کاهش آستانه تحمل، دلیل نزاعهای خونین

ما شاهد نزاع‌هایی هستیم که با یک نگاه شروع و سرانجام به قتل منجر می‌شود. علت اصلی چنین وقایعی پایین بودن آستانه تحمل افراد است. جوانی، بی‌تجربگی، ناپختگی طرفین دعوا و نبود گذشت یکی از آنها که می‌خواهند از لحاظ روانی برتری خود را اثبات کنند از جمله دلایل چنین قتل‌هایی هستند. همچنین می‌توان تعلق یک یا دو طرف به گروه پرخاشگر و اراذل واوباش جامعه را نیز به‌عنوان دلیلی دیگر محسوب کرد. گاهی اوقات نیز این‌گونه نزاع‌ها ناشی از اتفاقات جوی و محیطی مانند گرما و سرما است که افراد تحمل آن را ندارند. از طرفی فشارهای خاص روانی وفشارهای اقتصادی که افراد به آن مبتلا هستند و فشارهایی که در همان لحظه طرف مقابل به فرد وارد می‌کند، سبب بروز چنین رفتارهایی می‌شود. در مجموع می‌توان گفت در قتل‌های اتفاقی این عوامل در کنار استفاده نابجا از آلت​هایی مثل چاقو و اصابت آن به قسمت حساسی از بدن ناخودآگاه می‌تواند یک قتل را رقم بزند. در مواردی شاهد بوده‌ایم یکی از طرفین به دیگری مشت می‌زند و ناخواسته مشت به نقطه‌ای از بدن طرف مقابل برخورد می‌کند که ضربه مغزی و مرگ را در پی دارد یا طرف در جایی سقوط می‌کند و به قسمتی از بدنش صدمه می‌رسد که به فوتش منجر می‌شود. درصد زیادی از قتل‌هایی که در نزاع‌های خیابانی اتفاق می‌افتد به همین شکل یا با ماجراهای مشابه رخ می‌دهد و طرفین دعوا هم عمدتا از خانواده‌های موجه و متشخص جامعه هستند که به‌طور اتفاقی درگیر نزاع منجر به قتل شده‌اند اما همان‌طور که در آغاز گفته شد درصد کمی از نزاع‌ها (حدود 5 درصد) نیز با هدف ارتکاب قتل انجام می‌شود.این نزاع‌ها از قبل برنامه‌ریزی شده است و یکی از طرفین با نقشه و تصمیم قبلی، درگیری را برای قتل طرف مقابل ایجاد می‌کند.

در پایان باید خاطرنشان کرد، قانونگذار برای کاهش قتل‌های اتفاقی ناشی از نزاع‌های خیابانی و به‌طور کلی برای پیشگیری از چنین نزاع‌هایی،مجازات‌های خاصی را پیش‌بینی کرده است، اما در واقع به‌ دلایل مختلف از جمله گذشت طرفین، حجم کار دادگاه‌ها و انباشت زندانیان، متهمان نزاع‌های خیابانی که تعدادشان زیاد است، سریع آزاد می‌شوند در حالی‌که باید مکانیسمی را ایجاد کرد که مجازات آن‌قدر سنگین باشد تا افراد دنبال این کارها نروند. همچنین افرادی که مجرمان حرفه‌ای و پرخاشگر هستند باید علاوه بر این‌که مجازات حبس به آنها داده می‌شود، مجازات تکمیلی مانند تبعید یا بحث درمان روانپزشکی نیز برایشان الزامی شود تا از تکرار این رفتار جلوگیری شود. متاسفانه اکنون در گوشه و کنار شهرها افرادی داریم که اگر روزی نزاع نکنند احساس کمبود دارند. این افراد باید کنترل شوند و در برابر اشخاصی که بی‌دلیل خشونت می​کنند باید خشونت کرد تا رفتار خود را تکرار نکنند؛ البته مقابله با این افراد باید از طریق مجراهای قانونی باشد و اشخاص نباید راسا و شخصا وارد عمل شوند.

محمدحسین شاملو/ قاضی بازنشسته جنایی