تناقض امروز جامعه فوتبال

این‌که فدراسیون فوتبال کشورمان در زمان مدیریت علی کفاشیان برای دومین بار بهترین فدراسیون فوتبال قاره کهن شده، بیش از آن‌که برای مردم افتخارآمیز باشد نمکی بر زخم‌های کهنه است، مردمی که در نظرسنجی دو هفته پیش برنامه 90 و در پاسخ به علت ناکامی فوتبال ما در ماه‌های اخیر، بالای 75 درصد به ضعف فدراسیون فوتبال رای دادند، بی شک از انتخاب کنفدراسیون فوتبال آسیا متعجب شده و نمی‌توانند آن را دلیلی برای فراموش کردن ناکامی تیم ملی فوتبال جوانان و بزرگسالان و تیم ملی فوتسال بدانند و براحتی از کنار افت تیم‌های باشگاهی ایران در عرصه آسیا بگذرند.

این‌که معیارهای کنفدراسیون فوتبال آسیا با معیارهای داخلی برای ارزیابی عملکرد فدراسیون فوتبال تفاوت دارد، منطقی و البته جالب است، از دید سران کنفدراسیون فوتبال آسیا، فدراسیون کفاشیان در زمینه استانداردهای مورد نظر آنها موفق بوده است؛ عواملی مثل موفقیت در طرح آسیا ویژن، ارتقای سازمانی باشگاه‌ها، راه‌اندازی آکادمی‌های فوتبال، بهبود ساختار اقتصادی باشگاه‌ها در مورد تراز مالی و ثبت شرکت‌ها و برگزاری موفق میزبانی‌ها، همه آن چیزی بوده که به چشم مسئولان کنفدراسیون فوتبال آسیا برای انتخاب فدراسیون کفاشیان آمده است.

اما آن سوی قضیه فوتبال کشورمان است و میلیون‌ها طرفداری که طی این ماه‌ها چیزی جز آه و افسوس عایدشان نشده، بلکه درون فدراسیون نیز میان دست‌اندرکاران مختلف نه تنها وحدت رویه‌ای مشاهده نمی‌شود، بلکه تفرقه و چند دستگی بیداد می‌کند که گاه و بی‌گاه به بیرون نیز درز می‌کند و به صفحات روزنامه‌ها کشیده می‌شود.

فدراسیونی که نمی‌تواند سهمیه کامل لیگ قهرمانان آسیا را بگیرد و برای برگزاری یک جام حذفی ساده با هزار ضد و نقیض و اما و اگر مواجه است، حتی اگر به خاطر عوامل مهم کنفدراسیون بهترین شده باشد، نباید خود را مبرا از اشتباه ببیند که به نظر می‌رسد این توهم دوباره این روزها بر فوتبال ما سایه افکنده و اثرات آن در اظهارنظرهای کفاشیان و برخی مسئولان فدراسیون بخوبی دیده می‌شود.

مهدی مناجاتی سرمربی اسبق تیم ملی جوانان کشورمان در گفت‌و‌گو با «جام‌جم» قضاوت در مورد عملکرد فوتبالی‌ها در ایران را کاری ساده می‌داند که بچه‌ها هم از پس آن بر می‌آیند.

وی می‌گوید: خارج از ایران را کنار می‌گذاریم و به داخل مملکت خودمان رجوع می‌کنیم، جایی که امروز بعد از شکست تیم ملی فوتبال کشورمان برابر ازبکستان، یک بچه پنج ساله هم می‌داند کار فدراسیون خوب نبوده که نتیجه نگرفتیم، در این شرایط چرا باید از عنوان برترین در آسیا بودن خوشحال شویم؟

وی ادامه می‌دهد: با ارزیابی عملکرد این فدراسیون با فدراسیون‌های قبلی مثل فدراسیون زمان آقایان مصطفوی، دادکان و صفایی فراهانی بخوبی متوجه این کارنامه ضعیف می‌شویم. ضعف ما در خود همین فدراسیونی است که فوتبالی نیست، فدراسیونی که رئیس آن قدرت این را ندارد که از کرش برای تعطیلی‌های مکرر لیگ و نتیجه نگرفتن با تیم ملی توضیح بخواهد و در مقابل تصمیم غیرمنطقی تعطیلی جام حذفی بی‌حرف و حدیث بایستد. از این‌که آسیایی‌ها ما را برترین می‌بینند خوشحالیم، اما وقتی به خودمان رجوع می‌کنیم و وضع تیم‌های ملی رده‌های سنی مختلف را می‌بینیم، متاسف می‌شویم. تیم‌های جوانان، نوجوانان، امیدها، بزرگسالان، بانوان و فوتسال که روزی حداقل در همین آسیا حرف‌هایی برای گفتن داشتند، امروز چه وضعی دارند، بهتر است خودمان را بیشتر از این با این عنوان‌ها فریب ندهیم.

حمیدرضا صدر، کارشناس فوتبال کشورمان نیز در این باره می‌گوید: علت این برترین بودن در آسیا و نارضایتی‌های داخلی تفاوت معیارهای موجود برای سنجش است. از دید کنفدراسیون فوتبال آسیا مجموعه‌ای از امتیازها اهمیت دارد، ضرایبی که از سوی فیفا تعیین شده و بر اساس آن نمره می‌دهند، اما معیار ارزیابی مردم فرق دارد. برای طرفداران فوتبال ما مهم است که تیم ملی به جام جهانی راه یابد، یا مثلا تیم‌های باشگاهی محبوبشان در مسابقات آسیایی موفق عمل کند، یا حتی لیگی برگزار شود که خروجی آن از دید کارشناسان مثبت باشد و مربی جوانی معرفی کند یا همین طور بازیکنانی را به عنوان پدیده به علاقه‌مندان بشناساند که وقتی این چنین نیست، حتی اگر بهترین شناخته شویم مشکلاتمان به قوت خود باقی است.

این کارشناس فوتبال می‌افزاید: من همیشه این اتفاق در فوتبال کشورمان را با جایزه‌ای که اصغر فرهادی برای فیلم جدایی نادر از سیمین گرفت، مقایسه می‌کنم. جایزه اسکار فرهادی اتفاق خوبی بود، اما این به معنای رفع مشکلات سینمای ما نیست. سینماهای ورشکسته و خالی از تماشاگر هنوز هستند و با این ضعف‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند؛ درست مثل استادیوم‌ها.

صدر در پاسخ به رضایت کفاشیان از عملکرد فدراسیون با وجود مشکلاتی که همه از آن آگاه هستند، خاطرنشان می‌کند: اساسا مدیران و روسا هیچ گاه ناقد عملکرد خود نبوده و نیستند و کمتر پیش می‌آید کسی در این شرایط از ضعف‌ها بگوید. نه تنها در ورزش بلکه در حوزه‌های دیگر هم اوضاع به همین منوال است، طبیعی است که برای یک مدیر ارزیابی یک نهاد خارجی از عملکردش با اهمیت باشد، اما ما بازتاب نارضایتی مردم را هر روز می‌بینیم، معیارهای عددی که قابل پوشاندن هم نیست. راه دور نمی‌رویم، دو بازی اخیر استقلال در لیگ را نگاه کنید، صدرنشین مسابقات که ستاره‌های زیادی را در خود جای داده 50 هزار تماشاگر هم برای بازی‌هایش نداشته و این عدم استقبال گویای همه چیز است.

از دیگر مشکلات فوتبال ما که بهترین فدراسیون در آسیا دارد می‌توان به کمبودهای برخی تیم‌های لیگ برتری و فاصله با حداقل استانداردها اشاره کرد. موضوعی که مورد تائید صدر هم هست و درباره‌اش می‌گوید: تیم گهر مثال خوبی از این موضوع است، این تیم با مشقت زیاد راهی لیگ برتر شد، اما در استان خودش یک استادیوم ندارد. این کمبود حقیقت فوتبال ماست، پس در این استان مردم به خاطر کسب نمره مورد نظر کنفدراسیون، فدراسیون فوتبال را تحسین نمی‌کنند، این مشکل به قوت خود باقی می‌ماند و از جمله ضعف‌های زیرساختی به شمار می‌رود.

محمدرضا زادمهر، پیشکسوت پرسپولیس درباره این موضوع می‌گوید: کسب عناوین بین‌المللی در هر حالتی افتخار است. آنچه اهمیت دارد این است که مسئولان فدراسیون از واقعیت دور نشوند و به بهانه این عنوان تصور نکنند ما دیگر مشکلی نداریم.

خروجی یک مدرسه نمونه، قطعا قبولی شاگردانش در کنکور است، بنابراین مردم انتظار دارند خروجی فدراسیون برتر هم بازیکنانی آماده در رده‌های سنی مختلف و صعود به جام‌جهانی باشد. درست است که کسب نمرات مورد نظر کنفدراسیون آسیا از نظر ساختاری اهمیت دارد، اما اگر بدون نتیجه فوتبالی باشد فقط برای مسئولان مهم می‌ماند و برای تماشاگران اهمیتی نخواهد داشت. ما قابلیت بهتر بودن را داریم به شرط آن‌که از واقعیت‌ها فرار نکنیم.

مهدی مناجاتی توجه بیش از اندازه فدراسیون کفاشیان به سرمربی خارجی تیم ملی را یکی از دلایل فاصله گرفتن پیشکسوتان از این فدراسیون می‌داند و معتقد است این موضوع در افت تیم ملی موثر بوده است. وی ادامه می‌دهد: در این ماه‌ها فدراسیون فوتبال در رفتار با کرش طوری نشان داده که انگار او دیپلم دارد و همه مربیان ایران کلاس اول هستند، در حالی که اگر به مشورت‌ها اهمیت داده می‌شد حالا حداقل بجز خودشان عده‌ای دیگر هم از کسب این عنوان برای فدراسیون خوشحال می‌شدند. فدراسیون چوب دوری از پیشکسوتان را می‌خورد.

در هر صورت فدراسیون فوتبال کشورمان در حالی جایزه برترین فدراسیون فوتبال آسیا را به دست آورده که تماشاگران فوتبال در ناکامی‌های اخیر تیم‌های ملی همچنان فدراسیون را مقصر اصلی می‌دانند و این تناقض تازه اهالی فوتبال است.

سارا احمدیان - جام‌جم