خطرپذیری، نیاز امروز طرح‌های «الف ویژه» است

به اعتقاد من آنچه گاه سبب می‌شود سریال‌های «الف ویژه» از تعریف اولیه خود و بویژه ماندگاری گذشته فاصله بگیرند، تغییری است که در نوع نگاه به وجوه هنری و کیفیت آنها به وجود آمده است. در یک سریال «الف ویژه» بهتر است به واسطه وسواس‌ سازندگان، مخاطب را به شیوه‌ای ظریف و هنرمندانه‌ با تاریخ و واقعیت‌های درام‌پردازی شده‌ آشنا کرد. درواقع نباید وضع به گونه‌ای باشد که ما با مجموعه‌های عظیم و پررنگ و لعاب مواجه‌ باشیم که از وجه درام‌پردازی و تحقیق و نگارش فیلمنامه لطمه دیده‌اند. این کاستی سبب می‌شود با آن‌که برای بخش‌های تخصصی دیگر زحمت بسیاری کشیده می‌شود، اما آن سریال ماندگار و برجسته نشود. امروز بودجه و زمان ساخت آثار «الف ویژه» بیشتر شده، اما پرسش اینجاست که آیا می‌توان تاثیر آن را بر افزایش کیفیت کارها دید؟ بدیهی است که باید کیفیت مد نظر باشد که هست.

چرا گاه با وجود افزایش بودجه‌ها، گاه اتفاقی می‌افتد که خروجی قابل انتظاری مشاهده نمی‌شود این کاستی می‌تواند به دلیل برجسته شدن وجه مادی و کمی در کارها باشد. وقتی این طرح‌ها به دلایلی تعطیل می‌شوند حقوق ماهانه عوامل مجموعه پرداخت می‌شود که مطابق با الگوهای جهانی مجموعه‌سازی است، اما آیا زمان‌بندی‌های دقیق و تعیین بودجه و حرکت بر مسیری دقیق از نظر پیشرفت کار و زمان‌بندی و بودجه اولیه نیز مطابق الگوهای تعیین شده جهانی است؟ این پرسش‌ها باعث می‌شود با مجموعه‌هایی مواجه شویم که گاه سال‌های متمادی تولیدشان طول می‌کشد و در این مدت به واسطه دور شدن از تعاریف و الگوهای اولیه و البته تداوم دراماتیک در بسیاری از بخش‌های هنری یک مجموعه، محصول نهایی جوابگوی هزینه، زمان صرف شده و نیرو و انرژی انسانی تلف شده برای تولید آنها نیست.

برخی معتقدند اگر برنامه‌ریزی مناسبی وجود داشته باشد، زمان تولید کوتاه‌تر خواهد شد. از طرفی کارگردان‌ها هم می‌گویند با توجه به کمبود بودجه، تهیه‌کنندگان به اجبار کار را تعطیل می‌کنند تا دوباره بودجه تزریق شود و ناخواسته زمان تولید طولانی‌تر می‌شود. اظهارنظر دیگری هم وجود دارد مبنی بر این که تهیه‌کننده، کار را به خواست خود طولانی می‌کند تا بودجه بیشتری بگیرد افرادی که با این پروژه‌ها همکاری کرده‌اند می‌توانند شهادت بدهند این اتفاق‌ها رخ داده، اما مطمئنا این موارد به طور مشترک برای همه رخ نداده است.

نکته دیگر این‌که تجربه ما می‌گوید کارهای «الف ویژه» ما بیشتر مذهبی و تاریخی است و تنوع ژانری در این زمینه کم است. به نظرم این تصور نادرستی است که گمان می‌کنیم سریال «الف ویژه» تنها شامل آثار تاریخی با طراحی صحنه و لباس ویژه‌ و مضامین تاریخی و مذهبی می‌شود. اگر سوژه‌های روز را به شکل هنرمندانه و دقیق تصویر کنیم، آنها هم می‌توانند در بخش «الف ویژه» قرار بگیرند. یک سریال معاصر و رئالیستی خوش ساخت هم می‌تواند «الف ویژه» باشد، اما تعاریف از پیش تعیین شده و عدم ریسک‌پذیری موجب تولید سریال‌هایی تکراری شده است.

سحر عصرآزاد