صدا و سیما یک سازمان رو به رشد و در حال توسعه است و در داخل با مخارج متعددی روبهروست؛ بنابراین شاید نتواند آنطور که باید و شاید هزینههای تولید یک کار الف ویژه را به تنهایی تامین کند. فناوریهای جدید هم مدام در حال ورود به بدنه سازمان هستند و از طرفی حقوق و مزایای تعلق گرفته به نیروهای انسانی هم از دیگر هزینههاست؛ در حالی که پروژههای الف ویژه هم دائم به تزریق بودجه نیاز دارند و اگر این اتفاق نیفتد کار متوقف خواهد شد. سریالهای الف ویژه مانند موجودات زندهای هستند که باید تغذیه شوند و ممکن است در مراحل تولید اتفاقات غیرقابل پیشبینی بسیاری بیفتد.
از طرفی هر ساله سازمان باید دستکم یک سریال الف ویژه را روی آنتن ببرد. حال آن که تولید هر کار این چنینی کمتر از دو سه سال جمع نخواهد شد؛ بنابراین ممکن است بهطور همزمان چند پروژه الف ویژه در حال کار شدن باشد که این خود نیز نیازمند اختصاص بودجههای زیاد است و گریزی هم از آن نیست. حتی به نظر من باید تعداد آثار ساخته شده در این ردهبندی افزایش یابد.
به نظر من بهترین راهکار برای کم کردن هزینههای تولید این آثار تقویت بخش فناوری و مجهز کردن رسانه به جدیدترین محصولات دنیای مجازی است. کاری که در بسیاری از کشورهای غربی درباره ساخت این مجموعهها انجام میشود، فضاسازی در استودیوهای بزرگ و پیشرفته است. متاسفانه ما از این امکان بخوبی بهره نمیبریم و استودیوهایمان با استانداردهای روز دنیا فاصله دارد. برخی کارگردانان هم هنوز این نگرش را دارند که الف ویژه الزاما به معنی داشتن دکورهای سنگین و کار سخت و طاقتفرساست، در حالی که با بهرهگیری از فناوریهای جدید میتوان سرعت تولید این آثار را بالا برد و کار را ساده کرد و با استفاده از کمترین، خروجی حداکثری داشت.
از اینرو سازمان صدا و سیما میتواند مکانهایی را که برای دکور زدن مناسب نیستند، فضاسازی کرده و حتی سیاهی لشکر را هم با این اقدامات ایجاد کند تا مدیریت عده زیادی هنرور به پروژه تحمیل نشود، چراکه حضور این افراد و ضبط تصاویر مربوط به آنها بسیار زمانبر و نیازمند صرف هزینههای بسیار است.
گذشته از این موضوعات و مضامینی که تاکنون درباره آنها سریالهای الف ویژه تولید شده است، دارای فضاهای کاملا متفاوتی از هم هستند. برخی آنها به تاریخ معاصر مربوط میشود، برخی آنها به تاریخ صدر اسلام برمیگردد و لوکیشنهای آنان کاملا با هم فرق دارد؛ بنابراین دکورهای ساخته شده برای یکی عملا برای ساخت سریال دیگر قابل استفاده نخواهد بود.
کاری که ما امروزه برای تولید این آثار انجام میدهیم، یعنی ساخت دکورهای سنگین و اینجور کارها اقدامی است که شاید در اروپا 25 سال پیش انجام میشده است. ترسیم فضاهای کاری در استودیوها از تاکیدهای معاونت سیماست و به نظرم کارگردانها هم باید از این پیشنهاد استقبال کنند.
درباره علت این که موضوعات سریالهای الف ویژه در حوزه تاریخی و مذهبی است هم باید بگویم به نظر من صرف هزینههای الف ویژه برای آثار طنز ضرورت چندانی ندارد، زیرا اینگونه آثار با همان سقف بودجه تعیین شده برای دیگر سریالها هم قابل ساخت است، اما سریالهای الف ویژه به زندگی شخصیتهای تاریخ ساز و مهم و برجسته کشورمان مربوط میشوند و داستانشان در برههای میگذرد که نیازمند شبیهسازی است؛ بنابراین طبیعی است از بازیگرانی که از نظر وجهه کاری به این چهرهها نزدیکترند در سریال حضور یابند و همچنین هزینه بیشتری به تولید آنها اختصاص یابد.
محمدرضا شریفی
مدیر گروه تلهفیلم و تفریحات و سرگرمی شبکه سه سیما