راهکارهای افزایش احساس امنیت

باتوجه به این مقدمه اگر بخواهیم احساس امنیت اجتماعی را از باب جرایم بررسی کنیم، باید مدنظر قرار دهیم که کدام شاخص‌‌های امنیتی در این شاخه قرار می‌گیرند. همچنین باید امنیت را تعریف و بررسی کرد چه عواملی در ذهنیت افراد باعث برهم خوردن آرامش آنها در این شاخه از امنیت می‌شود.

امنیت در قانون به معنی نبود تهدید است؛ حال آن‌که در گذشته‌های دور فقط به معنی نبود تهدید نظامی تلقی می‌شد. همان‌طور که اشاره شد امروزه مؤلفه‌های امنیت زیاد شده و تمام ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را شامل می‌شود. به عبارت دیگر، توان یک ملت یا یک فرد را در حفظ ارزش‌ها امنیت می‌گویند. در این میان امنیت اجتماعی افراد در مواقعی از بین می‌رود که عرف اجتماع مورد توجه قرار نگیرد. امنیت اخلاقی نیز زمانی به خطر می‌افتد که عرف اخلاقی جامعه مورد توجه قرار نگیرد.

حال اگر بخواهیم امنیت اجتماعی از جهت افزایش بزهکاری و برای مثال سرقت‌های خیابانی مانند زورگیری و موبایل قاپی و... را درنظر بگیریم و خطر افزایش چنین جرایمی را مخل امنیت اجتماعی بدانیم؛ باید توجه داشته باشیم مقدمه این جرایم، مسائل اقتصادی است؛ در جامعه‌ای که اقتصاد سالم و دلمشغولی‌هایی که برای افراد جامعه لازم است وجود دارد، دیگر به افراد اجازه داده نمی‌شود سراغ ابتدایی‌ترین جرایم مانند سرقت تلفن همراه بروند. بنابراین توضیح، مهم‌ترین مولفه و ویژگی که در بحث افزایش سرقت باید در نظر بگیریم، موضوع اقتصاد است؛ تا اقتصاد سالم و فضای کار وجود نداشته باشد و با افزایش شغل، بی‌کاری را کم نکنیم سرقت‌هایی از این دست از بین نمی‌رود؛ البته باید این نکته را هم یادآور شد که سرقت هرگز به طور مطلق از بین نمی‌رود، چون این جرم در طول تاریخ وجود داشته است و فقط با توجه به شرایط، میزان آن بالا و پایین می‌شود. با بررسی آمار روشن می‌شود، در دوره‌ای آمار سرقت کاهش پیدا می‌‌‌کند و در برهه‌ای از زمان سرقت افزایش پیدا می‌کند که همین موضوع در احساس امنیت موثر است.

بنابراین به تعبیر دیگر برای افزایش احساس امنیت اجتماعی باید امنیت اقتصادی را بهبود بخشید، چون با بهبود وضع اقتصادی جرایم کم می‌شود و پس از کاهش جرایم خود به خود احساس امنیت افزایش پیدا می‌کند. در واقع همه این موضوعات به صورت زنجیروار به یکدیگر متصل هستند و اگر اقتصاد خوب و سالم داشته باشیم و محیط کار خوب و کافی ایجاد شود، به‌طور طبیعی نرخ بیکاری کاهش پیدا می‌کند و جرم سرقت کاهش و میزان احساس امنیت افزایش می‌یابد.

علاوه بر بحث اقتصاد، مباحث اجتماعی و فرهنگی نیز یکی دیگر از مولفه‌های تاثیرگذار در موضوع کاهش جرایم است. در جامعه‌ای که سطح مطالعه بالا برود و تعداد افراد کتابخوان و روزنامه‌خوان افزایش پیدا کند قاعدتا جرایمی مانند سرقت کاهش می‌یابد. تیراژ کتاب در تعیین سطح سرانه مطالعه خیلی موثر است و در شرایط فعلی مسلم است افراد مطالعه ندارند.

همچنین قبح عمل مجرمانه نیز اهمیت دارد، طبیعی است قبح این اعمال در نزد بزهکاران مهم نیست که این موضوع با بحث فرهنگی جرم ارتباط پیدا می‌کند.

سرانجام می‌توان گفت ثبات اداری یک کشور، مردم را به داشتن امنیت و نظم امیدوار می‌کند و اجرای عادلانه قوانین مؤثرترین گام در جهت ایجاد امنیت و القای فرد فرد آن خواهد بود.

حسن آقاخانی/ وکیل دادگستری