سیما رادمنش /‌ گروه فرهنگ و هنر

مشابه‌سازی سفال‌های پیش از تاریخ

مهرداد مهردادیان سفالگر جوانی است که با روش ابداعی خود تلاش کرده تا سفال‌های پیش از تاریخ را احیا کند. او با استفاده و الگوبرداری از نقوش تاریخی شوش و مشابه‌سازی سفالینه‌هایی که اصل آن در موزه لوور فرانسه نگهداری می‌شود توانسته آثار ارزشمندی را ارائه دهد که مهر تائید باستان‌شناسان را به همراه داشته است.
کد خبر: ۵۲۴۲۶۴

وی که تاکنون در بیش از ده‌ها نمایشگاه حضور داشته اخیرا سفال‌های نخودی خود را با طرح‌های متعلق به دشت شوشان در حاشیه کنگره باستان‌شناسی در معرض نمایش و فروش گذاشته است.

ظروف سفالی که شما درست کردید مشابه‌سازی با ظروف چه دوره تاریخی است؟

این سفال‌ها برگرفته از طرح‌های پیش از تاریخ دشت شوشان است که در جنوب غرب ایران قرار دارد. این ظروف نخودی با نقوش سیاه در دوره هزاره پنجم قبل از میلاد تا هزاره چهارم قبل از میلاد رواج پیدا می‌کند که الان سفالینه‌های اصل آن در موزه‌های مختلف خارجی و داخلی نگهداری می‌شود. این سفال‌های نفیس که در اختیار موزه لوور پاریس است حدود 2000 قطعه است و توانستم این ظروف را به لحاظ فرم ظاهری و ضخامت بدنه‌ها و نقش‌مایه‌ها مشابه‌سازی کنم.

این سفال‌ها برای آن که حس قدمت ایجاد کند از چه موادی تهیه شده است؟

خاکی که استفاده شده خاک اطراف رود دز است. در بستر این رودخانه نوعی گل وجود دارد که در سفالگری به آن خاک بالکلی گفته می‌شود که چسبندگی خوبی دارد. من آن خاک را استخراج و فرآوری می‌کنم و بدنه سفال‌ها با آن ساخته می‌شود. یکی از خواص این سفال این است که وقتی پخته می‌شود رنگ روشن به خودش می‌گیرد، یعنی به رنگ نخودی متمایل به سفید درمی‌آید.

نقش‌هایی که روی این سفال‌ها کشیده شده با استفاده از چه مواد رنگی بوده است؟

طرح‌ها با اکسید‌های فلزی روی بدنه نقاشی می‌شود. با استفاده از سنگی که در سیستان و بلوچستان اصطلاحا به آن تی‌توت می‌گویند و همراه با ترکیبات سیلیسی که در نقاشی بدنه‌ها از آن بهره می‌برم که روی بدنه پخته می‌شود و این رنگ سیاه را که بین مات و براق است ایجاد می‌‌کند و آن را شبیه به نقاشی‌های پیش از تاریخ می‌کند. در واقع با استفاده از این رنگ روی سفال‌ها نقش‌هایی از بزهای شاخ‌بلند‌، حیوانات گربه‌سان، پرنده و نقوش هندسی همانند طرح‌هایی که روی سفال‌های شوش است طراحی کرده‌ام.

آیا پیشینیان هم از چنین موادی استفاده می‌کردند؟

واقعا به طور قطع نمی‌شود گفت که آیا آنها هم به این روش تولید می‌کردند، اما آنچه مسلم است به لحاظ ظاهری شباهت‌های بسیاری دارد. من به صورت اتفاقی و با روش‌های آزمون و خطا که طی چهار سال دنبال می‌کردم به این رنگ‌ها رسیدم. الان نزدیک به 9 سال است که این کار را انجام می‌دهم و با همان تکنیک کار را جلو بردم.

در تهیه نقوش از باستان‌شناسان هم کمک گرفتید؟

بله، یکی از مشوق‌های اصلی من که خیلی هم در این رابطه کمک کرده است دکتر علیزاده از باستان‌شناسان شیکاگو هستند که شرق‌شناسی پیش از تاریخ تدریس می‌کنند. با ایشان حدود ده سال پیش، زمانی که حفاری‌هایی را در منطقه شوش انجام می‌دادند آشنا شدم. البته از نظرات باستان‌شناسان دیگری چون استاد کابلی و عبدالمجید ارفعی (کتیبه‌شناس و متخصص زبان‌های باستانی) استفاده کردم.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها