درام تاریخی سینمایی اسکورسیزی در سال نمایش خود نامزد دریافت چند جایزه اسکار شد و تحسین منتقدان سینمایی را به همراه داشت. هنوز معلوم نیست نسخه تلویزیونی این اثر در چند اپیزود تهیه خواهد شد. شنیده میشود دار و دستههای نیویورکی تلویزیونی در یک فصل 12 قسمتی ساخته خواهد شد. در عین حال، هنوز زمانی برای شروع کار فیلمبرداری آن تعیین نشده است. منابع نزدیک به پروژه میگویند به احتمال زیاد، کلید فیلمبرداری آن اواخر پاییز در چند لوکیشن شهر نیویورک زده خواهد شد. بخش مهمی از لوکیشنهای مجموعه باید دوبارهسازی شود تا حال و هوای اواخر قرن هجدهم شهر نیویورک را ایجاد کند.
فیلمنامه نسخه سینمایی براساس قصهای از جای کوکز نوشته شد و نسخه تلویزیونی آن هم بر همین اساس نوشته خواهد شد. خط اصلی قصه فیلم سینمایی درباره شکلگیری اولیه شهر نیویورک و تضاد بین گروههای رقیب این شهر برای اعمال حق حاکمیت خود را به نمایش میگذاشت. در دل چنین قصهای در سال 1863، آمستردام والون شخصیت اصلی قصه فیلم به محلهای از شهر نیویورک به نام فایو پوینت برمیگردد تا انتقام خون پدر کشیش خود را از شخصیت منفی قصه به نام بیل قصاب بگیرد. این انتقامگیری خونین، بخش اصلی قصه فیلم را تشکیل میدهد. نقش آمستردام والون را در فیلم اسکورسیزی، لئوناردو دیکاپریو (بازیگر غالب ساختههای سینمایی اسکورسیزی در یک دهه اخیر) بازی کرد. لیام نیسن، پدر کشیش این جوان انتقامجو بود که نقشی کوتاه در دل ماجراها بازی کرد. ایفای نقش بیل قصاب را هم دانیل دیلوئیس، بازیگر کلاسیک سینمای انگلستان به عهده گرفت. کامرون دیاز هم در این فیلم در یکی از نقشهای مهم قصه ظاهر شد.
اما قصه مجموعه تلویزیونی دار و دستههای نیویورکی، طیف وسیعتری از آدمها و ماجراها را در بر خواهد گرفت. به این ترتیب، در قصه، مجموعه برخی حوادث را دنبال خواهد کرد که باعث خلق دارودستههای مختلف در نقاط متفاوت شهر نیویورک شد. این دار و دستهها همزمان با تغییر قرن و ورود به قرن نوزدهم نهتنها شهر نیویورک را بنا کردند، بلکه کشور آمریکا را هم وارد دوران تازهای از حیات خویش کردند. بر این اساس، دار و دستههای نیویورکی قصهاش را از شهر نیویورک بیرون برده و شهرهای بزرگ دیگر آمریکا مثل دالاس، شیکاگو و نیواورلئان را هم در بر میگیرد. خط اصلی قصه مجموعه تلاش دارد تولد جنایتهای سازمانیافته در کل آمریکا را مورد بحث و بررسی قرار دهد.
مارتین اسکورسیزی درباره مجموعه جدید تلویزیونی خود و اقتباس هنری تازهاش میگوید: «این دوره از تاریخ و میراث آمریکا، یک دوره غنی به حساب میآید و میتواند دستمایه خوبی برای تولید تعداد زیادی مجموعه تلویزیونی و فیلم سینمایی شود. در دل قصههای این دوره میتوان به شخصیتها و ماجراهایی اصیل و غنی دست پیدا کرد. وقتی کار روی فیلمنامه دار و دستههای نیویورکی را سال 2000 شروع کردم، میدانستم نمیتوان در قالب فیلمی دو ساعته حقمطلب را درباره آن ادا کرد. با این حال، به دلیل شوقی که برای ساخت فیلم سینمایی آن داشتم، دار و دستههای نیویورکی را ساختم. به خودم گفتم در یک زمان مناسب دوباره به این قصه هیجانانگیز برمیگردم و مجموعه تلویزیونی آن را هم میسازم. تولید یک مجموعه تلویزیونی این امکان را برایم فراهم میکند که بتوانم با آزادی کامل و بدون هیچ محدودیت زمانی، دنیای سرشار از رنگ و تضاد خشن آن دوره را به نمایش بگذارم. هنوز هم میتوان تاثیرات مربوط به آن دوره تاریخی را در جامعه و زندگی امروزی اهالی شهر نیویورک دید. به همین دلیل احساس میکنم مجموعهها مضمونی معاصر و تازه دارد.»
این فیلمساز کلاسیک سینما هنوز حاضر به ارائه توضیحات بیشتر درباره جنبههای مختلف مجموعه تلویزیونی تازه خود نیست. برای مثال هنوز مشخص نیست اپیزودهای مختلف مجموعه هریک داستانی مستقل دارند (که در پایان هر قسمت به پایان میرسند) یا این که قصه فیلمنامه آن دنبالهدار است و تماشاچی برای پیگیری ماجراهای آن و دنبال کردن قصه باید یک هفته صبر کند یا خیر. در عین حال، بازیگران مجموعه فعلا در مرحله تست گریم و انتخاب هستند. نام بازیگران نقشهای مختلف مجموعه تاریکی دو ماه دیگر اعلام خواهد شد. پرسشی که اهل فن مطرح میکنند این است که آیا دانیل دی لوئیس، لئوناردو دیکاپریو و لیام نیسن با نسخه تلویزیونی دار و دستههای نیویورکی هم همکاری خواهند داشت یا خیر.
نسخه سینمایی با هزینهای 97 میلیون دلاری تهیه شد و در آمریکای شمالی فقط 78 میلیون دلار فروش کرد. شکست تجاری فیلم در جدول گیشه نمایش سینماها (با وجود حضور دیکاپریو در نقش اصلی آن) باعث ناراحتی و دلشکستگی اسکورسیزی شد. نزدیکان وی میگویند تولید مجموعه تلویزیونی دار و دستههای نیویورکی میتواند تا حدودی باعث تسکین روحی وی شود. نسخه تلویزیونی از دکورهای نسخه سینمایی استفاده خواهد کرد. گفته میشود این نسخه با هزینهای 35 تا 45 میلیون دلاری تهیه میشود. اختصاص چنین رقم بالایی برای یک مجموعه تلویزیونی، حیرت و شگفتی تحلیلگران اقتصادی سینمایی و تلویزیونی را به همراه داشته است، اما مسئولان شرکت میراماکس میگویند از بابت صرف کردن چنین هزینهای برای مجموعهای از مارتین اسکورسیزی وحشتی ندارند. برعکس، آنها از همکاری مشترک تازه و پرسروصدای خود با اسکورسیزی بسیار راضی به نظر میرسند. ریچارد نانولا، مدیر این شرکت ـ که تولیدکننده تعدادی از محصولات مستقل و منتقدپسند سینمایی و تلویزیونی است ـ در این ارتباط چنین میگوید: همه ما در شرکت میراماکس از این همکاری خشنود هستیم. به اعتقاد ما، کسی بهتر از مارتین اسکورسیزی نمیتواند قصه شکلگیری اولیه شهر نیویورک را به زبان هنری و تصویری به تصویر بکشد. فن قصهگویی و هنر کارگردانی او بسیار بالاست. او توانایی مکاشفه خلاقانه در قصههای قدیمی را دارد و میتواند اثری بدیع و تماشایی از موضوعات عجیب و غریب و پررمز و راز ارائه کند. به همین دلیل، کار کردن با او بسیار لذتبخش است و ما را وارد یک دنیای تازه میکند.
ورایتی / مترجم: کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم