استقبال جهانی از توافق روسیه و آمریکا

سوریه پس از آن‌که تبلیغات جنگ‌طلبانه کشورهای غربی قوت گرفته بود، اعلام کرد حاضر است برای حفظ‌امنیت شهروندانش همه سلاح‌های شیمیایی خود را تحت کنترل سازمان ملل قرار دهد. روز شنبه پس از سه روز گفت‌وگو، وزرای خارجه آمریکا و روسیه بر سرنحوه امحای‌سلاح‌های شیمیایی سوریه به توافق رسیدند.

به گزارش خبرگزاری فارس و به نقل از شبکه خبری «المیادین»، سوریه با استقبال از طرح توافق روسیه و آمریکا آن را پیروزی برای دمشق خواند.بر اساس توافق ایجاد‌شده میان مسکو و واشنگتن در طرحی چهار مرحله‌ای جنگ‌افزارهای شیمیایی سوریه باید ابتدا تحت کنترل سازمان ملل قرار بگیرد و بعد از شناسایی و اعزام کارشناسان سازمان ملل به سوریه، نابود شوند.

فیدل کاسترو، رهبر انقلابی کوبا طی مقاله‌ای درباره این توافق نوشت:‌ طرح مبتکرانه و هوشمندانه روسیه که قاطعانه در برابر ادعای غیرمعمول دولت آمریکا ایستاد، خطر اقدام نظامی علیه دمشق را کاهش داد. به گزارش ایسنا، بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل نیز با استقبال از این توافق متعهد شد به اجرای این توافق‌نامه کمک کند. باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا نیز بلافاصله پس از توافق سرگئی لاوروف و جان کری وزرای خارجه روسیه و آمریکا از این توافق‌نامه استقبال و اعلام کرد، هنوز مسائل زیادی وجود دارد که باید انجام دهیم. آمریکا می‌گوید هنوز گزینه نظامی را کنار نگذاشته و منتظر نتایج روند دیپلماسی است.

همچنین لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه و ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه انگلیس هریک به نوبه خود از این توافق استقبال کرده و آن را گامی رو به جلو توصیف کردند. این درحالی است که گفته می‌شود فرانسه با بی‌توجهی به مذاکرات ژنو و توافق بر سر خلع سلاح هسته‌ای در سوریه، همچنان تلاش می‌کند تا قطعنامه شدیداللحنی علیه سوریه در سازمان ملل به تصویب برسد.

گوئیدو وستروله، وزیر امور خارجه آلمان نیز در بیانیه‌ای کوتاه ضمن استقبال از توافق روسیه و آمریکا آن را فرصتی برای رسیدن به راهکاری سیاسی جهت پایان دادن به درگیری‌های سوریه توصیف کرد. همچنین کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا با استقبال از این اقدام روسیه و ‌آمریکا، اعلام کرد که اتحادیه اروپا آماده است تا کارشناسانی را برای کمک به تامین امنیت ذخایر سلاح‌های شیمیایی و از بین بردن ‌آنها اعزام کند. آندرس فوگ راسموسن، دبیرکل ناتو نیز ضمن ابراز خرسندی نسبت به توافق آمریکا و روسیه در از بین بردن سلاح‌های شیمیایی سوریه، این اقدام را گامی جهت برقراری صلح در سوریه توصیف کرد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم ‌صهیونیستی نیز ضمن استقبال از این توافق گفت، اسرائیل امیدوار است این توافق به نابودی کامل تسلیحات شیمیایی سوریه منجر شود.

وزارت خارجه ترکیه نیز باوجود موضع‌گیری تند نخست‌وزیر این کشور، توافق مسکو ـ واشنگتن درباره سلاح‌های شیمیایی سوریه را گامی مثبت توصیف کرد.

این در حالی است که سلیم ادریس، رئیس شورای نظامی مخالفان سوریه در واکنش به این توافق گفت: طرح روسیه و آمریکا هیچ نتیجه‌ای ندارد و تنها وقت تلف کردن است. از سوی دیگر سناتور جان مک کین و لیندسی گراهام، سناتورهای حزب جمهوریخواه آمریکا در بیانیه مشترکی ضمن انتقاد از توافق اخیر مسکو و واشنگتن درباره امحای سلاح‌های شیمیایی روسیه، مدعی شدند که این توافق‌نامه به دولت سوریه اجازه می‌دهد تا به تأخیر و فریبکاری جهان ادامه دهد.

روز شنبه گذشته، جان کری و سرگئی لاوروف، وزرای خارجه آمریکا و روسیه بعد از سه روز مذاکره برسر چارچوب اجرایی طرح نظارت بین‌المللی بر تسلیحات شیمیایی سوریه به توافق رسیدند. بر این اساس دولت سوریه قرار است تا یک هفته آینده فهرست کاملی از مراکز نگهداری، میزان و نوع تسلیحات شیمیایی خود ارائه کند. این تسلیحات طی فرآیندی گام به گام نهایتا تا نیمه سال 2014 امحا می‌شود.

جزئیات طرح 6 ماده‌ای

به گزارش ایسنا، مهم‌ترین محورهای توافق روز شنبه آمریکا و روسیه درباره سلاح‌های شیمیایی سوریه در شش‌محور خلاصه می‌شود: 1- درخواست آمریکا و روسیه از سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی برای دخالت در برنامه محو سلاح‌های شیمیایی سوریه. 2ـ تصویب هرچه سریع‌تر قطعنامه‌ای از سوی سازمان ملل در این باره که براساس آن سوریه ملزم می‌شود تمامی تصمیمات سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی را اجرا کند. 3ـ سوریه باید تضمین دهد که با محققان و بازرسان سازمان ملل برای انجام عملیات تفتیش به شکلی فوری و بدون قید و شرط همکاری می‌کند. 4ـ در صورتی که سوریه متعهد نباشد، شورای امنیت سازمان ملل می‌تواند اقداماتی را براساس فصل هفتم منشور سازمان ملل اتخاذ کند. 5ـ سوریه باید ظرف یک هفته فهرستی کامل از مکان‌هایی که سلاح‌های شیمیایی در آن وجود دارد، تهیه و ارائه کند. 6ـ آمریکا و روسیه برای ارزیابی مشترک درباره تعداد و نوع سلاح‌های شیمیایی سوریه تلاش خواهند کرد و عملیات تفتیش اولیه در ماه نوامبر به پایان خواهد رسید.

روز گذشته یک مسئول آمریکایی اعلام کرد، براساس برآوردهای واشنگتن تعداد مراکز مرتبط با برنامه‌های سلاح شیمیایی در سوریه 45 مرکز است که در نیمی از این مراکز تجهیزات ساخت سلاح‌های شیمیایی وجود دارد و امکان سوءاستفاده از آنها دور از ذهن نیست. واشنگتن و مسکو در خصوص این‌که حجم تجهیزات مربوط به ساخت سلاح‌های شیمیایی در سوریه حدود هزار تن است، توافق نظر دارند و معتقدند که این مواد شامل گاز خردل و گازهای سمی دیگری چون گاز سارین است.

مسکو با اعلام این‌که چارچوب سیاسی برای نابودی سلاح‌های شیمیایی سوریه تعیین شده است، ‌تاکید کرد، روند اجرایی توافق‌های به عمل آمده ظرف چند روز آینده آغاز خواهد شد و سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی نقش اصلی را در این روند ایفا خواهد کرد. سوریه از چهاردهم اکتبر (بیست‌ودوم مهر) به صورت رسمی به عضویت کنوانسیون منع کاربرد جنگ‌افزارهای شیمیایی در خواهد آمد.