ساماندهی فرهنگی «لاله‌زار» از 2 ماه دیگر

قرار است با اجرای این طرح که با هماهنگی سازمان میراث فرهنگی و شهرداری تهران تهیه شده است، این بافت تاریخی به حال و هوای قدیمی بازگردد. خیابان لاله‌زار از جنوب به میدان امام خمینی^(ره) (توپخانه)، از شمال به خیابان انقلاب، از شرق به چهارراه سیدعلی و از غرب به خیابان فردوسی متصل است. خیابانی که «شانزه‌لیزه تهران» لقب گرفته بود و زمانی نماد نوگرایی و هنر ایران به‌شمار می‌رفت، به‌طوری که بسیاری از سالن‌های تئاتر، رستوران‌ها، تجارتخانه‌ها، خیاط خانه‌ها، سینماها و فروشگاه‌های معروف ایران در این خیابان قرار داشت در حال حاضر بسیاری از خانه‌هایش در حال تخریب است و عمده فعالیت کسبه این خیابان بیشتر در حوزه لوازم الکتریکی است. اما با اجرایی شدن طرح ساماندهی قرار است علاوه بر حفظ و مرمت بناها، کارکردهای جدیدی برای واحدهای صنفی تعریف شود.

بهروز کاشف، مدیر بافت‌های تاریخی شهر تهران در ارتباط با طرح ساماندهی خیابان لاله‌زار به جام‌جم گفت: ساماندهی خیابان لاله‌زار تهران به‌عنوان یکی از خیابا‌ن‌های قدیمی تهران از مدتی پیش در دستور کار قرار گرفته است و این طرح با همکاری و هماهنگی بین شهرداری و سازمان میراث فرهنگی کشور تصویب و نهایی شده است که هم‌اکنون مراحل ابلاغ را می‌گذراند و تا دو ماه دیگر به شهرداری منطقه‌12 ابلاغ می‌شود.

وی در پاسخ به این سوال که آیا کاربری واحدهای صنفی نیز در این طرح تغییر خواهد کرد، گفت: براساس طرح تهیه‌‌‌شده برای بناهای این خیابان کارکردهای مخصوصی در نظر گرفته شده است که با حفظ مالکیت و حقوق اقتصادی مالکان همراه خواهد بود و با توجه به تعاملی که با مالکان این بناها وجود دارد این کار به نظر چندان دشوار نیست.

به گفته وی، پس از ساماندهی این خیابان، به فعالیت‌های متنوعی که زیرمجموعه بخش فرهنگی است پرداخته خواهد شد که از میان آنها می‌توان به فعالیت‌های چاپی در زمینه‌های بروشور، پوستر و فروش محصولات فرهنگی، صنایع‌دستی و اماکن تفریحی مثل چایخانه سنتی و قهوه‌خانه اشاره کرد که عمدتا مورد استقبال مالکان نیز قرار خواهد گرفت.

بهروز کاشف، هدف از این ساماندهی را احیای هویت قدیمی این خیابان به عنوان یکی از معابر اصیل و ارزشمند تهران در گذشته ذکر کرد و گفت: قرار است با اجرای این طرح، خیابان لاله‌زار پیاده‌راه شده و همچنین نمای بناهای آن که امروز با شکل سابق آن تفاوت پیدا کرده است، به هویت اصلی خود بازگردد. قرار است کف خیابان، ارتفاع بناها، جداره‌ها، اطراف و ماهیت تاریخی آن ساماندهی ‌شود.

مدیر بافت‌های تاریخی شهر تهران در پاسخ به این پرسش که اجرای طرح پس از ابلاغ به شهرداری منطقه‌12چه مدت زمان می‌برد، گفت: زمانی که برای اجرا در نظر گرفته شده حداکثر 5/1 سال است اما خود مراحل ابلاغ طرح نیز تا دو ماه به طول خواهد انجامید زیرا باید نقشه‌ها تکثیر شود و بعد از ابلاغ، این سیاست‌های منطقه 12 شهرداری است که با توجه به اعتبارات و مسائل بودجه‌ای، ملاحظات جانبی و تمهیداتی که باید در اجرا اندیشیده شود مشخص می‌کند فازبندی اجرای طرح چگونه خواهد بود.

او در مورد مشارکت مالکان در مرمت بناهای خود گفت: در حوزه عمومی تامین اعتبارات به عهده شهرداری است اما در حوزه خصوصی این خود مالکان هستند که باید هزینه مرمت و تعمیر را مطابق با طرح تعریف شده و نظارت کارشناسان میراث فرهنگی انجام دهند.

بدون شک این خیابان تاریخی می‌تواند به تفرجگاهی دیدنی برای مردم تبدیل شود و سودآوری خوبی را هم برای کاسبان این خیابان در پی داشته باشد. اما برای این‌که ضمانت اجرایی این طرح بالاتر برود ضروری است این بافت تاریخی به ثبت ملی برسد، اقدامی که تاکنون صورت نگرفته و با وجودی که تابستان امسال پنجمین همایش ثبت ملی برای ثبت آثار برگزار شد اما در پرونده‌های ارسالی، خیابان لاله‌زار مورد بی‌مهری قرار گرفت.

مدیرکل میراث فرهنگی تهران در این باره هم به جام‌جم گفت: پرونده ثبت ملی این بافت تاریخی مراحل طبیعی خود را می‌گذراند و همه نقشه‌ها و اسناد برای تهیه پرونده آماده است و ما در پی آن هستیم با ثبت ملی این بافت تاریخی و اجرای طرح ساماندهی، هویت اصلی این خیابان را به آن بازگردانیم.

محمدحسین فراهانی افزود: ما در این طرح خیابان لاله‌زار را به‌عنوان پیاده‌راه و اولین خیابان گذر هنر نامگذاری کردیم تا این خیابان قدیمی را به همان شکل و شمایل قدیمی حفظ و نگهداری کنیم.

سیما رادمنش ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر