ارتباط کلامی موثر با نوجوان

حرف درست را دقیقا در زمان مناسب آن بگویید. والدین باید یاد بگیرند حرف درست را دقیقا در زمان مناسب آن بگویند و مطلب نادرست را در لحظات نامناسب ناگفته بگذارند. مثلا اگر مسائل شخصی و عاطفی و مسائل انضباطی را در شرایط نامناسب روانی که نوجوان پذیرای آن نیست مطرح کنیم، نمی‌توانیم انتظار و توقع بهبود محسوسی را در رفتار وی داشته باشیم.

به نوجوانمان فرصت مخالفت را بدهیم. گاهی والدین از این که به نوجوانشان اجازه دهند با آنان مخالفت کند، احساس نگرانی می‌کنند، زیرا می‌ترسند از احترامشان کاسته شود. غافل از این که زمانی که بزرگسالی به نوجوان خود اجازه مخالفت را می‌دهد، در حقیقت مفاهیم و معانی مختلفی را به طور ضمنی به او تفهیم می‌کند. از جمله «تو نیز حق داری نظرات خود را بیان کنی» یا «من به نظر تو احترام می‌گذارم» و ...

از تمسخر و استهزای نوجوانتان دوری کنید. تمسخر پدر و مادر یا مربیان مانع بسیار جدی در ایجاد ارتباط و تبادل نظر مطلوب محسوب می‌شود. تحقیر یک نوجوان باعث می‌شود او هرگز به سوی والدین نیاید و به حرف آنان نیز گوش ندهد و آنان را وامی‌دارد تا از ترس آسیب دیدن در یک حالت دفاعی شدید به سر برد و از گوش دادن به حرف ما نیز بپرهیزند.

به نوجوانتان اجازه ابراز احساسات بدهید. متاسفانه بزرگسالان همیشه احساسات نوجوانان را تشخیص نمی‌دهند. هر گاه احساس کنیم به احساساتمان بی‌توجهی شده، طبیعتا ناراحت و مایوس می‌شویم. نوجوانان نیز به همین طریق واکنش نشان می‌دهند. زمانی که ما احساسات نوجوانمان را به حساب نیاوریم و از کنار آن بی‌اعتنا بگذریم او نیز چنین نتیجه‌گیری می‌کند که پس گوش‌دادن به والدین نیز بی‌فایده است؛ چرا که آنان هرگز مرا درک نمی‌کند و به حرف من گوش نمی‌دهند.

از به کار بردن لقب و برچسب‌هایی که بار منفی دارد درحد امکان خودداری کنید. نامگذاری و برچسب‌زدن هرگز موجب ارتباط مطلوب بین والدین و نوجوانان نمی‌گردد. جز آن که بزرگسال را در نقش یک قاضی نشان می‌دهد که حکم می‌کند «من نه تنها می‌دانم تو چه هستی، بلکه می‌دانم تو چه باید باشی».

نوجوانتان را آن‌گونه که هست درک کنید. والدین لازم است بدانند پاره‌ای از رفتارهای طغیانگرانه نوجوانشان صرفا طغیان علیه والدینشان نیست، بلکه طغیان علیه عشق و علاقه و نیز وابستگی شدید آنان به پدر و مادرشان است. پس والدین باید سعی کنند حتی در چنین شرایطی یار و یاور خوبی برای نوجوانشان باشند و بتوانند آنان را در زمینه‌های مختلف یاری دهند.

به رفتارهای کلامی و غیرکلامی فرزندمان پاسخ دهیم. به عنوان یک قاعده کلی پاسخ ما به رفتار کلامی یا غیرکلامی نوجوانمان زمانی موثر خواهد بود که به گونه‌ای به او پاسخ دهیم تا بفهمد ما احساسات او را هر چه باشد درک کرده‌ایم و می‌توانیم بپذیریم تا او هم بتواند بامیل و رغبت حالات درونی و احساسات خویش را برای ما به طور کامل بیان کند.

قضاوت نکنید و صبور باشید. اگر قبل از این که به حرف‌های نوجوانتان گوش بدهید قضاوت کنید یا پند دهید، وی احساس می‌کند قادر به برقراری ارتباط با شما نیست. پس سعی کنید در ارتباط با فرزندتان صبور باشید و حداقل در پاسخ خود تاخیر بیندازید.