خاطره بازی با سینمای دفاع مقدس

به گزارش «جام‌جم»، سازمان هنری رسانه‌ای اوج در سومین برنامه «عصر خاطره با هنر مبارزه» با نمایش بخش‌هایی از چهار فیلم سینمایی در ژانر دفاع مقدس، از جمشید حیدری، کارگردان این آثار تجلیل می‌کند.

«مرز»، «فرار»، «هفت گذرگاه» و «حماسه قهرمانان» فیلم‌هایی است که قرار است ساعت 19 امروز بخش‌هایی از آنها در محل نخلستان سازمان اوج به نمایش گذاشته شود و سپس از جمشید حیدری، جعفر دهقان و سیدنورالدین عافی، جانباز جنگ تحمیلی و راوی کتاب «نورالدین پسر ایران» قدردانی خواهد شد.

جمشید حیدری، نویسنده، تهیه‌کننده، بازیگر و کارگردان قدیمی فعالیت سینمایی خود را از سال 1350 به عنوان دستیار کارگردان شروع کرد و فیلم‌هایی چون «کرکس‌ها می‌میرند»، «وکیل اول»، «وسوسه»، «گیس بریده» و «کیش و مات» را در کارنامه حرفه‌ای خود دارد.

اما دلیل تجلیل از حیدری در مراسم امروز، چهار فیلمی است که او در مقاطع مختلف سال‌های انقلاب درباره رشادت‌های رزمندگان دوران دفاع مقدس ساخته است.

فیلم «مرز» به عنوان اولین فیلم سینمایی دفاع مقدس محصول 1360 است و داستان اهالی یک روستای مرزی را روایت می‌کند که با خطر حمله نظامی ارتش دشمن مواجه می‌شوند. ریش‌سفید روستا اهالی را به مقاومت دعوت می‌کند. یک استوار اخراجی ارتش به نام مختار که تا آن لحظه از مردم کناره می‌گرفت، روستاییان را آموزش نظامی می‌دهد. اهالی روستا مسلحانه و با رهبری مختار، به سوی مرز حرکت می‌کنند و در نبرد با ارتش متجاوز پیروز می‌شوند. سعید راد، آهو خردمند، داوود رشیدی، علی ثابت، مهری ودادیان، عزت‌الله رمضانی‌فر و سامی تحصنی از بازیگران فیلم «مرز» هستند. فیلمنامه این اثر را سیروس الوند نوشته است.

«فرار» محصول سال 1363 با بازی مهدی فخیم‌زاده و احمد هاشمی داستان خود را بر بستر جنگ ایران و عراق تعریف می‌کند. جنگ آغاز شده و جوانان زیادی عازم جبهه‌ها شده‌اند. علی، پسر آقا رحمت که حاضر به جنگیدن نیست بلکه از موقعیت خود هم اصلا راضی نیست و با وجود مخالفت‌های پدر، تمام کوشش خود را به کار گرفته تا بتواند به آن سوی مرزها برود. او بالاخره به صورت غیرقانونی از مرز خارج شده به آلمان می‌رود، اما آنجا چون کار و کسبی پیدا نمی‌کند با شخصی به نام مصطفی به ایران بازمی‌گردد. پس از مدتی آگاه می‌شود پدرش داوطلبانه به جبهه رفته است. علی نیز راهی جبهه می‌شود و پدر را مجروح می‌یابد. پدر از دیدن علی در لباس یک رزمنده بسیار خشنود می‌شود.

«هفت گذرگاه» محصول 74 و با بازی حسین گیل و جعفر دهقان، فضای جنگ تحمیلی را با صحنه‌های اکشن و حادثه‌ای تلفیق می‌کند تا در جلب مخاطبان بیشتر، موفق شود. حیدری «حماسه قهرمانان» را سال 76 و چند سال پس از پایان جنگ می‌سازد و قصه‌ای دیگر از هزاران قصه رزمنده‌های ایرانی را بازگو می‌کند. ابوالفضل پورعرب، حسن جوهرچی، لیلا بوشهری، مهدی فقیه، حبیب دهقان نسب و بهمن دان از بازیگران این فیلم بوده‌اند.

بی‌علاقگی مسئولان سینمایی به ژانر دفاع مقدس

اما جعفر دهقان که قرار است به عنوان پرکارترین بازیگر سینمای دفاع مقدس از او قدردانی شود، جمعه‌شب بر صندلی مهمان ویژه‌برنامه هفت شبکه سوم سیما نشست و با بیان این که هنوز هم دلتنگ روزها و سال‌های دفاع مقدس است، از چگونگی ورود خود به سینما گفت: «اولین کاری که کردم با حقانی‌پرست بود و پس از آن در فیلم رسول ملاقلی‌پور در بلمی به سوی ساحل مشغول کار شدم که با توجه به این که شرایط، حساس و جنگ و این فیلم از اولین کارهای بلند ملاقلی‌پور بود، در مناطق جنگی و در بدترین شرایط ساخته شد. عشق باعث می‌شد عوامل تا پایان کار در چنین فضایی ادامه دهند و کار کنند.»

دهقان درباره ارتباط خود با دیگر بازیگران در این گونه سینمایی هم توضیح داد: «اکنون با دوستانی چون رضا ایرانمنش و حسن عباسی در ارتباط هستم، اما نگران وضع بسیاری از کسانی که در این عرصه کار کرده‌اند هم هستم، چون بعد از جنگ، سینمای جنگ تعطیل و کمرنگ شد و مسئولان سینمایی علاقه‌ای به سینمای دفاع مقدس نداشتند و آن را کمرنگ کردند.»

دهقان در ادامه از تجربه‌های همکاری خود با کارگردان‌های مختلف گفت و بیان کرد: «کار با شهریار بحرانی بی‌نظیر است، کار با ابراهیم حاتمی‌کیا دوست‌داشتنی است؛ چراکه از معدود کسانی است که به تجزیه و تحلیل نقش می‌پردازد و پیش از فیلمبرداری بازیگر را با لوکیشن آشنا می‌کند، اما جمال شورجه؛ هر آنچه را که در سینما آموختم، مدیون او هستم.» برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد در دوازدهمین جشنواره فیلم فجر، از تاثیر این جایزه در انتخاب‌های بعدی خود گفت و تصریح کرد: «اگر مردم کار و نقشی را که ایفا کردم، بپذیرند و دوست داشته باشند، این مهم‌ترین جایزه برای من است. جایزه؛ تعهد و مسئولیت را بیشتر و سنگین‌تر می‌کند، اما وسواس بیش از حد در انتخاب هم بازیگر را خانه‌نشین می‌کند.»

حمله به اچ 3

نظرسنجی جمعه شب هفت هم به نفع فیلم حمله به اچ 3 بود که از میان گزینه‌هایی چون؛ حماسه مجنون، بوی پیراهن یوسف، پرواز در شب، صلیب طلایی و در پاسخ به‌پرسش بازی جعفر دهقان را در کدام یک از فیلم‌های دفاع مقدس می‌پسندید، انتخاب شد.

روایت‌های نورالدین، پسر ایران

از دیگر بخش‌های سومین برنامه «عصر خاطره با هنر مبارزه» که امروز برگزار می‌شود به تجلیل از نورالدین عافی، جانباز جنگ تحمیلی اختصاص دارد. عافی راوی کتاب «نورالدین پسر ایران» است که معصومه سپهری آن را به‌رشته تحریر درآورد. این کتاب درباره پسری شانزده ساله از اهالی روستای خنجان در حوالی تبریز استان آذربایجان‌شرقی است که حضور در گردان‌های خط‌‌شکن لشکر 31 عاشورا را به عنوان نیروی آزاد، غواص، فرمانده دسته و در جبهه‌های مختلف تجربه می‌کند و بارها مجروح می‌شود.

مقام معظم رهبری در تقریظی بر حاشیه این کتاب نوشته‌اند: «این یکی از زیباترین نقاشی‌های صفحه‌ پرکار و اعجاز گونه‌ هشت سال دفاع مقدس است. هم راوی و هم نویسنده حقا در هنرمندی، سنگ تمام گذاشته‌اند. آمیختگی این خاطرات به طنز و شیرین‌زبانی که از قریحه‌ ذاتی راوی برخاسته و با هنرمندی و نازک‌اندیشی نویسنده، به خوبی و پختگی در متن جا گرفته است... .» گروه حماسه و دفاع شبکه اول سیما نیز بتازگی مجموعه‌ای انیمیشن به همین نام را تولید کرده که در ایام دفاع مقدس و در 30 قسمت 15 دقیقه‌ای هر روز ساعت
19 و 30 دقیقه از شبکه اول سیما پخش می‌شود.

سومین برنامه «عصر خاطره با هنر مبارزه» پاسداشت مبارزه پیشتازانه و هنر متعهدانه در عرصه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس ساعت 19 امروز در محل نخلستان سازمان اوج برگزار می‌شود.