رنگ‌آمیزی دنیای نوجوانان با «سپید پررنگ»

در زمان نزدیک به یک ماهی که سپید پررنگ‌ راه‌اندازی شده، هنرمندان و نویسندگانی چون رامبد جوان، عرفان نظر آهاری و شقایق دهقان در آن شرکت کرده‌اند؛ البته محور صحبت مجری و مهمانان هرگز مباحث حرفه‌ای نبوده، بلکه ستاره‌های مهمان بیشتر درباره خودشان و دوران نوجوانی‌شان صحبت کرده‌اند. مثلا شقایق دهقان به همراه دختر نوجوانش در برنامه حاضر شد و توضیح داد که چه انتظاراتی از فرزندش دارد.

در شبکه دو علاوه بر سپیدپررنگ چند برنامه نوجوانانه دیگر هم پخش می‌شود. در عنوان همه این برنامه‌ها از واژه سپید استفاده شده است که نماد پاکی است. فرش سپید و کافه سپید دو تا از این برنامه‌ها هستند که دومی چهره‌های تاریخی در حوزه فرهنگی مثل حافظ را به نوجوانان معرفی می‌کند. فرش سپید نیز یک برنامه فانتزی و سرگرم‌کننده است.

نسخه نوجوانانه جمع ما

الهه بهبودی، تهیه‌کننده سپید پررنگ درباره نحوه راه‌اندازی برنامه‌اش به جام‌جم می‌گوید: مدیران شبکه دو دوست داشتند در کنار فرش سپید یک برنامه تحلیلی هم راه بیفتد که بتواند مخاطب را به فکر فرو برد. من به عنوان تهیه‌کننده تصمیم گرفتم برنامه سپید پررنگ را با رویکرد «جمع ما» راه‌اندازی کنم. با این تفاوت که جمع ما با اجرای آزاده نامداری برای خانواده‌ها پخش می‌شد و سپید پررنگ نگاهش به نوجوانان است.

به گفته این تهیه‌کننده سپید پررنگ در سه شاخه به‌مسائل نوجوانان می‌پردازد. حوزه اولی که برنامه به آن توجه دارد مسائل هویتی و شخصیتی نوجوانان است که مواردی چون استقلال و اعتماد به نفس را در بر می‌گیرد.

بهبودی در این رابطه توضیح می‌دهد:‌ در بخش شخصیتی نکات روان‌شناسانه را در نظر می‌گیریم. در بخش مسائل خانوادگی به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم که توقع متقابل نوجوانان و پدر و مادرها از یکدیگر چیست یا این که چرا خانواده‌ها به ورزش بچه‌ها اهمیتی نمی‌دهند و مدارس نیز در زنگ ورزش، کلاس‌های حاشیه‌ای برای بچه‌ها برگزار می‌کنند.

او ادامه می‌دهد: در بخش اجتماعی هم به مشاغلی می‌پردازیم که نوجوانان با آن ارتباط دارند مثلا نوجوانان از کتابدار کتابخانه مدرسه کتاب می‌گیرند، با راننده سرویس مدرسه یا راننده تاکسی در ارتباط هستند و با سرایدار مدرسه هر روز برخورد دارند. ما قصد داریم افرادی را که در این حرفه‌ها مشغول به کار هستند به برنامه بیاوریم مثلا راننده سرویس را بیاوریم و بخواهیم که درباره نوجوانان صحبت کند. حالت دیگر این است که دو راننده از دو نسل مختلف بیاوریم و ببینیم هر کدامشان چه خاطراتی از برخورد با نوجوانان دارند. وی‌ ضمن بیان این که در حوزه نوجوانان کارهای زیادی ساخته نشده می‌گوید: روی دکه‌های مطبوعات، مجله‌ای که مختص نوجوانان باشد نداریم. در جشنواره‌های سینمایی هم کودک و نوجوان را باهم جمع می‌بندند در‌صورتی‌ که این دو گروه سنی نیازهای کاملا متفاوتی دارند. بنده چند وقت پیش از شورای موسیقی صدا و سیما خواستم که برایم موسیقی مناسب برای نوجوانان بفرستند، ولی آنها ترانه‌های کودکانه فرستاده‌اند که به درد ما نمی‌خورد. در مجموع حوزه نوجوان خیلی ضعیف است و تولید زیادی در آن صورت نمی‌گیرد.

‌ صرفا دنبال چهره‌ها نیستیم

روند برنامه سپید پررنگ به این صورت است که هر هفته از شنبه تا دوشنبه درباره یک موضوع صحبت می‌شود. در روز اول و دوم آدم‌های معمولی و چهره‌های مطرح مهمان برنامه می‌شوند مثلا در قسمتی که موضوع بحث اعتماد به نفس بود، پسر معلولی به برنامه آمد که مدال‌های زیادی را کسب کرده بود. وحید شمسایی آقای گل فوتسال نیز با بچه‌ها درباره اعتماد به نفس صحبت کرد. در روز پایانی برنامه یعنی دوشنبه هم یک کارشناس به استودیو می‌آید و درباره موضوع صحبت می‌کند.

الهه بهبودی در پاسخ به این سوال که چه مهمانی برایتان اولویت دارد، می‌گوید: ‌ما آدم‌های مشهور مثل شقایق دهقان، نیما شاهرخ‌شاهی و رامبد جوان را به برنامه‌مان آورده‌ایم که درباره دوران نوجوانی‌شان صحبت کرده‌اند، ولی این‌طوری نیست که فقط دنبال چهره‌ها باشیم مثلا چند هفته پیش نوجوانی روستایی از اطراف زنجان پیامک زد که من زنبوردار هستم و در کشاورزی هم رتبه کشوری آورده‌ام. ما این نوجوان را به برنامه‌مان دعوت کردیم.

یکی از ویژگی‌های این برنامه حضور نوجوانان به‌عنوان تماشاچی در استودیو است. هر روز حدود هشت نفر در سکوهای استودیو می‌نشینند و برنامه را از نزدیک تماشا می‌کنند، اما به گفته بهبودی این افراد نقشی فراتر از تماشاچی صرف دارند. او در این رابطه می‌گوید: اینها هنوز آن‌قدر که ما می‌خواهیم فعال نشده‌اند. بعضی وقت‌ها سوال می‌پرسند و پیامک می‌خوانند و درباره سوال برنامه نظر می‌دهند، اما نقطه آرمانی ما این است که این نوجوان‌ها در اجرا هم مشارکت داشته باشند.

وی می‌افزاید: خیلی‌ها می‌گویند نوجوانان را در برنامه زنده نیاورید، چون ممکن است خطایی از آنها سر بزند و برنامه دچار مشکل بشود، ولی به نظر من باید به نوجوانان اعتماد کرد.

اجرای برنامه سپید پررنگ هم به عهده دو جوان دختر و پسر است. امیر کاظمی و سارا رسول‌زاده هر کدام به صورت یک هفته در میان اجرای برنامه را عهده‌دار می‌شوند. از الهه بهبودی می‌پرسم که چرا این افراد را برای اجرا انتخاب کرده که او پاسخ می‌دهد: نوجوانان دوست ندارند فردی همسن خودشان برنامه را اجرا کند؛ چون حسی شبیه به حسادت به اینجور مجری‌ها دارند. معمولا باید فاصله سنی مجری‌ها چهار سال بزرگ‌تر از دوران نوجوانی باشد. الان دو مجری ما حدود 22 سال سن دارند که برای اجرای یک برنامه نوجوان‌محور مناسب به نظر می‌رسند.

مجری جوانی که رنگ‌های شاد می‌پوشد

سارا رسول‌زاده، مجری جوان برنامه است که یک هفته در میان اجرای سپید پررنگ را به عهده می‌گیرد. امیر کاظمی هم به‌عنوان یکی دیگر از مجریان انتخاب شده تا کفه دخترانه و پسرانه برنامه متوازن شود. رسول‌زاده، بازیگر تئاتر است و اجرا را با کاری کودکانه با عنوان «ترمه طلا» آغاز کرده است؛ البته خودش می‌گوید که در آن برنامه مجری ـ بازیگر بوده و در حین اجرا نقش یک شخصیت دختربچه را بازی می‌کرده است.

رسول‌زاده که دانشجوی رشته مدیریت صنعتی است، درباره شیوه کارش در برنامه «سپید پررنگ» می‌گوید: من از روی متن نمی‌خوانم. تهیه‌کننده ‌کلیاتی درباره موضوع به من می‌گوید و توضیح می‌دهد که چه کلیدواژه‌هایی باید طرح شود. گروه نویسندگان سوالات را مشخص می‌کنند؛ البته من چون در سن و سال نوجوانی هستم، سوالات پیش آمده برای خودم را هم طرح می‌کنم. مثلا وقتی بحث استقلال پیش می‌آید برای خود من هم جذاب است که بدانم یک نوجوان چقدر باید استقلال داشته باشد.

وی ادامه می‌دهد: من دوست دارم برنامه را پدر و مادر‌ها هم ببینند و مخاطبانش فقط نوجوانان نباشند. این برنامه یک کار مجری محور نیست که من بخواهم بچه‌ها را نصیحت کنم. من دوست دارم برنامه چالشی باشد و بقیه با حرف‌های من مخالفت کنند. نوجوانانی که در استودیو هستند کاملا در بحث‌ها مشارکت دارند و نظر می‌دهند.

این مجری با توضیح درباره ویژگی‌های سپید پررنگ گفت: کاملا مشخص است که همه چیز این برنامه فکر شده است. حتی من لباس‌هایی می‌پوشم که رنگ‌های شاد و مورد علاقه نوجوانان داشته باشد مثلا مانتوی من از رنگ‌های قرمز، زرد و نارنجی استفاده شده است؛ البته پوشش من استاندارد و در چارچوب عرف است. همچنین سعی می‌کنم اجرایم خودمانی باشد.

رسول‌زاده در بین تمام اجراهایش آن قسمتی را می‌پسندد که مژده لواسانی مهمان سپید پررنگ بود. لواسانی یکی از مجری‌های رادیو است که کارش را از کودکی در این رسانه آغاز کرده است. رسول‌زاده در این رابطه می‌گوید:‌ مژده خیلی خالصانه صحبت کرد و حرف‌های خوبی زد. برنامه‌ای که فاطیما بهارمست با مادرش به استودیو آمد هم خوب بود. من می‌دانم که او با مادرش رابطه بسیار دوستانه‌ای دارد و حرف‌هایی که آن روز زد هم صادقانه بود.

از صحبت‌های مجری و تهیه‌کننده برنامه پیداست که هر دو می‌خواهند با دختران و پسران نوجوان ارتباط سازنده‌ای پیدا کنند و نکاتی را به آنها آموزش دهند. سپید پررنگ آمده است تا بخشی از خلأ برنامه‌های مرتبط با گروه سنی نوجوان را پر کند. این که این برنامه چقدر در این راه موفق می‌شود به نظر مخاطبان نوجوان تلویزیون بستگی دارد.

احسان رحیم‌زاده / گروه رادیو و تلویزیون