زندانیان خوش‌رفتار جلوی دوربین

مجموعه تلویزیونی «تقابل» ـ که پس از ساخت، نامش به «شب شیشه‌ای» تعییر یافت ـ به کارگردانی مسعود رشیدی و تهیه‌کنندگی حمید رحیمی این روزها آماده پخش است. این سریال محصول گروه فیلم و سریال شبکه سه بوده و قرار است اردیبهشت پخش شود.

داستان این سریال روایت زندگی مهندس سیاوش احمدی است که نقش او را احمد نجفی بازی می‌کند. وی در این مجموعه بر اثر اشتباهی، پسرش را خلافکار ‌می‌داند و او را از خود طرد می‌کند. پسر بر اثر حادثه‌ای جان خود را از دست می‌دهد. مهندس پس از مرگ پسرش حقیقت را فهمیده و به بی‌گناهی پسرش پی‌می‌برد. مهندس برای خلاصی از این عذاب وجدان و ناراحتی به توصیه یکی از دوستانش که قاضی دادگستری است، تصمیم می‌گیرد چهار زندانی را که ماه‌های آخر محکومیت خود را می‌گذرانند به مزرعه و گاوداری خود دعوت کند تا در آنجا محکومیت خود را بگذرانند، اما در این راه مشکلاتی برایش پیش می‌آید.

مسعود رشیدی که از دهه 60 در سیما کارگردانی کرده و در سینما نیز با سینماگران بزرگی همکاری داشته، کارگردان آثاری نظیر روزگار وصل، جدال با سرنوشت، تنها در تاریکی، مزه خوب کودکی، شوق جوانی، قلب یخی، فرمان، گلریزان، باران بهاری و... بوده است. وی درباره آغاز به کار این مجموعه می‌گوید: پیشنهاد ساخت این مجموعه توسط حمید رحیمی به بنده داده شد و گویا قرار است پس از مجموعه «پروانه» پخش شود.

کارگردان قسمت‌هایی از مجموعه «شاید برای شما هم اتفاق بیفتد» در ادامه می‌افزاید: کار را از اول اسفند آغاز کرده و تا بیست‌وهفتم همان ماه به پایان رساندیم.

رشیدی که شوق جوانی را سال ۸۹ ساخته، ادامه می‌دهد: این فیلم، فیلم شادی محسوب نمی‌شود و در‌حال حاضر مراحل پایانی فنی را طی می‌کند و اوایل اردیبهشت پخش خواهد شد.

رشیدی می‌گوید: کار را با سرعت زیاد ساختیم. ابتدا طرح نیز کامل نبود. پس از مشورت‌هایی با تهیه‌کننده و نویسنده، طرح را کامل کردیم و بازیگران مناسب نقش‌ها انتخاب شدند.

در این مجموعه تلویزیونی احمد نجفی، مهدی سلوکی، کامران تفتی، شهرام عبدلی، سارا خوئینی‌ها، عباس موسوی، بیژن پیشدادی، داریوش سلیمی، آزیتا ترکاشوند، علیرضا مسعودی، حسام‌بیگدلو، یاسمینا باهر، امیرکلوری، شیما رستگار، علیرضا هو بخت و... ایفای نقش می‌کنند.

مجموعه‌ای دور از زیاده‌گویی‌های رایج

حمید رحیمی، تهیه‌کننده باسابقه تلویزیون درباره چگونگی شکل‌گیری طرح این مجموعه می‌گوید: مدتی پیش مشغول ساخت برنامه‌ای مستند درباره افراد زندانی بودم که به آدم‌هایی برخوردم که دچار بی‌مهری خانواده‌یشان شده‌اند و به سمت خلاف سوق پیدا کرده‌اند.

وی ادامه می‌دهد: در حال شروع طرح بودیم که در آن مقطع زمانی متوجه شدم قوه قضاییه در حال ساخت مجموعه ساختمانی برای زندانی‌هایی است که رفتار مناسبی در دوره زندان دارند تا بتوانند چند ماه آخر حبس‌شان را در آن مجموعه کار کنند تا هم حرفه‌ای را یاد گرفته هم آماده و پذیرای اجتماع بیرونی شده باشند. در این گیرودار بود که به یکی از این افراد برخوردم و در ادامه به وصف این شخصیت برای کارگردان طرح پرداختم.

رحیمی اضافه می‌کند: چهار پنج ماه روی این طرح کار شد. مسعود رشیدی هم ـ که پیش از این بارها تصمیم گرفته بودیم با هم کار کنیم اما نمی‌شد ـ طرح را خواند و قبول کرد کارگردان کار باشد. پس از آن نظراتمان را با نویسنده این مجموعه عزیزالله مسعودی در جلساتی مطرح کردیم و وی داستان را کامل کرد.

مجموعه تلویزیونی شب شیشه‌ای در شش قسمت هر شب از تلویزیون پخش خواهد شد. رحیمی در این‌باره می‌گوید: به ما گفته شد که می‌شود قصه را تا ده قسمت نیز ادامه داد، اما تصمیم بر این شد کار در یک هفته و بدون اتلاف وقت و زیاده‌گویی‌های رایج جمع شده و در همان شش قسمت ارائه شود.

این تهیه‌کننده تلویزیونی جای چنین مجموعه‌هایی را ـ که به مساله خانواده و ارتباط میان افراد می‌پردازد‌ـ بین مجموعه‌های تلویزیونی خالی می‌داند و معتقد است: سهل‌انگاری خانواده‌ها در ارتباط با فرزندانشان لطمات جبران‌ناپذیری چه در محیط خانواده و چه در جامعه خواهد گذاشت. دوری فکری و عاطفی افراد یک خانواده از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی خواهد بود.

وی در پایان همکاری با رشیدی را از امکانات و امتیازات این مجموعه می‌داند و اشاره می‌کند، حضور رشیدی به عنوان کارگردانی با تجربه باعث شد کار افسار گسیخته نشود و همه چیز با برنامه و مدیریت پیش برود.

نگاه عمیق، پرداخت هنرمندانه

احمد نجفی که در این سریال نقش مهندس سیاوش احمدی را ایفا می‌کند درباره نقشش می‌گوید: نقش پدری را ایفا می‌کنم که در زمان لازم پسرش را حمایت نمی‌کند و پس از مرگ وی دچار عذاب وجدان می‌شود. وی ادامه می‌دهد: با خواندن قصه احساس کردم داستان خوبی است. البته نقص‌هایی داشت که رفع شد یا قرار شد در روند فنی کاملا رفع شود. پیشنهادهایی نیز برای ارائه بهتر کار داشتم. البته تنها به شکل پیشنهاد مطرح شدند. نجفی، بازیگر شناخته شده نقش کاراگاه علوی نیاز جامعه را در آموزش دادن صحیح مسائل اجتماعی به مردم می‌داند و می‌گوید: زیاد با سخن گفتن و شعر گفتن موافق نیستم. نمایش باید به دور از هر اضافه‌گویی و شعارزدگی اتفاق بیفتد. اهداف هر کاری حتی مجموعه‌های کوتاه نیز باید مشخص باشد و سناریوها باید بهتر از همیشه نوشته شود.

او ادامه می‌دهد: باید دست برای انتخاب قصه‌های مناسب و تازه باز باشد و از سناریوها نیز با وجود معضلات اجتماعی نگاه اجتماعی‌‌تری انتظار می‌رود.

مهندس احمدی مجموعه شب شیشه‌ای اشاره می‌کند: نگاه عمیق و پرداخت هنرمندانه باعث خواهد شد مردم مشتاقانه به استقبال مجموعه آمده و خود به کشف نکات مهم و اهداف فیلم بپردازند. نجفی اضافه کرد: سریال‌های غربی، شرقی و شعارزده مخاطب ندارد. بودجه و امکانات مناسب در هر زمانی باعث خواهد شد مجموعه‌های باکیفیت‌تری تولید شوند. با نگاه حرفه‌ای، علمی و عملی شرایط نیز بهتر خواهد شد. این بازیگر سینما و تلویزیون حضور عوامل همراه در مراحل پیش از ساخت مجموعه‌های تلویزیونی را در زمان ساخت اثر لازم دانسته و در پایان اظهار امیدواری می‌کند این اثر نیز چنان که زمان خواندن داستان و انتخاب مجموعه برای بازی نشان می‌داد، اثری جالب توجه و تاثیرگذار برای بینندگان باشد.

سایر عوامل این سریال عبارتند از مجری طرح: بهزاد هاشمی، نویسنده: علیرضا مسعودی، تصویربردار: سعید واثق، تدوین: سیامک مهماندوست، گریم: آرمین اسماعیلی، صدابردار: سیامک نیازی، طراح صحنه و لباس: محسن غلامی، مدیر تولید: آرش داوودی، مدیر تدارکات: فرهاد شکری، برنامه‌ریز و دستیار اول کارگردان: شکیل مظفری، منشی صحنه: غزل رشیدی، آهنگساز: مهدی غفوریان و گروه کارگردانی: کیامک فرهنگ و هانیه سعیدی.

این مجموعه که مراحل فنی‌اش نیز رو به پایان است، شاید با پخشش بتواند دریچه‌ای برای بخش‌های تاریک زندگی خانوادگی باشد و باعث اعتماد هرچه بیشتر افراد به هم در این کانون گرم بشود. همیشه ممکن است راه‌های کوتاه نیز مانند این شش قسمت‌ حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشند.

نگار حسینخانی