از 100 هزار تا 5 میلیون برای هر متر!

چه شد که به این شغل رو آوردید؟

ابتدا در یک شرکت خودروسازی به طراحی داخلی ماشین مشغول بودم و کم‌کم به این سمت کشیده شدم.

تحصیلات شما هم مرتبط است؟

بله من معماری خوانده‌ام.

در مورد تاریخچه این شغل چیزی می‌دانید؟

انسان همیشه به دنبال زیبایی بوده و علاقه انسان به تزئین و آرایش محل زندگی امر تازه‌ای نیست. حتی این احتمال وجود دارد که نقاشی‌های دوران غارنشینی، نقش تزئینی داشته‌اند. رومی‌ها استادان مسلم طراحی بوده‌اند. در ملل شرقی نیز علاقه به دکوراسیون داخلی زیبا کاملا آشکار است. مبلمان و تزئینات چینی، فرش‌های ایرانی، صدف‌کاری‌های ژاپنی، مجسمه‌ها و نقاشی‌های پررنگ و لعاب هندی، همه نشان‌دهنده علاقه این ملل به زیباسازی فضای زندگی‌ آنهاست.

از ابتدا طراحی داخل منازل را هم انجام می‌دادید؟

نه الان چند سالی است که طراحی برای منازل مد شده در گذشته بیشتر طراحی ادارات و شرکت‌ها را انجام می‌دادم.

یعنی مردم این روزها بیشتر سراغ طراح‌ها می‌آیند؟

بله مدتی است از کار ما استقبال خوبی می‌شود.

به نظر شما چرا مردمی که در گذشته تنها تغییری که برای منزلشان انجام می‌دادند رنگ کردن دیوارها بوده، امروز سراغ طراح می‌آیند؟

علل متعددی دارد. شما چه بخواهید و چه نخواهید بیشتر وقتتان را در فضای بسته خانه‌تان می‌گذرانید، حتی اگر ساعات کمی هم در خانه باشید دلتان می‌خواهد، وقتی وارد خانه می‌شوید حداقل آن چیزی باشد که دوست دارید تا بتوانید احساس آرامش کنید. زندگی همه ما با گذشته تفاوت‌های بسیاری دارد و خیلی کارها را در گذشته انجام نمی‌دادیم، اما وقتی جامعه به سمت مدرن شدن می‌رود، مثل همه جای دنیا ما هم سراغ کارهایی می‌رویم که تا دیروز با آنها بیگانه بوده‌ایم.

شما مشتری‌ای داشتید که بخواهد خانه‌اش را شبیه فلان برنامه درست کنید؟

بله، مشتری‌ای داشتم که می‌گفت هر چقدر دوست داری هزینه کن، ولی خانه‌ام را شبیه فلانی در این سریال درست کن یا خانمی به من می‌گفت می‌خواهم خانه‌ام را شبیه خانه دخترخاله‌ام درست کنی و... .

پس چشم و هم‌چشمی هم در کار شما نقش دارد؟

بله تا دلتان بخواهد از این موردها سراغ دارم.

اما ممکن است یک طرح مناسب خانه یکی باشد و برای دیگری خیلی مناسب نباشد، شما در این مواقع چه می‌کنید؟

ما هر کاری را که مشتری بخواهد، انجام می دهیم. کار طراحی سلیقه‌ای است و سلیقه آدم‌ها با هم متفاوت است، بخصوص در طراحی داخلی نمی‌توانیم خیلی علمی برخورد کنیم، چون باید مطابق سلیقه فردی باشد که قرار است مدت‌های زیادی را در آن فضا زندگی کند.

یعنی حتی اگر زشت هم شود باز چیزی نمی‌گویید؟

پیشنهاد می‌دهیم، اما در نهایت هر چه را که مشتری بخواهد، تحویل می‌دهیم.

تا به حال خانه‌ای را طراحی کرده‌اید که به دلتان ننشسته باشد؟

بله چند تایی بوده که اصلا آنها را به عنوان نمونه کار هیچ جا معرفی هم نکردم؛ با این که هزینه زیادی هم کرده بودند.

چرا مگر چطوری بود؟

از من خواسته بودند بالای شومینه را به صورت تخت‌جمشید طراحی کنم و آن طرف خانه را سبک آفریقایی، آن طرف را مدرن و گوشه‌ای را هم سنتی البته این کار را انجام دادم، اما به نظر خودم خیلی شلوغ و درهم و برهم بود و گیج شده بودم، این طراحی به نظر من اصلا درست نبود.

چرا انجام دادید؟

به خاطر مسائل مالی.

چه کسانی بیشتر این نوع طراحی‌ها را می‌پسندند؟

بیشتر افراد طبقه مرفه، این افراد به چیزهای خاصی علاقه دارند؛ چیزهایی که بیانگر تمکن مالی آنها باشد، مثلا مجسمه‌های بزرگ و گرانقیمت، ولی باز هم تاکید می‌کنم کاملا سلیقه‌ای است و به روحیات، نوع زندگی و طرز فکر افراد برمی‌گردد. در بین اطرافیانتان هم که نگاه کنید می‌بینید یکی دوست دارد دور برش شلوغ باشد و دیگری خالی بودن و پنهان بودن وسایل را دوست دارد، خب این در طراحی هم خودش را نشان می‌دهد.

شغل شما تجملاتی است و بیشتر با افراد پولدار سر و کار دارید؟

نه شاید تا چند سال پیش این طوری بود، ولی الان بیشتر مشتری‌های ما از طبقه متوسط هستند.

به نظر می‌رسد هزینه‌های طراحی بالاست و هرکسی نمی‌تواند براحتی طراح بیاورد؟

شاید هزینه‌ها کمی بالا باشد، اما از وقتی همه مجبورند در آپارتمان‌های کوچک زندگی کنند نیاز به طراحی هم بیشتر احساس می‌شود، مثلا خیلی‌ها از ما می‌خواهند در آپارتمان 50 متری‌شان کمد در نظر بگیریم یا طوری طرح بدهیم که بتوانند اتاقی برای بچه داشته باشند؛ چون نمی‌توانند براحتی خانه‌شان را عوض کنند ترجیح می‌دهند از ما کمک بگیرند و از حداقل فضا بهترین استفاده را بکنند.

در خارج از کشور وضع طراح‌ها چگونه است؟

آنجا این شغل تا حدود زیادی جا افتاده، مردم راحت‌تر سراغ طراح‌ها می‌روند و اعتماد بیشتری به آنها دارند؛ البته هزینه طراحی هم پایین‌تر است.

چرا هزینه آنجا پایین‌تر است؟

به خاطر این که آنها اسباب قدیمی را بازسازی می‌کنند یا بازارهای خاصی برای خریدن اجناس خاص دارند، اما اینجا این‌طور نیست. مردم ما خیلی دور بریز هستند، اصلا به بازسازی اعتقادی ندارند و دوست دارند یک چیزی به طور کلی عوض شود. ساختار برایشان کهنه می‌شود و به دنبال تغییر آن هستند. مثلا دوست ندارند که رویه‌های مبل را عوض کنند و ترجیح می‌دهند مبلمان دیگری تهیه کنند.

به خاطر همین قیمت بالا می‌رود؟

بله در خارج بازار خرید محصولاتشان خیلی متنوع‌تر است و همان‌طور که گفتم اگر نیاز به یک صندلی خاص داشته باشیم راحت می‌توانیم تهیه کنیم، اما اینجا تهیه یک صندلی خاص قیمت زیادی دارد. البته در خارج از کشور هم اجناس لوکس دارند، اما برای طبقه متوسط هم اجناسی خاص با قیمت مناسب وجود دارد. متاسفانه برای ما این‌طور جا افتاده که طراحی یعنی کاری استثنایی و لوکس و همه چیز در معرض دید باشد و وقتی کسی وارد خانه می‌شود انگار وارد موزه شده در حالی که دنیا به سمت سادگی می‌رود.

دکوراسیون اداره‌ها هم به نسبت گذشته تغییرات زیادی داشته و بسیاری از شرکت‌ها برای طراحی محیط کارشان سراغ شما می‌آیند. در طراحی آنها چه نکاتی را در نظر می‌گیرید؟

قدیم‌ها فضای اداره‌ها از میز و صندلی تشکیل می‌شد، اما امروز در شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف طبق کاری که انجام می‌دهند دوست دارند از حداقل فضا استفاده لازم را ببرند و از طرف دیگر محیط طوری نباشد که بازده کاری کارمندی را که مجبور است ساعت‌های طولانی در آن محیط باشد، کاهش بدهد، به همین دلیل سراغ ما می‌آیند و ما براساس زمینه‌ای که در آن کار می‌کنند، طراحی را انجام می‌دهیم. مثلا در طراحی بانک باید هم کارمند و هم راحتی مشتری‌ای را که قرار است منتظر بماند، در نظر بگیریم و فضا را طوری طراحی کنیم که رضایت هردو طرف منظور شده باشد یا در بازار خیلی از مغازه‌ها از طراحی‌های لوکس استقبال نمی‌کنند چون می‌گویند مشتری که این زرق و برق را ببیند، فکر می‌کند گران‌تر می‌دهیم و از ما خرید نمی‌کند، بنابراین مشتری طبقه متوسط‌مان را از دست می‌دهیم و... .

تا به حال برای طراحی مدرسه یا مهدکودک رفته‌اید؟

مهدکودک بله، ولی متاسفانه تا به حال مدرسه‌ای نرفتم.

به نظرتان چرا مدارس به این سمت نرفته‌اند و شما فضای داخلی مدارس را چگونه می‌بینید؟

متاسفانه فضای داخلی‌شان اصلا شاد و مفرح نیست و روحیه بچه‌ها در مدارس مدنظر قرار نمی‌گیرد. انگار قرار است بچه‌ها فقط درس بخوانند و در کنکور شرکت کنند، به همین دلیل می‌بینیم بسیاری از مدارس جلوی درشان با بنرهای رنگی دانش‌آموزان نمونه را معرفی می‌کنند و همه هم با همین ملاک بچه‌هایشان را در مدارس ثبت‌نام می‌کنند، در حالی که مدرسه باید محیطی جذاب برای دانش‌آموز باشد.

اگر مدارس به این سمت بروند روی درس دانش‌آموزان هم تاثیر خواهد داشت؟

بله صددرصد تغییر دادن محیط باعث افزایش بازده تحصیلی دانش‌آموزان خواهد شد؛ اصلا هر تغییری هر چند کوچک روی روحیه فرد تاثیر می‌گذارد.

اگر بخواهیم برای دکوراسیون یک خانه 60 متری از کمک یک طراح استفاده کنیم، چقدر باید هزینه کنیم؟

بستگی دارد به این که چه چیزی بخواهید؛ خانه نوساز باشد یا وسایلی هم داشته باشد و... خلاصه عوامل مختلفی در تعیین قیمت نقش دارند.

حدودا هم نمی‌توانید بگویید؟

طراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد، بخصوص در طراحی منازل متراژ و وسایلی که به کار می‌بریم خیلی مهم است، اما از حدود متری صد هزار تومان شروع می‌شود.

تا چند؟

تا متری پنج میلیون تومان؛ هر چه متراژ بالاتر باشد قیمت هم بالا می‌رود.

این مبلغ کل کار است؟

بله هزینه کار کل گروهی است که کار می‌کنند.

از این مبلغ چقدر سهم طراح است؟

باور کنید هیچ حساب و کتابی ندارد؛ طراح و مجری طرح از 35 درصد تا صد درصد هم برای خودشان در نظر می‌گیرند.

گران‌ترین کاری که شما انجام دادید چقدر بود؟

350 میلیون تومان.

چه مکانی بود؟

یک دفتر 200 متری.

اگر بخواهیم از طراح کمک بگیریم چه نکاتی را باید در نظر داشته باشیم؟

مهم‌ترین نکته این است که درست انتخاب کنید و سراغ کسانی بروید که کارشان را دیده‌اید و بعد هم به طراحتان اعتماد کنید.

آینده شغلتان را چه طور می‌بینید؟

شغل ما ارتباط نزدیکی با شرایط مطلوب اقتصادی دارد؛ هر چه کالاهای مورد نیاز ما گران شود خب هزینه تمام شده ما هم بالا می‌رود و اگر شرایط خوب اقتصادی داشته باشیم، رونق کارمان بهتر خواهد بود.

سمیه افشین‌فر / جام‌جم