حساسیت صدابرداری در تلویزیون بیشتر است

وضع حال حاضر صدابرداری در کارهای تلویزیونی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

وضع صدابرداری در تلویزیون از ابتدا تاکنون تفاوت چندانی نکرده است و افرادی که این کار را شروع کردند از همان آغاز تحصیلکرده دانشکده صدا و سیما بودند و همه افراد تحصیلکرده و ماهری بودند. بحث صداگذاری با صدابرداری جداست اما شرایط برای مقوله صدابرداری همیشه خوب بوده است. در سال‌های اخیر متأسفانه به دلیل مسائل مالی برخی افراد ماهر عملا به حاشیه رفته‌اند. من این عقیده که بودجه خوب می‌تواند یک صدابرداری خوب را رقم بزند را، قبول ندارم. یک کار هر چقدر هم که بودجه کمی داشته باشد، یک صدابردار حرفه‌ای نمی‌تواند آن را بد انجام دهد چون ما عادت نداریم یک کار را بد انجام دهیم. البته کتمان نمی‌کنم که انتخاب افراد اهمیت دارد و تا زمانی که سفارش‌دهندگان برایشان فرقی نکند که کیفیت کار چند درصد است، همیشه افرادی پیدا می‌شوند که کار را با کیفیت کمتر انجام بدهند.

تفاوت صدابرداری در تلویزیون نسبت به سینما در این است که ما در تلویزیون باید صدابرداری بسیار بهتری انجام بدهیم. در سینما به دلیل این‌که توجه همه روی فیلم متمرکز است اگر صدا مشکلی داشته باشد، مخاطب آن را بازسازی می‌کند و می‌شنود. در تلویزیون چون همزمانی انجام کار هنگام تماشای تلویزیون وجود دارد و مثلا بچه‌ها یا خانم‌های خانه دار کارهای مختلفی انجام می‌دهند، صدابرداری باید به بهترین نحو ممکن باشد تا مخاطب از بطن سریال به حاشیه رانده نشود. البته کیفیت کار در تلویزیون و سینما برای من فرقی ندارد و سعی می‌کنم همه را با کیفیت مطلوبی انجام دهم. این امکان وجود دارد که در تلویزیون افراد به سراغ ابزارهای ارزان‌تر با حساسیت‌های پایین‌تر بروند اما حساسیت من برای کارهای تلویزیونی بیشتر است چون مراحل تولید در سینما قوی‌تر از تلویزیون است و اگر صدا ایرادی داشته باشد، بازیگر را می‌آورند تا نقش را بازخوانی کند اما در تلویزیون کمتر این اتفاق می‌افتد و معمولا صدابرداری‌ها، به عنوان نسخه نهایی کار صدا به حساب می‌آید.

متأسفانه یک مشکلی که اکثر صدابرداران با آن روبه‌رو هستند، آلودگی صوتی در کلان شهری مثل تهران است. سر و صداهایی مثل ساختمان سازی و یا وجود اتوبان و رد شدن ماشین‌ها کار صدابرداران را به دردسر می‌اندازد و باید در خصوص نوع میکروفونی که استفاده می‌کنیم یا کات و ادامه صدا دقت کنیم. اگر کار مثل سریال «پروانه» که الان مشغول فعالیت در آن هستم تاریخی و مربوط به دهه 40 یا 50 باشد، محدودیت کار ما بیشتر می‌شود. معمولا لوکیشن‌هایی که برای این نوع فضا انتخاب می‌شود، محدود است و باید بافت تاریخی آن هم در مرکز شهر و قسمت‌های قدیمی آن باشد و مرکز شهر هم کانون ترافیک و صدای موتورهای مختلف است و متأسفانه امکان دیدن آن در پلان وجود ندارد و توقع صدای بالا را برای صدابرداران آن دهه نمی‌توانیم داشته باشیم. ما با این حجم کار توقع پلاتو داشتن را داریم اما نداریم. ما برای هر کاری نباید به لوکیشن‌های واقعی آن برویم و باید در پلاتوها کار کنیم تا از این مشکلات رها شویم و بتوانیم باند صدای با کیفیت‌تری را تحویل دهیم. این در حالی است که در استودیو مشکلی از بابت صداهای جانبی وجود ندارد و کار به سختی فضاهای باز نیست و براحتی انجام می‌شود.

در حال حاضر شرایط به شیوه‌ای است که اگر 50 تا از فضاهای صحنه را ببینید، 45 تای آنها مشکل دارند و نمی‌شود در آن کار کرد؛ وقتی در اطراف ما برج‌های بسیار با صداهای جانبی مختلف ساخته می‌شود، قدرت انتخاب ما محدود می‌شود و مجبور به انتخاب می‌شویم. معمولا با ما مشورت می‌شود اما در نهایت می‌گویند که انتخاب دیگری نداریم و باید انتخاب کنیم.

تجهیزات به قدر کافی وجود دارد اما هزینه‌های آن بالاست و در مورد صدا باید تجهیزات متعلق به خود صدابردار باشد چون آسیب‌پذیر است و به نوعی جزوی از وسایل شخصی صدابردار به حساب می‌آید. جمع کردن این وسایل با هزینه‌های محدود کار بسیار سختی است و باید منبع مالی خوبی داشته باشیم تا بتوانیم تجهیزات حرفه‌ای خوبی داشته باشیم. معمولا افراد حرفه‌ای یک‌سری تجهیزات مناسب دارند که تقریبا متوسط بوده و جوابگوی نیازشان در تلویزیون و سینما است.

در کشورهای پیشرفته اکثر بازیگران به کلاس موسیقی و تربیت صدا می‌روند و این می‌تواند بسیاری از مشکلات را حین اجرای کار برای بازیگر حل کند اما در کشور ما عده‌ای از بازیگران کمتر به این موضوع اهمیت می‌دهند و بیشتر بر حالت چهره تمرکز دارند.

نسرین بختیاری