آغاز اجلاس سرنوشت‌ساز اوپک

موضوع انتخاب دبیرکل اوپک همواره یکی از مسائل مهم و در عین حال حاشیه‌ساز این سازمان بوده است.

دوران مسئولیت عبدالله البدری، دبیرکل لیبیایی اوپک هم‌اکنون به پایان رسیده و اعضای اوپک باید در اجلاس امروز درباره دبیرکل جدید تصمیم‌گیری کنند.

در اجلاس این دوره سه کشور ایران، عراق و عربستان نامزد خود را برای احراز سمت دبیرکلی معرفی کرده‌اند. ایران از آغاز فعالیت اوپک و به‌عنوان یکی از پنج کشور موسس این سازمان تاکنون فقط یک بار عنوان دبیرکلی را در اختیار داشته است.

بیژن زنگنه، روز گذشته گفته بود در صورت مخالفت اعضای اوپک با نامزد پیشنهادی کشورمان، ایران هم باید انتخاب دبیرکل از سوی کشورهای عراق و عربستان را وتو کند. مطابق اساسنامه اوپک در انتخاب دبیرکل ‌باید تمام اعضا در مورد فرد منتخب اجماع داشته باشند. دبیرکل اوپک مهم‌ترین سمت اجرایی این سازمان بوده و تمام بخش‌ها و زیرمجموعه‌های اوپک ازجمله دبیرخانه سازمان زیرنظر دبیرکل فعالیت می‌کنند.

در همین حال سخنگوی وزارت نفت برنامه‌های هیات شرکت‌کننده ایرانی در نشست امروز اعضای اوپک در وین را تشریح کرد.

علیرضا نیکزادرهبر در گفت‌وگو با ایسنا، در مورد رویکرد هیات شرکت‌کننده ایرانی در نشست امروز اعضای اوپک گفت: اولین درخواست از اعضای اوپک بازگشت به تعهدات مربوط به سقف تولید است. سخنگوی وزارت نفت توضیح داد: در ابتدا این هیات از اعضای اوپک درخواست می‌کند طبق تعهدات گذشته به تولید نفت خام بپردازند؛ چرا که در اجلاس اخیر اوپک سقف تولید نفت اعضا 30 میلیون بشکه تعیین شده بود، اما در حال حاضر این رقم به بیش از 31 میلیون بشکه رسیده است. وی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور‌های غربی و اتحادیه اروپا و کاهش رشد اقتصادی این کشور‌ها افزود: در مرحله بعدی هیات ایرانی با توجه به این شرایط از سایر اعضای اوپک طی یک بحث کارشناسی درخواست خواهد کرد که سطح تولید را از آنچه که پیش از این تعیین شده بود، کاهش دهند. به گفته نیکزادرهبر بازار نفت با توجه به شرایط اقتصادی کم‌تقاضا‌تر از 30 میلیون بشکه‌ای است که اوپک تعیین کرده است.

در همین حال ، سخنگوی وزارت نفت در پاسخ به این پرسش که سایر اعضا با کاهش سقف تولید اوپک موافق هستند یا خیر، گفت: با توجه به اختلاف کم بین رقم تولید تعیین شده و رقم تولید کنونی بیشتر اعضا به سقف تولید تعیین‌شده پایبند بوده‌اند و تنها دو سه کشور به این موضوع پایبند نبودند. بر این اساس به نظر من اکثر اعضا با کاهش تولید موافق هستند.

نماینده ایران در هیات عامل اوپک نیز وضع اقتصاد دنیا در سال 2013 میلادی را روشن ندانست و گفت: از آنجا که اضافه عرضه نفت از سوی تولیدکنندگان عضو و غیرعضو اوپک به بازار قطعی است، مدیریت تولید از سوی اوپک و برقراری انضباط درونی در این سازمان ضروری است.

سیدمحمدعلی خطیبی طباطبایی روز سه‌شنبه در آستانه سفر به وین به همراه هیاتی به سرپرستی رستم قاسمی، وزیر نفت به منظور شرکت در یکصد و شصت و دومین نشست وزرای نفت سازمان کشورهای صادرکننده نفت(اوپک) به ایرنا گفت: وضع اقتصادی آمریکا مطلوب نیست و اقتصاد کشورهای اروپایی نیز یکی پس از دیگری وارد رکود می‌شود و به همین دلایل نمی‌توان روی افزایش قابل توجه تقاضای نفت در سال آینده میلادی حساب کرد.

وی با بیان این‌که پیش‌بینی می‌شود سال آینده میلادی 700 تا 800 هزار بشکه در روز افزایش تقاضای نفت در بازار وجود داشته باشد، درخصوص افزایش عرضه تولیدکنندگان نفت غیرعضو اوپک به بازار گفت: این تولیدکنندگان برنامه اضافه عرضه یک میلیون بشکه نفت در روز را برای سال 2013 دارند.

خطیبی درباره میزان اضافه عرضه نفت از سوی تولیدکنندگان عضو اوپک به بازار در سال آینده میلادی گفت: در بین کشورهای عضو اوپک نیز تعدادی از کشورها سرمایه‌گذاری‌هایی انجام داده‌اند که اضافه عرضه حداقل 500 تا 600 هزار بشکه نفت در روز از سوی آنان برآورد می‌شود.وی با بیان این‌که هم‌اکنون اوپک بیش از یک میلیون بشکه نفت در روز بیش از سقف رسمی تولید این سازمان (30 میلیون بشکه در روز) وارد بازار می‌کند، گفت: به این ترتیب احتمال اضافه عرضه نفت اوپک بین 5/1 تا دو میلیون بشکه در روز در سال آینده میلادی پیش‌بینی می‌شود.

خطیبی درخصوص این‌که اوپک در نشست روز چهارشنبه چه تصمیمی خواهد گرفت، گفت: اعضای اوپک با توجه به شرایط بازار، اوضاع اقتصادی جهان و عرضه و تقاضای نفت نسبت به تعیین سقف تولید نفت این سازمان در سال آینده میلادی تصمیم‌گیری خواهند کرد. با توجه به شرایط گفته شده، تولید نفت از سوی اعضای اوپک باید مدیریت و انضباط درونی این سازمان رعایت شود.

نماینده ایران در هیات عامل اوپک تاکید کرد که اضافه عرضه‌ نفت به بازار قیمت نفت را تحت فشار قرار خواهد داد.

در عین حال سخنگوی وزارت نفت با تاکید بر این‌که ایران از هیچ کدام از نامزد‌های دبیر کلی دو کشور عراق و عربستان حمایت نخواهد کرد، گفت: تمام سعی و تلاش خود را از طریق اقدامات دیپلماتیک به کار خواهیم گرفت تا در این زمینه به نتیجه برسیم و پس از سال‌ها سمت دبیرکلی را برعهده بگیریم.

نیکزاد رهبر در پاسخ به این پرسش که در صورت پیشنهاد فردی به جز کاندیداهای سه کشور آیا ایران با آن موافقت خواهد کرد یا خیر، گفت: این موضوع بستگی به شرایط اجلاس دارد. به گفته وی، در صورتی ‌که در نشست امروز اعضا بر سر یک کاندیدا توافق نکنند، ممکن است کویت به مدت یک سال به عنوان سرپرست دبیرکلی انتخاب شود.

وی در پاسخ به این سوال که آیا ایران برنامه‌ای برای تغییر شیوه انتخاب ناعادلانه دبیر کلی سازمان کشور‌های تولید‌کننده نفت دارد نیز گفت: برای تغییر شیوه انتخاب این سمت در حال مذاکره با سایر اعضا هستیم، اما تاکنون در این زمینه به اجماع نرسیده‌ایم.

خطیبی، نماینده ایران در هیات عامل اوپک نیز درخصوص دستور جلسه نشست یکصد و شصت و دوم اوپک که به تعیین دبیرکل جدید برای این سازمان می‌پردازد، گفت: در این نشست موضوع انتخاب دبیرکل مطرح خواهد شد و در بین نامزدهای معرفی شده از سوی ایران، عربستان و عراق، یک نفر انتخاب می‌شود.

غلامحسین نوذری از ایران، مجید منیف از عربستان و ثامر غضبان از عراق نامزدهای احراز پست دبیرکلی اوپک هستند.

خطیبی درخصوص این‌که براساس روال‌ پیشین، احتمال می‌رود ایران و عربستان به نامزدهای یکدیگر رای ندهند و لذا به نظر می‌رسد، نامزد عراق شانس بیشتری برای موفقیت در این رقابت داشته باشد، گفت: این امر قابل پیش‌بینی نیست.کشورهای همسایه عربستان مانند قطر، کویت و امارات متحده عربی احتمال می‌رود که از نامزد عربستان حمایت کنند و تعدادی دیگر از کشورها از نامزد ایران حمایت خواهند کرد. حتی ممکن است عربستان با نامزد عراق مخالفت کند.

وی در ادامه افزود: در صورت به اجماع نرسیدن اعضا برای انتخاب دبیرکل جدید، اگر اعضا موافقت کنند، از فرمول گذشته استفاده خواهد شد که براساس آن رئیس دوره‌ای سازمان، در دوره مسئولیت یکساله خود دبیرخانه اوپک را اداره می‌کند.