هدایت نظامیافته نوآوریهای مخترعان به منظور تکمیل چرخه دانش و زمینهسازی ارتباط نزدیک بین مخترعان و مبتکران با بازارهای هدف و واحدهای صنعتی و معدنی و کمک به تولید نیمهصنعتی اختراعات، از موضوعاتی است که در برنامه «خلاف جهت» به آنها توجه میشود.
خلاف جهت از شبکه سه سیما در حال پخش است. با میثم بهزادی تهیه کننده این برنامه به گفتوگو نشستیم تا درباره آن و اهدافش بیشتر بدانیم.
ایده اولیه برنامه خلاف جهت چگونه شکل گرفت؟
من همراه دوستانم از چند سال پیش تمایل داشتیم تا برنامهای را مختص جوانان مبتکر تولید کنیم. ما معتقدیم جوانانی که گرایش به علم و دانش دارند، باید هدایت و حمایت شوند، زیرا این قشر گردانندگان اصلی و به نوعی سرمایههای کشور محسوب میشوند. طراحی و ساختار این برنامه تقریبا بیش از دو سال طول کشید. خلاف جهت حاصل یک طرح پژوهشی در تعامل با افراد بسیاری در رسانه ملی و کارگروههای علمی ـ تحقیقاتی است؛ البته این برنامه برای چند سری طراحی شده که امیدوارم بزودی بخشهای دیگر هم تهیه، تولید و پخش شود.
خلاف جهت شامل چه بخشهایی است؟
نمایش اختراعات نخبگان ایرانی، مسابقاتی سراسری برای انتخاب برترین طراحی ابداعات، اختراعات و پیشنهادات و معیار برای انتخاب بهترینهای ایران در رشتههایی چون طراحی خودرو، معماری، ایدهپردازی و مدیریت شهری موضوعاتی است که در این برنامه به آن توجه جدی شده است. در واقع در این برنامه سعی شده به اختراعات، ابتکارات و ایدهپردازیها در زمینههای متنوع پرداخته شود. هر قسمت از این برنامه چهار بخش دارد. بخش اول معرفی برترین مخترعان و طراحان ایرانی است که نمونه کارهایشان در مسابقات بینالمللی حضور داشته است. بخش دوم اعلام موضوعها و رشتههای متنوع رقابتی، بخش سوم مباحث چالشی و بخش چهارم به جشنوارههای مختلف اختصاص دارد.
شما قصد دارید به نوعی چهرههای مبتکر را شناسایی و معرفی کنید یا هدف دیگری هم از تولید این برنامه دارید؟
از آنجا که مخترعان علاقه زیادی به نمایش اختراعات خود و رساندن آنها به خط تولید دارند در گذشته بیشتر به سوی جشنوارههای اختراعات خارج از کشور حرکت میکردند که علاوه بر اینکه هزینه سنگینی را متحمل میشدند، گاهی به حقوق مالکیت آنها نیز توجهی نمیشد، اما در حال حاضر با حمایت مسئولان و مدیران تلویزیون مطمئنا با حضور در برنامه خلاف جهت میتوانند بیشتر اختراعاتشان را به مردم و مسئولان معرفی کنند تا این اختراعات به شکلهای مختلف عملیاتی شده و وارد بازار شود. ما معتقدیم هدف از تولید اینگونه برنامهها نباید تنها نمایش طرحهای مخترعان باشد بلکه هدف اصلی، پشتیبانی اولیه از طرحهایی است که ملاکهای مورد نظر را جهت توسعه و بالندگی در سطح کشور و بینالمللی دارد. امیدواریم برنامه تلویزیونی خلاف جهت تابلوی تبلیغاتی اختراعات جوانان اندیشمند، خلاق و مبتکر ایرانی باشد. برنامهای که به صورت نمادین نقش پل ارتباطی بین علم و صنعت را بازی میکند، یعنی یک چتر حمایتی برای بهترین ایدهها جهت رسیدن به خط تولید در این برنامه ایجاد شود.
مهمانان چطور انتخاب و به برنامه دعوت شدند؟
بهزادی: از هر چند میلیون نفر فقط تعداد محدودی خلاف جهت دیگران فکر کرده و فعالیت میکنند. مثلا همیشه یک سیب از درخت میافتد، اما تنها نیوتن بود که خلاف دیگران فکر کرد و به نیروی جاذبه پی برد. بههمیندلیل نام «خلافجهت» را برای این برنامه انتخاب کردیم
اکثر افرادی که در فصل اول برنامه به عنوان مهمان دعوت میشوند، کسانی هستند که نوع دستاوردهایشان به لحاظ رسانهای و تصویری ملموستر و جدیدتر است. معیار اصلی در انتخاب مهمانان برنامه خلاف جهت نوع و امتیاز دستاورد افراد است. در واقع ما با اعتبارات و سوابق تحصیلی یا شغلی افراد کاری نداریم بلکه بیشتر به دنبال اختراعات، طرح ها، اندیشهها و ابتکاراتی میگردیم که کاربرد، روش، شکل یا بروزی خلاقانه و نوین داشته باشند. هم برای پیشرفت کشور یک امتیاز محسوب شوند و هم قابلیت نمایش تصویری داشته باشند؛ البته برای فصول مختلف برنامه معیارهای دیگری نیز در نظر گرفته شده است، اما نقطه مشترک معیارهای انتخاب سوژه در خلاف جهت وجود یک اندیشه نو است. جوانان نخبه که علاقهمند هستند در این برنامه حضور داشته باشند میتوانند به سایت
WWW.SETAREGANTV.COM مراجعه و ثبت نام کنند.چرا اسم خلاف جهت برای برنامه انتخاب شده است؟
برای اینکه از هر چند میلیون نفر فقط تعداد محدودی خلاف جهت دیگران فکر کرده و فعالیت میکنند. مثلا همیشه یک سیب از درخت میافتد، اما تنها نیوتن بود که خلاف دیگران فکر کرد و به نیروی جاذبه پی برد. بههمیندلیل نام خلاف جهت را برای این برنامه انتخاب کردیم.
شما برای رسیدن به یک ساختار مناسب در جهت تولید برنامهای موثر و مخاطبپسند از چه شیوههایی استفاده میکنید؟
برنامه ما دارای ساختار رسانهای تازهای است و در آن مباحث جدیدی از قبیل اختراعات و ابتکارات، طراحی صنعتی و... مطرح میشود. برای اینکه بتوانیم به یک شکل صحیحی از تولید برسیم، جلسات مختلفی را با کارشناسان برگزار کردیم تا به بهترین روش برای تولید این برنامه برسیم. خلاف جهت قسمتی از یک طرح عظیم است که از ابزارهای متعدد رسانهای از جمله وب سایت، ستارگان برنامه خلاف جهت، انجمن ستارگان و... تشکیل شده است که میتوان از آن به عنوان یک خط نمادین ورود علم به دنیای صنعت نام برد. در طراحی این برنامه از همفکری بیش از 40 نفر از استادان، نخبگان، مخترعان و طراحان صنعتی استفاده شده است که همین موضوع میتواند باعث موفقیت آن شود، چرا که حضور نخبگان در طراحی و همچنین اجرای یک برنامه تلویزیونی میتواند جذابیتهای زیادی را در برنامه ایجاد کند.
آیا تولید برنامه ادامه خواهد داشت؟
این برنامه به تعداد 300 قسمت 15 دقیقهای در گروه اجتماعی شبکه سه به تصویب رسید، اما به دلایلی و به منظور برآورد صحیح مجموعه از حجم کار و نحوه مدیریت تصمیم به ساخت 12 قسمت گرفتیم؛ اما در صدد هستیم قسمتهای بعدی را هم با حمایت مدیران شبکه تولید کنیم.
به نظر شما مدت برنامه در حال حاضر کم نیست؟
مدت زمان برنامه تابع ساختار برنامه است. در واقع اگر امکانات اجازه اجرا شدن ساختار نوین برنامه را به گروه سازنده بدهد، فکر میکنم زمان 25 دقیقهای برای این برنامه بسیار عالی است، ولی اگر قرار باشد به صورت کارگاهی یا مستند و برنامه تولید شود زمان بیشتری برای انتقال مفاهیم بدون نقص به مخاطب نیاز داریم. امیدواریم در برنامههای بعدی این مجموعه بتوانیم مشکلات را مرتفع کنیم تا مخاطب بتواند با برنامه ارتباط بیشتری برقرار کند.
فرشید شکیبا - جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم