ساس‌ مشهد‌ی‌ها را کلافه کرده است

به گفته آنها رعایت نکردن بهداشت بویژه در خانه‌های شخصی غیرمجازی که محل اسکان و تردد متوالی زائران است، از عوامل تکثیر بی‌ضابطه و بیش از حد این حشره خون‌آشام است.

افزایش و هجوم ساس‌ها در منطقه ثامن مشهد اخیرا مشکلات زیادی را برای ساکنان مناطق اطراف حرم مطهر رضوی ایجاد کرده است تا جایی که معاون گردشگری میراث ‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی نیز درباره تکثیر و افزایش بی‌حد و حصر این حشره خونخوار در منطقه و تهدید سلامت ساکنان و حتی زائران هشدار داده‌است.

سیدجواد موسوی در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: اکنون با وجود ظرفیتی معادل 147هزار شب تخت، از نظر اقامت در مشهد مشکلی وجود ندارد و به همین دلیل از زائران بارگاه منور امام رضا(ع) می‌خواهیم در راستای حفظ امنیت و سلامت خود از اسکان در منازل شخصی بدون مجوز جدا خودداری کنند.

وی با اشاره به افزایش خانه‌های شخصی غیرمجاز در سال‌های اخیر در مشهد می‌افزاید: اکنون پیش‌بینی می‌شود بیش از 2000 واحد اقامتی غیرمجاز در مشهد مشغول به فعالیت ‌باشند که برخورد قاطع با این واحد‌ها عزم تمام دستگاه‌های مرتبط ازجمله مسئولان بهداشت را می‌طلبد.

انتقال آلودگی و تکثیر حشرات

معصومه حسنی‌زاده، یکی از ساکنان قدیمی خیابان طبرسی با اشاره به افزایش حشره ساس در منزل خود و سایر اهالی محل، به جام‌جم می‌گوید: مدتی است در خانه‌هایمان ساس پیدا شده است، تاکنون چند ‌بار هم سمپاشی کرده‌ایم، اما هنوز از بین نرفته‌اند.‌ این حشره به ظاهر کوچک زندگی‌مان را با مشکلات بزرگی مواجه کرده است.

مرتضی تشکری از دیگر ساکنان محله‌های اطراف خیابان امام رضاست که او نیز با مشکل ساس در خانه‌اش روبه‌رو شده است.

وی با بیان این که مالک طبقه بالای واحد مسکونی ما از این خانه به عنوان مهمانخانه زائران استفاده می‌کند، می‌گوید: او هر ‌بار و پس از رفتن زائران، چند ساعتی ملحفه‌ها، رختخواب و موکت‌های خانه خود را روی تراس پهن می‌کند.

تشکری خاطرنشان می‌کند: بی‌تردید آلودگی‌های این وسایل به تراس واحد مسکونی ما و منزل سایر همسایه‌ها نیز منتقل می‌شود.

پروانه یکتا از دیگر ساکنان منطقه ثامن نیز با بیان این که فقط مشکلات بهداشتی این خانه‌ها مطرح نیست و گاهی مشکلات امنیتی نیز در حاشیه این واحدهای مسکونی که زائران و مسافران زیادی در آنها رفت و آمد، می‌کنند، مشاهده می‌شود، تصریح می‌کند: مالکان این واحدهای مسکونی معمولا وسایل منزل خود را تجهیز یا تعویض نمی‌کنند و این فرسودگی و آلودگی‌، منبع خوبی برای تکثیر بی‌رویه ساس‌ها محسوب می‌شود.

سلامت زائران و مجاوران در خطر

در همین حال مدیر گروه بهداشت محیط حرفه‌ای، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم ‌پزشکی مشهد نیز با تائید مشکلات بهداشتی و امنیتی برخی خانه‌های زائرپذیر به جام‌جم می‌گوید: بیشتر این خانه‌ها که البته بدون مجوز به فعالیت می‌پردازند، به لحاظ بهداشتی مشکل دارند.

به گفته حسنی ایجاد و انتقال بیماری‌های مشترک و واگیردار، گسترش حشراتی مانند ساس و همچنین از بین رفتن آرامش سایر ساکنان محله، معضلات خانه‌های شخصی است که به زائران اجاره داده می‌شود.

وی با اشاره به این که در بیشتر این‌ واحدهای مسکونی از ملحفه و رختخواب مشترک استفاده می‌شود، می‌افزاید: علاوه بر این، پوشش نامناسب کف در این خانه‌ها و تعداد اندک و آلوده سرویس‌های بهداشتی و تانکرهای آب مصرفی فرسوده و نه چندان تمیز در برخی خانه‌ها، می‌تواند سلامت زائران و مجاوران را به خطر بیندازد.

حسنی با بیان این که ساس حشره‌ای خونخوار است که از خون انسان و دیگر جانداران خون‌گرم تغذیه می‌کند و معمولا در شکاف وسایل چوبی و لای درز تشک، متکا و پرزهای پتو مخفی و از این طریق جابه‌جا می‌شود، تصریح می‌کند: از آنجا که در خانه‌هایی که محل تردد زیاد زائران است، نظافت کمتر رعایت می‌شود و نظارتی هم درخصوص رعایت بهداشت در این اماکن صورت نمی‌گیرد، حشره ساس فرصت تکثیر پیدا کرده است. این کارشناس مسئول با بیان این که این حشره اگر غذا پیدا نکند، برای یافتن آن به سایر خانه‌های مسکونی نیز رفت‌وآمد می‌کند، می‌گوید: ساس از طریق پریز برق، لوله‌ها و سایر منافذ به واحدهای مسکونی مجاور می‌رود. این در حالی است که خانه‌های استیجاری بیشتر در معرض آلودگی قرار دارد و از آنجا که ساس‌ها گرسنگی را تا ۵۵۰ روز تحمل می‌کنند،‌ براحتی از بین نمی‌روند.

دست اداره بهداشت بسته است

مدیر گروه بهداشت محیط حرفه‌ای، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم ‌پزشکی مشهد با بیان این که با وجود چنین شرایطی اداره بهداشت استان نمی‌تواند بدون مجوز قضایی از خانه‌هایی که زائران به ‌صورت قانونی یا غیرقانونی در آن سکونت می‌گزینند، بازدید کند، می‌افزاید: طبق قانون، این نهاد فقط می‌تواند از اماکن عمومی مانند هتل‌ها، هتل‌آپارتمان‌ها و مسافرخانه‌هایی که پروانه کسب و مجوز دارند، بازدید کند.

حسنی با بیان این که در صورت برنامه‌ریزی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان و تشکیل پرونده برای این خانه‌ها، اداره بهداشت آمادگی بازدید از آنها را دارد، تصریح می‌کند: این واحدهای مسکونی باید هرچه سریع‌تر سامان‌دهی شود.

رئیس اتحادیه هتلداران استان خراسان رضوی نیز با بیان این که مالکان خانه‌های شخصی که به طور غیررسمی زائران را اسکان می‌دهند،‌ مانند کالایی قاچاق در صنعت هتلداری و گردشگری مطرح هستند، به جام‌جم می‌گوید: مجموعه‌های مسکونی غیرمجاز در مشهد اقتصاد، فرهنگ و حتی اعتبار این شهر را قربانی می‌کند، اما ملموس‌ترین قربانی این مراکز غیرقانونی سلامت زائران است.

محمد قانعی می‌افزاید: تاکنون شکایت‌های زیادی نسبت به مشاهده حشراتی نظیر ساس و... از این خانه‌ها به ما رسیده است، اما از آنجا که این خانه‌ها غیرمجاز هستند، بنابراین ما نمی‌توانیم جوابگوی شکایت زائران و مجاوران باشیم.

خانه‌های استیجاری در معرض آلودگی بیشتر

کارشناس ارشد بهداشت ‌محیط مرکز بهداشت استان خراسان رضوی نیز با اشاره به این که چرخه زندگی ساس‌ها، بیشتر در مکان‌های عمومی سپری می‌شود، می‌گوید: دو نوع ساس از نظر بهداشتی سلامت انسان را تهدید می‌کند که شامل ساس تختخواب و ساس گرمسیری است.

یوسف‌علی پزشک به راه‌حل‌های از بین بردن این حشره اشاره می‌کند و می‌افزاید: برای ریشه‌کن کردن این حشره، ابتدا باید محیط را بهسازی کرد که این بهسازی شامل دور‌انداختن وسایل آلوده و سوزاندن آنها، از‌ بین‌ بردن درزها و شکاف‌ها، برداشتن کاغذ‌های دیواری، گچ‌کردن درز و شکاف در و دیوار، دوغاب کف ساختمان با سیمان، پهن‌ کردن وسایل خانه در آفتاب، جوشاندن لباس‌ها در صورت آلوده‌ شدن و در نهایت سمپاشی محیط خانه است.

مرجان جاودانی / جام‌جم مشهد