سومین حضور بسکتبال ایران برای تثبیت جایگاه جهانی

بسکتبال قهرمانی جوانان جهان در سال 2013 با 16 تیم از ششم تیرماه در جمهوری چک برگزار می‌شود. جوانان ایران برای سومین دوره است که در تاریخ بسکتبال به این بازی‌ها راه پیدا کرده‌اند. در سال‌های 2003 و 2009 بسکتبال ایران دو بار با قهرمانی تیم‌های جوانان در آسیا به این بازی‌ها پا گذاشت اما این بار به عنوان سهمیه سوم و پس از به دست آوردن مقام سوم آسیا روانه این بازی‌ها شد. ایران در گروه دوم با تیم‌های لیتوانی، آرژانتین و جمهوری چک میزبان بازی‌ها رقابت می‌کند. براساس اعلام سایت بازی‌ها، گروه‌بندی بسکتبال جوانان جهان به این ترتیب است:

گروه A: کرواسی، اسپانیا، کانادا و کره جنوبی

گروه B: لیتوانی، آرژانتین، جمهوری چک و ایران

گروه C: برزیل، استرالیا، صربستان و سنگال

گروه D: آمریکا، روسیه، چین و ساحل عاج

بسکتبالیست‌های جوان ایرانی معمولا وقتی پایشان به عرصه جهانی باز می‌شود، بی‌انگیزه بازی می‌کنند. مهم‌ترین دلیل بی‌انگیزگی آنها، تدارک قبل از بازی‌هاست که اعتقاد دارند در اندازه بازی‌های جهانی نیست. از طرفی، کلاس بازی‌ها کاملا با آنچه تاکنون برای بسکتبالیست‌های ایرانی در آسیا می‌گذرد، متفاوت است؛ بنابراین پیش‌بینی نتایج بازی‌های تیم جوانان در مسابقه‌های جهانی کار سختی است.

در این میدان باید تنها به حضور جوانان بسکتبال با تدارکات و امکانات موجود توجه کرد و از این‌که نام ایران بین رقبای جهانی مطرح می‌شود، خوشحال بود؛ هر چند برخی مواقع استعدادهای خودجوش در تیم‌ها درخشش مثال‌زدنی نیز در بازی‌ها دارند. برای بسکتبال ایران در رقابت‌های جهانی، تثبیت موقعیت تیم‌ها بسیار اهمیت دارد و این‌که تیم‌ها بتوانند سهمیه‌های جهانی را از عرصه‌های آسیایی یکی بعد از دیگری به نام خود کنند. ارسلان کاظمی یا فربد فرمان در همین تیم‌های جوانان بود که بازی‌شان شکل گرفت و اکنون مدارج پیشرفت را در بسکتبال آمریکا سپری می‌کنند.

در تاریخ حضور تیم‌های بسکتبال جوانان ایران در رقابت‌های جهانی، تیم سال 2003 بازی‌های خوبی انجام نداد و حتی در کمال ناباوری نتیجه را به مالزی واگذار کرد، اما تیم سال 2009 ایران به مراتب بهتر بازی کرد؛ اگرچه در نتیجه‌گیری تفاوتی با تیم قبلی نداشت. غیر از بازی‌های این تیم‌ها و نتایج مرتبط، بحث پشتوانه‌سازی مطرح می‌شود که از وظایف تیم‌های جوانان و مسئولیت‌های مربیان رده‌های پایه سنی است. تیم‌های 2003 و 2009 در بازی‌های جهانی یونان و نیوزیلند با آگاهی از این مهم، تعدادی از استعدادهای بسکتبال ایران را شکوفا کردند.آرن داوودی و اوشین ساهاکیان، بازیکنان ملی‌پوش فعلی ایران محصول تیم‌های جوانان دوره‌های قبل هستند.

تیم جوانان 2009 نیز با انبوهی از بازیکنان مستعد که به تیم ملی بزرگسالان معرفی کرد، رکورددار ورود بازیکن از تیم جوانان به اردوهای ملی بزرگسالان است. بازیکنانی مانند ارسلان کاظمی، محمد حسن‌زاده، محمد جمشیدی، سورن دیربوغوسیان، عماد سلمانی، مهدی شیرجنگ و فربد فرمان از جمله بازیکنانی هستند که می‌توان آنها را برای آینده تیم ملی در نظر گرفت. در تیم فعلی جوانان ایران که در رقابت‌های جمهوری چک شرکت می‌کند، بسیاری از مربیان و کارشناسان روی نام‌هایی مانند سجاد مشایخی، صالح فروتن، وحید دلیر ذهان و بهنام یخچالی مکث می‌کنند.

این بازیکنان به اردوی تیم ملی بزرگسالان نیز فراخوانده شدند و حتی بچیروویچ، سرمربی تیم ملی بسکتبال دو نفر از آنها را همراه خود به مسابقه‌های کاپ آسیا در ژاپن برد. بنابراین توجه به بازیکنان شاخص تیم جوانان بسکتبال در رئوس برنامه‌های فدراسیون بسکتبال و سرمربی تیم ملی قرار گرفته بود و اکنون باید دید آیا این توجه و اعتماد پاسخ متقابل جوانان را به همراه دارد؟

بازی با تیم‌های مطرح دنیا

برای تیم‌های جوانان مهم‌ترین نکته‌ای که در طول اردوها مطرح است، وضع تحصیلی بازیکنان است. تیم جوانان ایران با این مشکل مواجه بود تا جایی که محمدرضا مشحون، مدیر تیم‌های ملی بسکتبال می‌گوید: از روند آماده‌سازی این تیم زیاد راضی نیستم؛ چون بازیکنان نزدیک 12 روز امتحان داشتند و اردو تعطیل شده بود. تیم‌های بسیار خوبی در گروه ما قرار دارند اما در شرایط کنونی باید بتوانیم از حیثیت بسکتبال ایران دفاع کنیم.

به گفته مدیر تیم‌های ملی، تیم جوانان بسکتبال در اردوی مجارستان که قبل از شروع بازی‌های چک برگزار می‌شود، فرصت بیشتری برای هماهنگی نهایی دارد.

مهران حاتمی، سرمربی تیم جوانان نیز از تیمش توقع زیادی ندارد. او می‌گوید: نباید از این تیم توقع بیجا داشته باشیم. بین حریفان شرکت‌کننده در مسابقات جهانی، تیم کرواسی با ترکیبی می‌آید که 9 بازیکن آن حدود ده سال در کنار هم تمرین کرده‌اند؛ بنابراین نباید انتظار داشته باشیم با یک ماه تمرین بتوانیم از چنین حریفانی حتما عبور کنیم. حاتمی وضع حریفان ایران را در گروه B تشریح می‌کند: آرژانتینی‌ها در کرواسی و لیتوانی دو تورنمنت را پشت سر گذاشتند و آخرین بازی آنها در تورنمنت زیر 20 سال ترکیه بوده است. تیم لیتوانی هم برنامه‌های تدارکاتی زیادی داشته و تمام حریفانمان در حد بسیار بالایی خود را آماده کرده‌اند.

قاسم کیانی، مربی تیم جوانان که با گروهی از این بازیکنان از رده‌های سنی پایین تر کار کرده است، می‌گوید: بازیکنان جوانان باید بدانند وارد چه مرحله‌ای از زندگی ورزشی خود شده‌اند. بدون تردید برای کمتر بازیکنی در این شرایط سنی این فرصت‌ها به وجود می‌آید؛ بنابراین آنها باید از این فرصت‌های خوب زندگی ورزشی‌شان استفاده کنند.

گارد رأس تیم بسکتبال مهرام و یکی از امیدهای کادر فنی در بازیسازی تیم جوانان در نظری مشابه با مربی خود می‌گوید: حریفان ما بازی‌های تدارکاتی زیادی داشتند و آماده‌اند. سجاد مشایخی جزو همان دسته از بازیکنانی است که فدراسیون بسکتبال روی او نگاه ویژه‌ای دارد. مشایخی ادامه می‌دهد: اردوی خوبی را در تهران گذراندیم و امیدوارم با بازی‌های تدارکاتی پیش رو، وضع تیم بهتر شود و بازیکنان تیم در حد و توانشان از حیثیت بسکتبال ایران
دفاع کنند.

یکی از نکاتی که از آن به عنوان نقطه قوت تیم بسکتبال جوانان ایران یاد می‌شود، حضور تعدادی از این بازیکنان در تیم‌های باشگاهی و در کوران بازی‌های لیگ برتر بوده است.بازیکنان مانند صالح فروتن و وحید دلیر زهان در تیم دانشگاه آزاد بازی کردند یا بازیکنی مثل سجادمشایخی از مهرام تجربیات زیادی در لیگ و بازی‌های باشگاهی آسیا دارد. بهنام یخچالی نیز توانست در ترکیب تیم پتروشیمی بندرامام با قهرمانی این تیم در لیگ برتر، اعتماد به نفس خود را افزایش دهد. او می‌گوید: آقای بچیروویچ من، سجاد مشایخی و صالح فروتن را به اردوی بزرگسالان دعوت کرد اما گفت فعلا در جوانان باشیم تا پس از جام جهانی در اردوی بزرگسالان حاضر شویم.

یخچالی جهش جوانان را در بازی‌های لیگ برتر مناسب ارزیابی می‌کند: در کل حضور جوانان در لیگ خیلی خوب بود و باعث رشد ما شد. زمانی که برابر بازیکنان بزرگ بازی می‌کنیم، ترس ما می‌ریزد. اعتماد به نفس به دست می‌آوریم و این موضوع در تیم ملی به ما کمک می‌کند. به نظر من، رقابت با هم سن و سال‌هایمان حالا برایمان دشوار نیست.

اعضای تیم جوانان

سجاد مشایخی، صالح فروتن، کیوان ریاعی، بهنام یخچالی، سروش دهقانی، محمد یزدان‌پناه، سعید باقری، وحید دلیر‌زهان، حامد بیگی، محمد یوسف‌وند، حسین رحمتی و رسول مظفری اعضای تیم جوانان را تشکیل می‌دهند. مهران حاتمی، سرمربی تیم‌ملی است و قاسم کیانی و مهران آتشی دستیارهای او هستند.

محمد رضاپور ‌/‌ گروه ورزش