ایده‌هایی برای تربیت مخاطب خلاق

برنامه «صبحی دیگر» با رویکردی آموزشی به تهیه‌کنندگی رامین موسوی ملکی و با اجرای علی نیکزاد و نیما کرمی هر روز غیر از تعطیلات از ساعت 9 و 15 تا 10 و 45 دقیقه از شبکه آموزش سیما پخش می‌شود.

شفافیت و صداقت، مبنای کار گروهی تیم برنامه‌‌ساز صبحی دیگر است. در این برنامه روی نقاط حساس زندگی دست گذاشته می‌شود. همچنین برنامه وارد لایه‌های عمیق زندگی مردم شده و بر مسائلی که چالش‌برانگیز است، تکیه می‌کند.

محمدرضا شریفی‌نیا نیز به فواصل زمانی مختلف به عنوان مجری ـ کارشناس در بخش فرهنگ و هنر برنامه حضور پیدا می‌کند و با بازیگران و خانواده‌هایشان به گفت‌وگو می‌پردازد.

برنامه زنده صبحی دیگر، در قالب جنگ صبحگاهی با حضور کارشناسان در حوزه‌های علمی، ادبی، فرهنگی، دینی و اخلاقی، پزشکی، روان‌شناسی، مباحث حقوقی، نگهداری و پرورش گیاهان سعی دارد آگاهی مخاطبان را بالا ببرد. صبحی دیگر متشکل از بخش‌هایی با عناوین آموزش کودکان، اخلاق خانواده و فرهنگ و هنر آشپزی، جای دیگر و گزارش است که با حضور کارشناسان ارائه می‌شود. در بخش آموزش کودکان، حجت‌الاسلام راستگو و در بخش اخلاق و خانواده، فروغ نیلچی‌زاده حضور دارند. در بخش روان‌شناسی کودک درباره خرید اسباب‌بازی و بازی‌های کودکانه و این که چگونه می‌توان خلاقیت و نشاط بچه‌ها را با کمک بازی افزایش داد، صحبت می‌شود. در بخش آشپزی علاوه بر آشنایی با غذاهای سنتی مناطق مختلف کشور، در بخش دیگ رنگی، بینندگان غذاهای ابتکاری خود را آموزش می‌دهند که این بخش‌ها ضمن آموزشی بودن بر جذابیت برنامه صبحی دیگر نیز می‌افزاید.

آیتم دیگری که این برنامه را از دیگر برنامه‌های صبحگاهی صدا و سیما متفاوت کرده است، بخشی است که در آن با رعایت حرمت‌ها و خط قرمزها، به روابط زناشویی و مشکلات زوج‌های جوان اشاره می‌شود؛ موضوعی که دغدغه بسیاری از خانواده‌هاست و سبب شده این بخش جزو بخش‌های پرمخاطب برنامه صبحی دیگر لقب بگیرد. یکی دیگر از بخش‌های پرطرفدار صبحی دیگر، جایی دیگر است که به وسیله حامد میرزاپور اجرا می‌شود. پخش تکه‌هایی از یک فیلم یا کارتون در فواصل برنامه نیز حس نوستالژی مخاطب را زنده می‌کند.

ساختار این برنامه به گونه‌ای است که مخاطب احساس راحتی و صمیمیت داشته باشد تا بتواند در فضایی آرام و به دور از تنش، مسائل خود را با کارشناسان برنامه از طریق پیامک در میان بگذارد. طبیعی است همین سادگی برنامه و از جنس مردم با مردم صحبت کردن باعث شده برنامه مخاطب بیشتری داشته باشد.

صبحی دیگر همیشه سعی می‌کند موضوعاتی را در برنامه مطرح کند که دغدغه اصلی مردم باشد. این برنامه از سال ۸۹ تاکنون همواره از پیشنهادهای سازنده مخاطبان استفاده کرده‌ و همین موضوع باعث شده تولید و پخش آن همچنان ادامه یابد.

مجریان برنامه نیز مکمل یکدیگرند. تحرک و پویایی نیما کرمی در نحوه اجرا، همراه با آرامش و طمأنینه علی نیکزاد باعث جذابیت برنامه شده است، زیرا هر دو در یک راستا و هم جهت با یکدیگر گام برمی‌دارند و همین شیوه و هماهنگی باعث شده اجرای برنامه یکنواخت نباشد.

یکی از نکاتی که در این گونه برنامه‌ها به چشم می‌آید، دکور برنامه است. در دکور صبحی دیگر از تلفیق رنگ سفید به طور ثابت با رنگ‌هایی مثل قرمز، نارنجی و زرد استفاده شده است. قسمتی از دکور متعلق به اجرای نیما کرمی، بخشی مخصوص علی نیکزاد و قسمتی هم مختص پذیرایی از مهمان‌های برنامه است. دکور این برنامه هم برای مناسبت‌های مختلف همچون نوروز و ایام مبارک ماه رمضان تغییراتی متناسب دارد.

مخاطبان برنامه هر چند وقت یکبار شاهد تغییراتی در ضرباهنگ و ریتم برنامه، بحث‌های کارشناسی و دکور برنامه هستند. برای نمونه، در میان برنامه‌ای، آموزش کاردستی پخش می‌شد که اکنون میان برنامه بچگانه، جایگزین آن شده است. در این بخش از برنامه، رفتار بزرگ‌ترها با بچه‌ها به نمایش گذاشته می‌شود، با این تفاوت که بچه‌ها با همان لحن کودکانه خود از برخورد بزرگ‌تر‌ها با خود حرف می‌زنند. گاهی مهمان‌های صبحی دیگر از صنف طباخان، قصابان و... هستند که خیلی هم مورد استقبال مردم واقع شده است. در این برنامه به حدود هفت دقیقه گفت‌و‌گوهای هر بخش اختصاص داده شده و مباحث به صورت سریالی است تا بیننده خسته نشود.

در علم ارتباطات رسانه‌ای این مساله اثبات شده است که گفت‌وگوهای آموزشی باید سریالی باشد و این طور نباشد که فقط کارشناسی بیاید و یک جلسه در مورد موضوعی صحبت کند و برود؛ بلکه بحث باید ادامه دار باشد، چرا که جذابیت موضوع انتخابی و کاربردش در زندگی مردم زیاد است و نباید به کم بسنده کرد.

این برنامه در کوتاه‌ترین زمان، بیشترین و تأثیرگذارترین پیام‌ها را به مخاطب می‌دهد و با طرح سوال در پی برانگیختگی ذهن مخاطب است چرا که تفکر و تدبر باعث بیدارشدن ناخودآگاه خلاقه مخاطب می‌شود.

صبحی دیگر، به دلیل نوآوری و خلاقیت در اجرا و داشتن فضای راحت و صمیمی، طی آمارگیری سازمان که از بینندگان تلویزیونی به عمل آمده است، پرطرفدارترین و محبوب‌ترین برنامه صبحگاهی شناخته شده است.

مریم رها