تغییر روند وقف در آذربایجان شرقی‌

تاریخ وقف در این استان با وقف‌نامه ربع رشیدی که بزرگ‌ترین وقف در سطح جهان است، آغاز شد و رنگ و بوی علمی و مذهبی به این حرکت خداپسندانه داد و در تمام طول این سال‌ها رهروان این راه گاه در راه علم و گاه برای مصارف مذهبی، اجتماعی و درمانی اموال خود را وقف کرده‌اند.

اما اینک حرکت وقف در آذربایجان شرقی پس از طی مسیر طولانی خود از شکل سنتی خارج شده و به وقف‌های نوینی همچون طب هسته‌ای روآورده است.

رشیدالدین فضل‌الله همدانی، علی‌اکبر سونسوز تاجر، خیرالنساء هفتاد و پنجمین همسر ناصرالدین‌شاه، محمدعلی کرباسی و دیگران آغازگران وقف در این خطه از ایران زمین بودند، درحالی این حرکت در میان آذری‌ها فرهنگسازی و نهادینه شده که هر سال وقف در استان رشد 10 تا 30 درصدی دارد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با مهر گفت: موقوفات خیرالنساء شامل 626 رقبه می‌شود که از پر برکت ترین و بزرگ‌ترین موقوفات استان محسوب می‌شود که تیمچه فرش در بازار تبریز، ساختمان پزشکان بخشی از رقبه‌های مختلف وقف شده وی هستند که با نیت صرف هزینه‌های موقوفات در امر ترویج قرآن، اطعام عزاداران ائمه و خدمات موثر فرهنگی و اجتماعی انجام شده است.

حجت‌الاسلام سیدشهاب‌الدین حسینی،50 درصد نیات واقفان را مذهبی عنوان می‌کند که بقیه برای خدمت ایتام و بی‌بضاعتان، درمانی و مسکن جوانان و خدمات اجتماعی و اشتغالزایی اهدا می‌شود.

وی تشریح می‌کند: یکی از واقفان سال‌ها پیش موقوفه خود را با نیت صرف درآمد رقبه‌ها برای تهیه غذا برای حیوانات در فصل زمستان اهدا کرده بود که با توجه به این‌که دیگر در این دوره از زمان حیوانی در فصل زمستان بی‌غذا نمی‌ماند و اغلب از آنها محافظت می‌شود، آن نیت را تبدیل به احسن کرده و درآمد رقبه‌های ذکر شده صرف اطعام ایتام می‌شود. حسینی تاکید می‌کند: در چنین مواردی که احساس می‌شود تاریخ نیت خاصی با توجه به گذر زمان گذشته و دیگر کاربردی ندارد با حکم حاکم شرع آن را تبدیل به احسن می‌کنیم، اما جز این موارد خاص نمی‌توان نیات واقفان را تغییر داد و در راه دیگری صرف کرد.

سیدشهاب‌الدین حسینی از فرهنگسازی و گسترش فرهنگ وقف در استان خبر داده و می‌گوید: با توجه به فرهنگسازی که انجام شده، توجه به وقف و برکات آن در میان مردم بیش از پیش شده است به طوری که در سال جاری شاهد رشد 15 درصدی وقف در استان نسبت به سال گذشته بودیم. وی اظهار می‌کند: با توجه به این‌که دنیا در حال پیشرفت بوده و علم‌های نوین دیگر مطرح است، سعی می‌شود وقف‌ها هم به سوی وقف‌های نوین سوق داده شوند.

وی تشریح می‌کند: پیش از این اغلب وقف‌ها در راه عزاداری امام حسین(ع) و برخی مسائل فرهنگی بود که با توجه به اغنای امکانات در این حوزه هم ا کنون سعی در سوق دادن وقف‌ها به سمت وقف‌های نوینی همچون حفاظت محیط‌زیست، طب هسته‌ای، انرژی هسته‌ای و امثال آن است.