گرم‌شدن نیمروز تهران با آهنگ‌های درخواستی

برنامه رادیویی «آوای نیمروز» شبکه رادیویی تهران نیز از برنامه‌هایی است که با پخش آهنگ‌های درخواستی شنوندگان، هر روز بجز جمعه‌ها از ساعت 12 و 30 دقیقه به مدت یک ساعت همراه شنوندگان این شبکه است. برای همراهی و تهیه گزارش به میدان ارگ رادیو تهران رفتم تا با عوامل برنامه‌ساز آن آشنا شوم و با آنها گفت‌وگو کنم. بهانه کلیشه‌ای و تکراری ترافیک باعث شد 15 دقیقه از پخش برنامه را از دست بدهم، اما با واردشدن به استودیوی پخش، آن تنش و استرس به آرامش بدل شد. رضا قربانی، تهیه‌کننده برنامه ‌چنین توضیح می‌دهد: برنامه آوای نیمروز کاری از گروه صبحگاهی رادیو تهران است که با محوریت پخش موسیقی و آهنگ‌های درخواستی شنوندگان پخش می‌شود. این برنامه به مناسبت‌های مختلف و در آستانه فرا رسیدن ماه‌های مختلف همچون ماه محرم، ماه رمضان یا ایام عید و... با حال و هوای این روزها و ماه‌ها روی آنتن می‌رود. در ایام محرم برنامه با محوریت ترویج فرهنگ عاشورایی و تبیین فلسفه نهضت حسینی(ع) و قیام حضرت سیدالشهدا(ع) پخش شد و شنوندگان نیز شنونده مداحی و مرثیه‌سرایی و گلچینی از آهنگ‌های ماه محرم با مداحان برتر بودند.

وی درباره برنامه‌ریزی‌ آوای نیمروز می‌گوید: با توجه به فرارسیدن ایام یوم‌الله و عید باستانی، بیشتر آهنگ‌ها و موسیقی‌ها با حال و هوای این دوران پخش می‌شود و برترین موسیقی‌ها با هدف القای درک و تامل بیشتر در این ایام روی آنتن می‌رود تا شنوندگان همذات‌پنداری بیشتری با دلاورمردان و پیروزی آنها داشته باشند. من معتقدم با توجه به این که برنامه از دو جزء موسیقی و مخاطب تشکیل شده، این برنامه برآیند سلیقه‌های مختلف مخاطبان است و باید این سلیقه‌ها را در نظر گرفت، چون مخاطب جزئی از این برنامه است.

این تهیه‌کننده در پاسخ به پرسش دلایل ماندگاری آهنگ‌های مختلف می‌گوید: ماندگاری یک اثر هنری به خیلی از موضوعات مانند خود اثر و شرایط اجتماعی و نوع تاویل و تفسیرهایی که از آن اثر هنری می‌شود، بستگی دارد. با توجه به حضور گسترده رسانه‌های رقیب، طبیعی است آثار خنثی و معمولی ‌نزد مخاطب جایگاهی نخواهند داشت. مخاطب امروز برای این که پیام را دریافت کند آهنگ یا موسیقی گوش نمی‌دهد، بلکه آن جذابیت و ارتباط دوسویه‌ای است که بین اثر و شنونده برقرار می‌شود. البته انتقال مفاهیم و مضامین نه‌تنها در لایه‌های زیرین یک اثر نهفته، بلکه در تار و پود موسیقی تنیده شده است که به زبان‌های مختلف بیان می‌شود.

قربانی در پاسخ به پرسش میزان شناخت و آگاهی از آثار موسیقی می‌افزاید: موسیقی از نظر محتوایی به گونه‌ای است که همیشه شنونده خاص خود را دارد و استفاده از آن در برنامه‌های رادیویی بویژه اختصاص یک ساعت‌ مشخص برای پخش آهنگ‌ها و موسیقی‌ها باعث جذب مخاطب می‌شود. برنامه‌سازان رادیو باید با شناخت و اشراف کامل به محتوا و مضامین آثار، از موسیقی در برنامه‌هایشان استفاده کنند. حال این هنر برنامه‌ساز رادیوست که با استفاده از آهنگ و موسیقی افکار، اندیشه‌ها و ایده‌های مورد نظر و هدفمند را در قالب انتخاب نوع موسیقی به شنونده القا کند.

برنامه با پخش آهنگ‌های شاد و تماس‌های شنوندگان حال و هوایی متمایز از سایر برنامه‌ها دارد. بخشی از برنامه به آهنگ‌های مختلف، خواندن پیامک‌های درخواستی مخاطبان و ارتباطات تلفنی درخصوص پخش موسیقی درخواستی اختصاص یافته است، اما به دلیل درخواست‌های بی‌شمار مخاطبان، رسیدگی و پخش همه آهنگ‌ها و موسیقی‌ها امکان‌پذیر نیست.

«موسیقی نقش اساسی در جذب مخاطب ایفا می‌کند و یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار برمخاطب رادیوست» اینها سخنانی است که مهدی فرهمند، دستیار تهیه برنامه می‌گوید و ادامه می‌دهد: عوامل ‌شناخت و به‌کارگیری صحیح موسیقی نقش مهمی در برنامه‌سازی رادیو دارد، چون بیشتر مخاطبان به آثار هنری بویژه موسیقی و آهنگ علاقه‌ای خاص دارند.

وی درباره اهداف تولید این برنامه با محوریت پخش موسیقی‌های درخواستی می‌گوید: با توجه به این که موسیقی احساس مخاطب را هدف قرار می‌دهد و نمی‌توان آن را چاشنی یک برنامه رادیویی دانست، بویژه در این برنامه که خود بخش مهمی از محتوای اصلی را تشکیل می‌دهد، مخاطبان نقش بسزایی دارند که هدف ما جلب رضایت آنهاست. از دیگر اهداف برنامه ایجاد سرگرمی، پرکردن اوقات فراغت، ایجاد شادمانی، نشاط و ایجاد حس همبستگی و وحدت‌گرایی است.

فرزین رنجبر که اجرای برنامه آوای نیمروز را به عهده دارد، در خاتمه با اشاره به این که موسیقی جزء جدانشدنی از رسانه‌ای چون رادیوست، می‌گوید: برخی بر این اعتقادند موسیقی بیشتر به عنوان ابزاری برای پرکردن برنامه‌های رادیوست، در صورتی که موسیقی از رسانه‌ای چون رادیو جذابیت و هدف از استفاده موسیقی سرگرمی و شاد کردن شنوندگان است و مخاطب با انتخاب نوع موسیقی تلاش می‌کند راهی برای آرامش و تزکیه نفس خود بیابد. هر چه سهم موسیقی در برنامه‌های رادیو بیشتر باشد توجه و رغبت مردم به شنیدن آن برنامه بیشتر خواهد شد.

مجری برنامه آوای نیمروز درباره استقبال شنوندگان از برخی آهنگ‌ها و موسیقی‌ها می‌گوید: برخی درخواست‌ها در خصوص پخش موسیقی یا آهنگی خاص اجرا شدنی نیست، چرا که برنامه‌سازان حق استفاده از موسیقی‌های بدون مجوز را ندارند. ما با درنظر گرفتن تعداد تماس‌های دریافتی، پیامک‌ها، میزان محبوبیت موسیقی، محتوا و مضمون آهنگ، قطعه موسیقی درخواستی را برای پخش انتخاب می‌کنیم.

رنجبر با انتقاد از این که برنامه‌سازان در انتخاب موسیقی باید به سلیقه مخاطبان توجه داشته باشند، می‌گوید: برنامه‌سازان رادیو نباید فقط به سلیقه خود اهمیت بدهند، بلکه باید به سلیقه‌های قشرهای مختلف، شرایط زمانی و مکانی و ویژگی‌های مخاطبان از نظر جنس، سن، سواد و... توجه کنند، چرا که داشتن آگاهی از علایق و سلیقه‌‌ مخاطبان بسیار ضروری است. با توجه به موقعیت جغرافیایی، ما از موسیقی‌های سنتی و محلی متنوع و گوناگونی برخورداریم که نشان‌دهنده آداب، رسوم، فرهنگ‌ها و قومیت‌های مختلف است. موسیقی بیانگر همه حالات روحی، احساسی و عاطفی یک ملت و جلوه‌ای از آداب، رسوم و تمدن فرهنگی ملت‌هاست.

وی ادامه می‌دهد: اگر بجز پخش آهنگ و موسیقی در این برنامه به معرفی خواننده‌ها و تا حدودی آهنگسازان و زندگی‌نامه آنها پرداخته و جدیدترین آلبوم‌ها و برترین اثری که توسط این هنرمندان خلق شده ارائه شود، شنوندگان اطلاعات بیشتری به دست خواهند آورد.

مریم کریمی