چرا حج مدینه دومی‌ها متفاوت است؟

وقتی ماه ذی‌الحجه نزدیک می شود، حرمین شریفین نبوی و الهی و شهرهایی که آن ها را دربرگرفته‌اند، شور و حال خاصی دارند. همه‌جا جنب و جوش جاری است و رفته‌رفته بر ازدحام جمعیت افزوده می‌شود. بازارها رونق می‌گیرند و وسایل حمل و نقل بین شهری و درون‌شهری روز و شب‌های پرکار و پرخیر و برکتی را پشت سر می‌گذارند.

تنها زمانی که رفته‌رفته زائران در آستانه‌ی آغاز اعمال حج در مکه تجمع می‌کنند، مدینه چند روز خلوت را سپری می‌کند و دوباره با پایان یافتن اعمال حج، جمعیتی حدود 750هزار نفر به مدینه سرازیر می‌شوند. با همه‌ی این اوصاف می‌توان گفت این افراد بدون آن‌که بدانند، شرایط با شور و نشاط کمتری را تجربه می‌کنند؛ اما علت چیست؟

در کل می‌توان گفت، با پایان یافتن دوره‌ی انجام مناسک حج از هشتم تا دوزادهم ذی‌الحجه، هر روز که می‌گذرد، مکه رفته‌رفته خلوت‌تر می‌شود، از شور و شلوغی چند روز قبلش فاصله می‌گیرد و کم‌کم به حالت عادی برمی‌گردد. در واقع، می‌توان گفت که با یک سفر شش هفت روزه هم می‌توان کل اعمال و مناسک حج را به انجام رساند. ضمن آن‌که افرادی که به مدینه سفر می‌کنند نیز شور و شلوغی یکی دو هفته‌ی قبل را ایجاد نمی‌کنند؛ یک دلیلش بازگشت بسیاری از حجاج به کشورهای‌شان است.

دیگر این‌که از بسیاری از برنامه‌ها و گردهمایی‌ها که در سفر میدنه‌ی قبل (مدینه اول) زائران سرزمین وحی ترتیب یافته بود و خود شور و نشاطی ایجاد می‌کرد، دیگر خبری نیست، چراکه هم افراد برجسته و موثر پس از انجام اعمال به کشور بازگشته‌اند، هم این‌که انگار حاجیان هم آن آمادگی جسمی و ذهنی قبل از انجام اعمال را ندارند. حتا گفته می‌شود از محافل انس با قرآن هم به آن شدتی که قبل از انجام اعمال استقبال می‌شد، مورد استقبال قرار نمی‌گیرند.

لغو چهارمین مراسم دعای کمیل ایرانیان در مدینه

گویا با خروج روزانه چندهزار نفر از حاجیان حاضر در مکه و مدینه، تصمیم بر این شده که با توجه به واقع شدن پنجشنبه‌ی آخر در روزهای پایانی پروازهای بازگشت، چهارمین برنامه‌ی دعای کمیل ایرانیان در بین‌الحرمین مدینه برگزار نشود. دو نوبت از این مراسم، قبل از انجام اعمال انجام شد که در آن زمان، در هر نوبت حدود 15 تا 20هزار نفر زائر ایرانی در مدینه حضور داشتند. دعای کمیل نوبت سوم هم این هفته 18 آبان‌ماه در حالی برگزار خواهد شد که جمعیت مناسبی از حاجیان ایرانی در مدینه حضور دارند؛ اما شرایط برای هفته‌ی بعد به‌گونه‌ای است که کشش برگزاری یک همایش بزرگ شیعیان را ندارد.

طبق برنامه‌ی اعلام‌شده از سوی مقامات سعودی، امسال همه‌ی حجاج تا پنجم محرم در قالب چندهزار پرواز از فرودگاه‌های جده و مدینه، به کشورهای‌شان بازمی‌گردند. در طرح خروج حجاج، تمام سالن‌های فرودگاهی که در هر فرودگاه چندین سالن را شامل می‌شود، یک طرفه خواهد بود که سهولت و انعطاف‌پذیری بیشتری را برای تمام تحرکات حاجیان موجب خواهد شد.

ضرب‌الاجل سه ساعته برای خروج حجاج

امسال پروازهای خروجی از مبداء عربستان به شهرهای محل سکونت حاجیان به‌شکل چشمگیری با کاهش تأخیر در زمان پروازها مواجه است. تا همین دو سه سال پیش، در خاطرها مانده که گاهی تأخیر پروازهای خروجی تا یک روز هم می‌کشید؛ اما امسال بنا بر اخبار و اطلاعات رسیده، شرایط بهبود بیشتری یافته است. یکی از دلایل این امر، تجهیز بیشتر امکانات و برنامه‌های فرودگاهی کشور میزبان است.

تمهید دیگر، گرفتن بارهای حاجیان تا 36 ساعت قبل از پرواز است که علاوه بر کمک به انجام بدون تأخیر یا کم تأخیر پروازها، از برخی مشکلات سال‌های پیش هم جلوگیری می‌کند که حاجیان خود با یک پرواز عزیمت می‌کردند و چمدان‌های‌شان حتا تا چند روز بعد با پروازی دیگر منتقل می‌شدند. گذشته از این‌که امسال اولین سالی است که دو ایرلاین ایرانی تمام عملیات انتقال حاجیان کشورمان را برعهده گرفته‌اند و طبعا با ظرفیت کامل برنامه‌ریزی و پرواز می‌کنند، کل شرکت‌های هواپیمایی امسال به خارج کردن حجاج از عربستان در موعد مقرر موظف شده‌اند و اگر مسافران آن‌ها بیش از سه ساعت در فرودگاه‌ها معطل بمانند، با جریمه‌ی مالی مواجه می‌شوند.

در واقع، شورای هواپیمایی غیرنظامی عربستان نظارت سخت‌گیرانه‌ای بر روند خروج حجاج دارد و تهدید کرده است هر شرکت هواپیمایی که حجاجش در سالن سه ساعت معطل بماند، با جریمه‌های سنگین روبه‌رو خواهد شد.

همزمان با این تهدید، نسبت حجاج خارج‌شده از سالن‌های حج، در چند روز اول به یک‌سوم کل تعداد آن‌ها رسید. طبق مقررات جدید، در صورت مشاهده‌ی هرگونه کوتاهی در انتقال حجاج به سالن حج همزمان با پروازهای خروجی آن‌ها، جرایم مالی مضاعفی براساس زمان تأخیر وضع خواهد شد و شرکت‌های هواپیمایی در صورت خروج بدون مجوز، تا 30هزار ریال سعودی جریمه خواهند شد و شرکت‌هایی که در ارائه‌ی داده‌ها و آمار حجاج خارج‌شده‌ی خود تأخیر کنند، تا 50هزار ریال سعودی (بیش از 50میلیون تومان) جریمه می‌شوند. (ایسنا)