محدودیت‌های ارزی، ‌حریف خودروهای وارداتی نشد

بسیاری از فعالان صنعتی طی چند ماه گذشته از واردات خودروهای لوکس با ارز مرجع بشدت انتقاد کرده بودند. مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت اگرچه در ابتدا اختصاص ارز مرجع به واردات خودروهای لوکس را تکذیب کردند، اما در ادامه وزیر صنعت، معدن و تجارت اذعان کرد که در ماه‌های ابتدایی سال به واردات خودروهای لوکس هم ارز مرجع اختصاص یافته بود.

این موضوع حالا تقریبا حل شده و مسئولان دولت اعلام کردند خودروهایی که ارز مرجع برای واردات دریافت کردند در واقع پیش از اولویت‌بندی کالاهای وارداتی ثبت سفارش شده بودند. اکنون براساس اعلام وزارت صنعت، خودروهای با حجم موتور کمتر از 2500 سی‌سی می‌تواند با ارز مبادله‌ای و خودروهای بزرگ‌تر با ارز آزاد وارد کشور شود.

اما سوال اساسی این است که چرا باید در شرایط محدودیت ارزی کشور، واردات خودرو حتی با ارز آزاد انجام شود؟ چرا دولت مانعی جدی در این زمینه ایجاد نمی‌کند؟ خودروهای وارداتی قطعا جزو کالاهای ضروری نبوده و منع واردات آنها هیچ خللی در زندگی مردم ایجاد نخواهد کرد. در عین حال با توجه به قیمت بالای این خودروها ورود آنها به کشور هیچ انگیزه‌ای را در میان خودروسازان داخلی برای افزایش کیفیت و کاهش قیمت به‌وجود نخواهد آورد.

این روزها قیمت اکثر خودروهای وارداتی با احتساب تعرفه و سایر هزینه ها در بازار کشور به بیش از 100 میلیون تومان رسیده است و این در حالی است که بیش از 90 درصد تولیدات خودروسازان بزرگ داخلی را خودروهایی با قیمت کمتر از 40 میلیون تومان تشکیل می دهد که به این ترتیب هیچ کدام از مشتریان این دو بازار سراغ محصولات یکدیگر نخواهند رفت. لذا از این منظر نیز توقف واردات خودرو مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

در عین حال خودرو جزو معدود کالاهایی است که در صورت ممنوعیت واردات، قاچاق آن به کشور غیرممکن است. نگرانی​ای که همیشه در خصوص ایجاد محدودیت در تجارت خارجی وجود دارد امکان دامن زدن به قاچاق در نتیجه این محدودیت ها است کما اینکه در سالهای گذشته این پدیده به ویژه در مورد کالاهایی همچون تلفن همراه مشاهده شد.

اما خودرو به دلیل مکانیزهای دولتی و مجوزهایی که می بایست برای استفاده از آن صادر شود به هیچ عنوان قابلیت قاچاق نداشته و دولت با خیالی آسوده از قاچاق می تواند واردات آن را ممنوع کند

در مقابل با ممنوعیت واردات خودرو سالانه یک میلیارد دلار از تقاضای ارز در کشور کاسته می‌شود که این امر خود نقش مهمی در بازگرداندن تعادل به بازار ارز خواهد داشت.

بازار ارز کشور در ماه‌های گذشته، شرایط نامتعادلی را پشت سر گذاشته است. کاهش عرضه در مقابل افزایش تقاضای ارز به رشد شدید نرخ ارز در این بازار منجر شد که به نوبه خود قیمت تقریبا تمام کالاها را تحت تاثیر قرار داد. بطوری که افزایش قیمت کالاهای داخلی و وارداتی به دلیل رشد نرخ ارز از چند ماه قبل آغاز و این روند همچنان ادامه دارد. این در حالی است که دولت می‌توانست با مدیریت صحیح عرضه و تقاضا در این بازار، مانع رشد لجام گسیخته قیمت‌ها شود.

اما هنوز هم می‌توان برخی اشتباهات را جبران کرد. توقف واردات خودرو می‌تواند سهل‌الوصول‌ترین اقدام برای ایجاد آرامش در این بازار باشد.