پروانه‌ای برای یک مبارز انقلابی

جلیل سامان علاوه بر کارگردانی، نویسنده این مجموعه تلویزیونی است و ساخت سریال موفق ارمغان تاریکی را در کارنامه دارد.قصه پروانه مربوط به اواخر دهه پنجاه و روایتگر داستان جوانی است که در آن دوره با گروهی مبارز همراه شده و زندگی پرحادثه‌ای را تجربه می‌کند.

منصور سهراب‌پور تهیه‌کننده سریال پروانه است و حامد کمیلی، سارا بهرامی، مهدی سلوکی، هدایت هاشمی، الهام چرخنده، نیما رئیسی، قطب‌الدین صادقی، شهرام عبدلی، فرشید نوابی، داوود فتحعلی‌بیگی، علی عامل هاشمی، بهنام قربانی، الهام خادمی و متین‌السادات ستوده در آن ایفای نقش کرده‌اند.

حامد کمیلی در این سریال در نقش امیر، یک مبارز انقلابی جلوی دوربین رفته است. مهدی سلوکی، شهرام عبدلی، الهام چرخنده (عاطفه) و علی هاشمی همرزمان امیر هستند. سارا بهرامی در نقش پروانه ظاهر شده و الهه خادمی نقش دوست او را بازی می‌کند. قطب‌الدین صادقی نیز نقش پدر پروانه را ایفاکرده است. هدایت هاشمی در نقش یک روحانی مبارز جلوی دوربین رفته است و فرشید نوابی نیز در یکی از گروهک‌های سیاسی عضویت دارد. نیما رئیسی در قامت یک ضدقهرمان ظاهر شده و در نقش طالبی مقابل امیر می‌ایستد. این مجموعه تلویزیونی قرار بود دهه فجر سال گذشته از شبکه سه سیما پخش شود، اما به دلیل افشا شدن پایان داستان، تولید آن متوقف شد و سامان پس از بازنویسی داستان، ساخت آن را از سر گرفت.

پروانه جسورانه‌تر از ارمغان تاریکی

سامان درباره تفاوت‌های دو سریال «ارمغان تاریکی» و «پروانه» گفت:‌ این دغدغه را داشتم که کار بعدی‌ام بهتر باشد. وقتی پروانه را شروع کردم، می‌ترسیدم که کیفیتش در همان سطح کار قبلی باقی بماند و بهتر نشود. همیشه سعی می‌کنم کارهای بعدی‌ام را با قبلی‌ها مقایسه کنم. احساس می‌کنم هر یک از این دو سریال برای خودشان ویژگی‌هایی دارند؛ البته موقعیت‌ها مشابه هستند، ولی ترکیب گروه بازیگران، قصه‌گویی و دکوپاژ (نمابندی) متفاوت است. به هر حال منتظرم سریال پخش شود و ببینم مردم چه واکنشی نشان می‌دهند. این کارگردان با بیان این که به سینمای کلاسیک علاقه زیادی دارد، افزود:‌ به نظر من در ارمغان تاریکی طرح و قصه کلاسیک‌تر بود و در پروانه جسورانه‌تر برخورد کردم.

وی با اشاره به لوکیشن‌های سریال اظهار کرد: قرار بود به شهر قم برویم که امکانش فراهم نشد. بیشتر صحنه‌ها را در تهران و شهرهای شمالی گرفتیم.

در این سریال نزدیک به 60 درصد صحنه‌های خارجی داریم که این رقم در ارمغان تاریکی 20 درصد بود. برای ما ضبط صحنه‌های خارجی دهه 50 کار دشواری بود؛ چون نسبت به آن زمان همه نماها مثل ماشین‌ها و پوشش آدم‌ها عوض شده است. مشخص‌ترین مکانی که ما آن را در سریالمان نشان می‌دهیم، میدان آزادی است؛ این میدان نسبت به آن زمان خیلی تفاوت نداشته است، فقط ترافیکش بیشتر شده است. به همین خاطر ما سعی کردیم زوایایی را انتخاب کنیم که این میدان واقعی‌تر به نظر برسد.

با توجه به این که سریال پروانه قرار بود دهه فجر از تلویزیون پخش شود، درباره تغییر زمان پخش آن از سامان پرسیدیم که وی پاسخ گفت: من فکر می‌کنم الان زمان بهتری برای پخش پروانه باشد. در آن ده روز تحلیل‌های زیادی درباره انقلاب و شاه می‌شود و مردم تصاویر زیادی درباره این موضوع می‌بینند.

به همین خاطر یک مقدار خسته می‌شوند و سریال خوب دیده نمی‌شود. ضمن این‌که در دهه فجر با سریال به‌عنوان یک کار مناسبتی برخورد می‌کنند؛ در حالی که من بارها گفته‌ام که این قصه و سریال را من به سازمان صدا و سیما سفارش داده‌ام و این‌طور نبوده که آنها بخواهند به من کار سفارش بدهند.

سامان با بیان این که سریال پروانه با حداقل امکانات و در شرایط سخت ساخته شده، توضیح داد:‌ با این که سریال ما یک کار تاریخی بود، ولی در برآورد، بودجه‌اش را مثل سریال‌های معمولی محاسبه کردند. ما دوربین را هر جا می‌گذاشتیم مشکل داشتیم؛ چون باید کاری می‌کردیم که خودروهای جدید و لوله‌های گاز کوچه‌ها و چیزهای دیگر دیده نشود.

از دیگر عوامل این مجموعه می‌توان به محمد افسری مدیر تصویر و نور، رضا بهارانگیز تدوین و فرید سعادتمند موسیقی اشاره کرد.عباس نصرالله، جانشین تولید این سریال است و بهزاد کزازی، محسن نوروزی، اصغر نژادایمانی و پیام حسین سوری به عنوان طراح صحنه و مه‌لقا ناقد به عنوان طراح لباس با آن همکاری داشتند؛ محمدجواد مقدس نیز مدیر صدابرداری مجموعه است.تیتراژ سریال پروانه را «مانی رهنما» از خوانندگان موسیقی پاپ کشورمان براساس شعری از عبدالجبار کاکایی خوانده است و شهاب‌الدین نجفی سازنده این تیتراژ است.