جبر جذب مخاطب یا برنامه‌ریزی مدیریتی

اگر از هر کسی درباره شبکه آموزش بپرسید، بلافاصله نام برنامه‎هایی نظیر صبحی دیگر، مشاعره و رادیو هفت را می‌گوید و کمتر مخاطب تلویزیون این شبکه را به واسطه مجموعه‌های نمایشی می‌شناسد، اما این روزها شبکه آموزش سریال هم پخش می‌کند.

شبکه آموزش در یکی دوسال اخیر ابتدا برای تغییر در روند پخش برنامه‌های خود پخش مجموعه‌های نمایشی را در دستور کار خود قرار داد که مجموعه‌هایی مانند هفت کلمه حرف حساب، مکتبخانه غیرانتفاعی، نیمکت، چشماتو نبند و آقای خوشبخت را در یکی دو سال اخیر پخش کرد تا از این طریق هدفگذاری اصلی خود یعنی انتقال مفاهیم آموزشی از طریق آموزش غیرمستقیم را عملیاتی کند.

اما مدیران شبکه آموزش که سال قبل و در نشست خبری خود وعده ساخت سریال‌های قرآنی آن هم به وسیله کارگردانان سرشناس را داده بودند، این روزها برای این‌که از دایره رقابت رسانه‌ای عقب نمانند به پخش سریال‌های تلویزیونی اقدام کرده‌اند که به نوبه خود موضوع قابل تاملی است.

پخش سریال توسط شبکه آموزش از چند جهت قابل بررسی است. در وهله اول باید گفت در شرایطی که همه شبکه‌های سیما رقابت سخت و نفسگیری برای جذب مخاطب بیشتر دارند، شبکه آموزش نمی‌تواند برای جذب مخاطب تنها به برنامه‌های ترکیبی خود اکتفا کند و نیاز مخاطب ایجاب می‌کند مجموعه‌ نمایشی جذابی نیز در جدول پخش این شبکه قرار گیرد، آن هم شبکه‌ای که سال‌ها تنها به آموزش مستقیم به صورت تخته سیاهی می‌پرداخت و تغییر ذائقه مخاطب و مهم‌تر از آن جذب آن به تمهیدات مختلفی نیاز دارد که یکی از آنها استفاده از ظرفیت فیلم و سریال است.

از سوی دیگر برای شبکه‌ای که پخش برنامه‌های آن حدود 20 ساعت افزایش یافته است، فقط پخش مجموعه‌های نمایشی کوتاه جوابگو نیست و مخاطب‌شناسی ایجاب می‌کند در ساعات پرمخاطب روز بتوان با پخش فیلم یا مجموعه نمایشی جذاب، مخاطب را پای گیرنده نشاند و به نظر می‌رسد مدیران شبکه آموزش با علم به این موضوع پخش سریال و فیلم سینمایی را در دستور کار خود قرار داده‌اند.

اما نکته قابل تامل در سریال‌هایی که تاکنون از شبکه آموزش پخش شده این است که همه سریال‌ها دارای رویکرد آموزشی هستند و به نظر می‌رسد مدیران شبکه آموزش هرچند به دلیل جبر جذب مخاطب مجبور شده‌اند آنتن خود را با پخش سریال پر کنند، اما حداقل انتخاب سریال‌ها در این شبکه با دقت انجام می‌شود و همه آنها در راستای اهداف آموزشی شبکه آموزش قرار دارند.

سریال‌هایی نظیر شهریار، رامون کاخال، کیمیاگر، کوچک جنگلی، شب دهم، ماری کوری و روشن‌تر از خاموشی همگی بار و معانی قابل تامل آموزشی دارند و نکته مثبت قضیه نیز همین نکته است که مدیران شبکه آموزش به دنبال این هستند تا مخاطبان از طریق پخش سریال‌های مختلف مفاهیم گوناگون را یاد بگیرند.

احسان هوشیارگر