4000 ایرانی در بازداشتگاه‌های اندونزی

سفارت اندونزی به چه افرادی روادید می‌دهد؟ چون اشخاصی که به سفارت شما مراجعه می‌کنند، می‌گویند شرایط برای گرفتن روادید اندونزی خیلی سخت شده است.

باید بگویم گرفتن روادید اندونزی آنقدر سخت نیست و مانند دیگر کشورهاست و هر شخصی که شرایط آن را داشته باشد، می‌تواند روادید بگیرد؛ یعنی حتی شرایط آن از برخی کشورها راحت‌تر است. زمانی که روادید در بدو ورود به ایرانی‌ها داده می‌شد، شرایط راحت‌تر بود و تا مدتی قبل سیاست ما به این شکل بود، چون ایران را کشور دوست و برادر می‌دانیم، ولی متاسفانه برخی،‌ از این تسهیلات سوءاستفاده و مشکلاتی ایجاد کردند.

منظور شما افرادی است که می‌خواهند غیرقانونی به استرالیا بروند؟

درست است. وقتی ما تسهیلات صدور روادید در بدو ورود ارائه می‌کردیم، برخی ایرانی‌ها به اندونزی می‌آمدند، اما قصدشان این بود که خود را به استرالیا برسانند. در واقع آنها از این تسهیلات استفاده نادرست می‌کردند. این در حالی است که خیلی از ایرانیان وقتی این تسهیلات ارائه می‌شد هم برای گرفتن روادید به سفارت می‌آمدند. آنها افرادی هستند که واقعا به قصد گردشگری و تجارت به اندونزی می‌روند. این افراد چون نیت و مقصود درستی دارند، قبل از سفر روادید می‌گیرند. مشکل را افرادی ایجاد کردند که با گرفتن روادید در بدو ورود، دیگر به کشور خود برنگشتند.

آماری از این افراد دارید؟

بررسی‌های ما نشان می‌دهد از هر ده ایرانی که از این تسهیلات استفاده می‌کرد و به اندونزی می‌رفت، پنج نفرشان به ایران برنمی‌گشتند. به احتمال زیاد آنها افرادی بودند که می‌خواستند خودشان را به استرالیا برسانند، در حالی‌که افرادی که قصد دارند به این شکل خود را به استرالیا برسانند، ممکن است در اندونزی جرائم دیگری نیز مرتکب شوند. اکنون صدها ایرانی در زندان‌های اندونزی هستند.

آنها مرتکب چه جرم‌هایی شده‌اند؟

بیشتر آنها در ارتباط با قاچاق مواد مخدر و مهاجرت غیرقانونی دستگیر شده‌اند.

آمار برخی از سایت‌های خبری را که از وجود 5000 ایرانی در زندان و بازداشتگاه‌های اندونزی حکایت دارد، تائید می‌کنید؟

نه، نمی‌توانم دقیق درباره این آمار صحبت کنم، چون تعداد این افراد در بازداشتگاه‌ها تغییر می‌کند، یعنی روزانه برخی آزاد شده و تعدادی هم دستگیر یا منتقل می‌شوند به همین دلیل نمی‌توانیم عدد مشخصی بگوییم، اما می‌توانم بگویم حدود 4000 نفر در بازداشتگاه‌های موقت هستند، البته تعداد این افراد هم متغیر است، چون ما با سازمان بین‌المللی مهاجرت همکاری می‌کنیم.

این آمار حدودی را چگونه محاسبه می‌کنید؟

بر اساس آمار زمانی که تسهیلات صدور روادید در بدو ورود ارائه می‌شد، سالانه 18 هزار ایرانی به اندونزی سفر می‌کردند و معمولا نصف آنها به کشور خود برنمی‌گشتند. با توجه به این آمار می‌توان گفت حدود 9000 ایرانی تاکنون به کشور خود برنگشته‌اند، علاوه براین اگر فرض کنیم نیمی از این افراد هم موفق شده‌اند خود را به استرالیا برسانند می‌توان حدس زد حدود 4000 نفر در زندان و بازداشتگاه‌های موقت اندونزی هستند.

از تعداد ایرانی‌هایی که به دلیل قاچاق مواد مخدر محکوم به اعدام شده‌اند، چه آماری دارید؟

اکنون 47 ایرانی بر اساس مدارک قابل استناد به اعدام محکوم شده‌اند.

آیا تاکنون از این 47 نفر کسی اعدام شده است؟

نه. هیچ‌کدام از آنها تاکنون اعدام نشده‌اند؛ چرا که ما ایران را جزو کشورهای دوست و برادر خود می‌دانیم. این در حالی است که حکم قاچاقچیان آفریقایی یا مالزیایی اجرا شده، ولی هنوز حکم ایرانی‌ها اجرا نشده است.

قرار بود زندانیان ایرانی با اندونزیایی‌هایی که در ایران زندانی هستند، مبادله شوند. این طرح در چه مرحله‌ای است؟

به نظر من مبادله 47 زندانی ایرانی با سه زندانی اندونزیایی عادلانه نیست، افراد محکوم به اعدام با دلایل محکمی محکوم شده‌اند. برای نمونه دوست خود من که مصرف‌کننده ساده مواد مخدر بود با مقدار خیلی‌خیلی کم مواد در اندونزی دستگیر و به چند سال زندان محکوم شده است، حالا جرم اشخاصی که مقدار زیادی مواد مخدر وارد اندونزی کرده‌اند، بیشتر است. همه می‌دانند در اندونزی مجازات حمل مواد مخدر سنگین است. اگر شخصی با دانستن همه این نکات بخواهد مواد مخدر به کشور من منتقل کند، یعنی با قانون اندونزی مبارزه می‌کند، به همین دلیل باید سرانجام کارش را هم بپذیرد، البته منظور من قاچاقچیان همه کشورها است؛ زیرا اگر این افراد موفق به قاچاق مواد مخدر شوند هزاران نفر از جوانان کشور ما بی‌آینده و بدبخت می‌شوند. به نظر من قاچاقچیان مواد مخدر در هر جای دنیا باید مجازات شوند.

دولت اندونزی برای کم‌کردن تعداد مهاجران غیرقانونی بجز لغو صدور روادید در بدو ورود، برنامه‌های دیگری را عملی کرده است؟

دولت اندونزی سعی کرد قبل از لغو صدور روادید در بدو ورود برای ایرانی‌ها با روش‌های گام به گام تعداد افرادی را که می‌خواهند به این شکل به استرالیا بروند، کم کند. برای نمونه ما از مسافران خواستیم هنگام ورود به اندونزی حتما بلیت برگشت به کشور خود را داشته باشند، ولی برخی‌ بلیت برگشت را تهیه می‌کردند، اما وقتی وارد خاک اندونزی می‌شدند، بلیت برگشت را کنسل کرده و پول خودرا پس می‌گرفتند. برنامه دیگر اجباری‌کردن رزرو هتل بود، اما با توجه به آنلاین انجام‌شدن این کار، این برنامه هم جواب نداد. راهکار دیگری که آزمایش شد این بود که متقاضیان سفر به اندونزی باید شخصی را به عنوان رابط در اندونزی معرفی می‌کردند، اما بعد از مدتی متوجه شدیم برخی‌ یک شخص رابط را معرفی می‌کردند که فقط شماره تلفن و نام او تغییر می‌کرد. یکی دیگر از راه‌هایی که قبل از این‌که روادید بدو ورود را برداریم، آزمایش شد این بود که در فرودگاه با برخی مسافران ایرانی مصاحبه می‌کردیم. جالب است بدانید برخی‌ خود را تاجر معرفی می‌کردند که حتی بلد نبودند انگلیسی حرف بزنند یا دست‌کم نحوه پوشش‌شان با گفته‌هایشان متفاوت بود.

اما بلد نبودن زبان انگلیسی یا پوشش نامناسب نمی‌تواند ملاک خوبی باشد؟

درست است، اما نکته اینجاست که این افراد می‌توانند براحتی مورد سوءاستفاده مالی قرار بگیرند؛ زیرا در هر جای دنیا ممکن است مامور فاسد وجود داشته باشد و اگر در فرودگاه اندونزی این افراد با ماموران فاسد روبه‌رو شوند، مجبور به پرداخت رشوه خواهند شد، ما دوست نداریم چنین اتفاقاتی رخ بدهد. دولت اندونزی برای این که جلوی این مشکلات را بگیرد، گام به گام پیش رفت تا راهکارهایی پیدا کند به همین دلیل می‌توانم بگویم این تصمیم ناگهانی و یک روزه گرفته نشده است.

این تغییر سیاست تا چه زمانی اجرا می‌شود؟

مساله این است که هدف لغو صدور روادید در بدو ورود فقط ایرانی‌ها نیستند. ما از قبل این تسهیلات را برای چند کشور محدود کرده‌ایم، ولی این تسهیلات مورد بازنگری قرار می‌گیرد و به این شکل نیست که تا ابد باشد. باید دید تاثیرات مثبت آن چگونه است. شاید وقتی دیدیم این روش جواب نداد آن را تغییر بدهیم. به هر حال بعد از مطالعات و تحقیقات زیادی که روی این مساله شد، دولت اندونزی با صلاحدید وزارت امور خارجه، دادگستری و پلیس و دیگر مسئولان تصمیم گرفت صدور روادید در بدو ورود را برای ایرانی‌ها لغو کند، زیرا به نتیجه رسیدیم این کار برای اندونزی مشکل ایجاد می‌کند. البته باید اضافه کنم این ماجرا بجز ما برای ایران هم مشکل‌ساز شده بود، زیرا اگر با سفیر ایران در اندونزی حرف بزنید، خواهید شنید هر روز ایرانیان زیادی برای دریافت کمک به سفارت مراجعه می‌کنند.

تاکنون بجز ایران صدور روادید در بدو ورود برای چه کشورهایی لغو شده است؟

20 کشور در این فهرست وجود دارد که ما به اتباع آنها با دقت بیشتری روادید می‌دهیم، در این فهرست ایران کشور چهارم است و بعد از افغانستان، پاکستان و سریلانکا قرار می‌گیرد.

به نظر می‌رسد با اطلاع‌رسانی‌های انجام شده همه می‌دانند از راه غیر قانونی در اندونزی نمی‌توانند به استرالیا برسند، زیرا اگر خیلی خوش‌شانس باشند و قایق‌شان غرق نشود در پاپوآی گینه‌نو اسکان داده می‌شوند. به همین دلیل فکر نمی‌کنید سیاست جدیدتان کمی سختگیرانه باشد؟

فرستادن مهاجران غیرقانونی به گینه‌نو سیاست استرالیاست. ما دوست نداریم ایرانی‌ها از کشور ما برای مهاجرت غیرقانونی به استرالیا استفاده کنند. ما می‌خواهیم ایرانی‌ها برای گردش و تجارت به اندونزی بیایند و از جاذبه‌های گردشگری ما لذت ببرند. از زمانی که تسهیلات صدور روادید در بدو ورود لغو شده است، تقاضا برای صدور روادید بیشتر شده، اما هنوز علاقه مهاجرت غیرقانونی از اندونزی به استرالیا در برخی وجود دارد. بگذارید دوباره بگویم هدف ما سخت کردن شرایط برای ایرانی‌ها نیست. ما نمی‌خواهیم تعداد گردشگران ایرانی کم شود، بلکه می‌خواهیم از عواقب ناگوار مهاجرت غیرقانونی کم کنیم.

ولی به نظر نمی‌رسد هدف شما جذب گردشگر بیشتر باشد، چون آژانس‌های مسافرتی می‌گویند گرفتن روادید کشور شما سخت است و برخی برای گرفتن روادید 220 دلار طلب می‌کنند، در حالی که سفارت برای صدور روادید فقط 45 دلار می‌گیرد، این ماجرا را چگونه توضیح می‌دهید؟

ما به هیچ آژانسی حق نداده‌ایم دنبال کار روادید برای گردشگران ایرانی باشد، زیرا هر فردی که قصد سفر به اندونزی دارد، باید خودش به سفارت اندونزی مراجعه کند. حتی ما قبل از برداشتن تسهیلات صدور روادید در بدو ورود با آژانس‌های مسافرتی و نمایندگان آنها، جلسه‌ای برگزار کرده و درباره سیاست جدید اطلاع‌رسانی کردیم. آن موقع آژانس‌های زیادی از ما درخواست کردند بگذاریم آنها برای مسافران روادید بگیرند، ولی ما قبول نکرده و می‌گوییم امکان ندارد ما به آژانس‌های مسافرتی چنین اجازه‌ای بدهیم. مسافران می‌توانند با مراجعه به سفارت و پرداخت همان 45 دلار روادید بگیرند. اگر برخی آژانس‌ها هزینه بیشتری طلب می‌کنند مقصر ما نیستیم؛ ولی ممکن است اگر متقاضی زیاد باشد و شرایط تعییر کند ما به چند آژانس اجازه بدهیم برای مسافران ویزا بگیرند.

افرادی که برای گرفتن روادید به سفارت می‌آیند باید چه مدارکی همراه داشته باشند؟

اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی، دو قطعه عکس4×6، بلیت رفت و برگشت و برگه رزرو هتل علاوه براین متقاضی باید فرم مربوط به روادید را با حرف درشت لاتین پر کرده و به ‌پرسش‌های مطرح شده درست جواب دهد. باید یادآور شوم نیازی به پرینت حساب بانکی نیست، ولی ممکن است ما از افرادی که شخصی را در اندونزی نمی‌شناسند، بخواهیم گواهی اشتغال به کار ارائه کنند یا اگر افرادی می‌خواهند به صورت تور یا گروهی از سوی آژانس مسافرتی به اندونزی بروند باید با مدیر آن آژانس صحبت کنیم.

مشکل دیگری که ایرانیان برای گرفتن روادید با آن روبه‌رو هستند، این است که سایت سفارت زبان فارسی ندارد. چه زمانی این مشکل را برطرف می‌کنید؟

این یکی از نقاط ضعف ماست. مساله این است که باید روی آن کار کنیم، اما این کار بودجه و وقت بیشتری می‌خواهد.

روزانه چند درخواست صدور روادید دارید؟

بین 35 تا 40 نفر.

صدور روادید چقدر طول می‌کشد؟

معمولا سه تا پنج روزه روادید می‌دهیم. دوباره تاکید می‌کنم که تصمیم لغو صدور روادید در بدو ورود برای ما تصمیم ساده و آسانی نبوده و شرایط سبب این اجبار شده است.

آمار گردشگران ایرانی در اندونزی باید بالا برود

دیان ویرنجوریت، سفیر اندونزی در تهران می‌گوید یکی از طرفداران جاذبه‌های گردشگری ایران است و به همین دلیل به نقاط مختلف کشور سفر کرده و عکاسی می‌کند. او تاکید می‌کند یکی از هدف‌های مهمش بالا بردن تعداد گردشگران ایرانی در اندونزی است. سفیر اندونزی در تهران ادامه می‌دهد: به هیچ‌وجه دلم نمی‌خواهد تعداد گردشگران ایرانی در اندونزی کم شود. یکی از هدف‌های من به عنوان سفیر اندونزی این است که گردشگری رونق بگیرد تا ایرانی‌های بیشتری بتوانند به کشور من رفته و از زیبایی‌های اندونزی لذت ببرند. ایرانی‌ها باید فرهنگ متنوع ما را دیده و از دیدن جاذبه‌های گردشگری ما لذت ببرند.

سفیر اندونزی در تهران با اشاره با آمار بالای گردشگران ایرانی در ترکیه عنوان می‌کند: اکنون ما می‌بینیم سالانه حدود دو میلیون ایرانی به ترکیه رفته و هزاران دلار آنجا خرج می‌کنند، در حالی که آنها با همین مبلغ می‌توانند در اندونزی مکان‌های دیدنی بیشتری را ببینند.

ویرنجوریت با بیان این که مالزی درمقایسه با اندونزی کشور کوچک‌تری است، اما گردشگران ایرانی در مالزی ده برابر اندونزی هستند،ادامه می‌دهد: جالب اینجاست که اندونزی و مالزی فقط یک ساعت با هم فاصله دارند، هرچند باید اضافه کنم از نظر مساحت اندونزی چند برابر مالزی است. بنابراین هدف من ارتقای تعداد گردشگران ایرانی به اندونزی است.

به گفته سفیر اندونزی در تهران، هدف او و دیگر مسئولان اندونزی تحت فشار قرار دادن ایرانی‌ها نیست، زیرا آنها دوست ندارند کشورشان محلی برای ترانزیت مهاجران غیرقانونی به استرالیا باشد. ویرنجوریت تاکید می‌کند: برداشتن روادید در بدو ورود تاثیری روی تعداد صدور روادید برای ایرانی‌ها ندارد. هر ایرانی‌ای که بخواهد برای گردش به اندونزی برود، حتما می‌تواند روادید بگیرد.

مهدی آیینی / گروه جامعه