان شناس دارد و هم مشاور مذهبی و نویسنده و مشاوران برنامه در کنار هم موضوعات را با توجه به شرایط روز انتخاب میکنند. روان شناس برنامه آقای الماسی است و کارشناس مذهبی برنامه حاج آقا محمدی است. به نظر من یکی از مهمترین دلایل موفقیت برنامه این است که اصول اولیه را رعایت میکند.
اصول اولیه شامل چه چیزهایی است؟
از اصول اولیه این است که حتما متن آماده داشته باشیم، دکور خوب، نور مناسب و مجری توانمند کمک میکند تا برنامه بتواند نظر مخاطبان بیشتری را جلب کند. وقتی مخاطب تلویزیون را روشن میکند و برنامهای را میبیند که دکورش خوب نیست رنگ و لعاب ندارد و از داشتن یک مجری دلچسب بیبهره است، دیگر به آن برنامه نگاه نمیکند! از روز اول تمام این موارد را در برنامه عموپورنگ رعایت میکردیم و بتدریج آن را پرورش دادیم. یک بار برنامه ما را در قیاس با برنامههای دیگر حوزه کودک ببینید و مثلا ولههای آن را با ولههای دیگر برنامهها مقایسه کنید. موسیقی برنامه، شعرها و ترانهها را مقایسه کنید. اولین بار کلیپ کروماکی در برنامه ما درست شد و بعد از ما بود که دیگران از این تجربهها در برنامههای کودک استفاده کردند و به جایی رسیدهایم که کلیپهای کروماکی مد شده است. انتخاب موسیقی را در برنامه ما با بسیاری برنامههای دیگر مقایسه کنید! آهنگساز برنامه ما مهرداد نصرتی است که برای بهترین خوانندههای کشور آهنگ ساخته است. برای بیشتر آلبومهای مرحوم ناصر عبداللهی و رضا صادقی آهنگ ساخته است.
شاید فکر کنید آهنگسازی که برای خوانندههای بزرگسال کشورمان موسیقی ساخته چه ربطی به کار کودک دارد؟ اما بد نیست بدانید ایشان برنده چهار پنج دوره موسیقی جشنواره تئاتر کودک است. چون سابقه کاری مهرداد نصرتی را میدانستیم از او دعوت کردیم به این برنامه بیاید. شاعران برنامه ما نیز از بهترین شاعران کودک و نوجوان بودهاند، از شکوه قاسمنیا گرفته تا شاعران جوانی که این روزها با ما همکاری میکنند. بعضی اوقات بیشتر از ده شعر به من میدهند و من از همه آنها فقط دو تا ترانه برای برنامه انتخاب میکنم. هیچ اصراری نداریم حجم موسیقی برنامه را بالا ببریم، در حالی که میشود با یک سیتیسایزر هر روز پنج آهنگ جدید به خورد مخاطب داد اما این کار اسمش آهنگسازی نیست. شاید در طول سال بیشتر از 15 آهنگ نسازیم اما آهنگهایی ارائه میکنیم که ماندگار شود. همین حالا اگر آهنگهای ده سال پیشمان را به بچهها ارائه کنیم، آن را دوست خواهند داشت چون جذاب و درست ساخته شدهاست. همیشه میگویم هر کاری میسازیم باید دهها سال بماند. ما میرویم، اما آهنگهای ما باید برای بچهها بماند.
از صحبتهای شما به این نتیجه رسیدم که معتقدید هر روز در برنامه یک تئاتر به مخاطبان خودتان ارائه میکنید.
بله. این برنامه مثل تئاتر است و حضور بچهها در استودیو فضای تئاتری آن را بیشتر هم میکند. در یک برنامه تولیدی اگر بازیها بر اساس متن پیش نرود با یک کات میتوان آن را اصلاح کرد، اما در برنامه زنده هر چیز گفته یا انجام شود بلافاصله پخش میشود و تمام! ما هر روز یک نمایشنامه اجرا میکنیم، در حالی که بسیاری از گروههای تئاتری برای نمایشنامهای به همین سادگی یک ماه تمرین میکنند. انتظار مردم بالا رفته است.
