حبس طولانی در انتظار سرباز افشاگر آمریکایی

سیاستمداران آمریکایی این روزها درگیر دو پرونده در این زمینه هستند؛ یکی مربوط به ادوارد اسنودن که به علت افشای اسناد مربوط به نحوه جمع‌آوری اطلاعات از سوی دستگاه‌های امنیتی از آمریکا فرار کرده و هم‌اکنون در مسکو به سر می‌برد و دیگری مربوط به سربازی بیست‌وپنج ساله به نام بردلی منینگ است که سه سال پیش اطلاعات و اسناد طبقه‌بندی شده فراوانی را در اختیار سایت افشاگر ویکی‌لیکس قرار داد.

در حالی‌که مقامات آمریکایی می‌کوشند اسنودن را بار دیگر به آمریکا بازگردانند و روند محاکمه وی را آغاز کنند، قضات آمریکایی سه‌شنبه‌شب پس از چند روز بررسی،‌ منینگ را در دادگاه متهم شناختند.

به گزارش منابع خبری، منینگ در دادگاه نظامی در مریلند در مورد ۲۰ اتهام مختلف گناهکار شناخته شد؛ بنابراین احتمالا به 136 سال حبس محکوم خواهد شد. اتهام اصلی وی جاسوسی اعلام شده است. سرقت اموال و اسناد آمریکا و دستکاری کامپیوتری مرتبط با اسناد محرمانه نیز از دیگر اتهامات وارده علیه منینگ است. البته دادگاه نظامی آمریکا در مریلند وی را از کمک به دشمن مبرا کرد.

منینگ به اتهام انتشار بدون دلیل اسناد و اطلاعات محرمانه در اینترنت و منتشر کردن تصاویر مربوط به حمله بالگردهای آمریکایی به بغداد در سال 2007 میلادی گناهکار شناخته شد. در آن حمله 12 غیرنظامی کشته شدند. البته دادگاه مریلند این سرباز افشاگر را در مورد افشای اسناد محرمانه مرتبط با حمله هوایی ارتش آمریکا در افغانستان در ماه می سال 2009 میلادی گناهکار نشناخت.

این سرباز بیست‌وپنج ساله که به عنوان تحلیلگر اطلاعات در نزدیکی بغداد فعالیت می‌کرد، سه سال قبل دستگیر شد و از آن زمان در بازداشت به سر می‌برد. اوایل سال جاری میلادی نیز مشخص شد این سرباز جوان بیش از 700 هزار سند محرمانه آمریکا را در اختیار ویکی‌لیکس قرار داده است. وکلای دولت آمریکا این مساله را مورد بحث قرار داده بودند، اطلاعات محرمانه‌ای که این سرباز بیست‌وپنج ساله در اختیار ویکی‌لیکس قرار داد و این وب سایت آنها را منتشر کرده است، باعث ایجاد مشکلاتی برای دولت واشنگتن و متحدانش شده است. دادستان مسئول این پرونده اعلام کرد، اینچنین اقداماتی به صورت مستقیم به نفع القاعده تمام شده است.

در واکنش به این اظهارات، کومز، وکیل مدافع منینگ گفت، موکل او نمی‌دانست القاعده به وب‌سایت ویکی‌لیکس دسترسی دارد.

از سوی دیگر، گزارش‌های ضداطلاعاتی سال 2008 نشان می‌دهد، خود دولت آمریکا نیز در آن زمان اطلاع چندانی از این پایگاه اینترنتی نداشته است.

جیمز لوئیس، کارشناس امنیت سایبری از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌الملل آمریکا در این زمینه می‌گوید: باید اندکی برای منینگ متاسف بود، زیرا معلوم نیست چنین افرادی به دو گام جلوتر فکر کرده باشند. از این رو او از این کار لذت برد و برخی نیز او را تا اندازه‌ای بازیچه قرار دادند و گمان نمی‌کنم منینگ به پیامد کارهایش فکر کرده باشد.

واکنش‌ها به این حکم

متهم شناخته شدن منینگ در دادگاه آمریکا با واکنش منفی گروه‌های حقوق بشری روبه‌رو شده است.

به گزارش ایسنا، گروه حقوق بشری عفو بین‌الملل مستقر در لندن، آمریکا را به اعمال رفتاری ناشایست علیه منینگ و افرادی شبیه به وی متهم کرده و در بیانیه‌ای اعلام کرد: اولویت‌های دولت واشنگتن آشفته و نامنظم است.

خبرنگاران بدون مرز نیز قضاوت صورت گرفته در محاکمه منینگ را خطرناک توصیف کرده و گفتند، این روند دادگاهی نمایانگر توهین و تهاجم غیرقابل پیش‌بینی دولت باراک اوباما علیه افرادی است که به افشای اطلاعات محرمانه دست می‌زنند. جولیان آسانژ، موسس وب‌سایت ویکی‌لیکس نیز کمی بعد از صدور حکم علیه منینگ به خبرنگاران گفت: بدون هیچ تردیدی این سرباز جوان یک قهرمان است. وی اعلام کرد، انتظار دارد حکم صادره مورد تجدیدنظر قرار گیرد.

در این میان، حامیان ادوارد اسنودن می‌گویند، دادگاه منینگ نشان داد اسنودن کاملا حق داشت که به جای بازگشت به آمریکا و محاکمه، به خارج فرار کند. در همین رابطه، پدر اسنودن روز گذشته در گفت‌وگو با کانال تلویزیونی روسیه ۲۴ گفت: باور ندارم در آمریکا محاکمه ادوارد عادلانه باشد و فکر نمی‌کنم پسرم اکنون بخواهد به آمریکا سفر کند. پدر اسنودن اضافه کرد: پسرم تلاش کرد از آمریکا تضمین‌هایی برای یک محاکمه عادلانه و منصفانه بگیرد، اما اظهارات تند شماری از نمایندگان کنگره آمریکا حاکی از عکس این مساله بود.

در بحبوحه این اتفاقات و تنش‌ها، سرویس‌های جاسوسی آمریکا اعلام کردند، قصد دارند اسناد جدید محرمانه خود را که درخصوص جاسوسی آنها از کشورهای دیگر است، منتشر کنند. این اسناد ظرف روزهای آینده منتشر خواهد شد و در حقیقت متن کامل اسنادی است که در یک ماه گذشته توسط اسنودن در اختیار روزنامه گاردین و هفته‌نامه اشپیگل قرار گرفته است. واشنگتن به این وسیله می‌کوشد تا آبروی رفته را دوباره احیا کند و اعتماد هم‌پیمانان اروپایی‌اش را به دست آورد.

حسین خلیلی / گروه بین‌الملل