طعم شیرین رطب در کام کشاورزان کرمانی

به گزارش مهر، کرمان بزرگ‌ترین سطح زیر کشت محصولات باغی کشور را به خود اختصاص داده است و در این میان 64 هزار هکتار نخلستان در 13 شهرستان کرمان وجود دارد و شهر بم مرکز تولید خرمای استان کرمان محسوب می‌شود.

کشاورزان خرماکار کرمانی که طی سال‌های اخیر با مشکلات مختلف از جمله فروش نرفتن محصول دست و پنجه نرم می‌کردند در سال جاری شاهد تحولی چشمگیر در فروش و بازاریابی این محصول بودند و گفته می‌شود با پیگیری‌های مسئولان استان کرمان و نمایندگان مجلس در نهایت امسال کشاورزان کرمانی نفسی راحت پس از برداشت محصول کشیدند و در مقایسه با سال گذشته نرخ فروش این محصول که حالت نزولی و پایین نرخ تمام شده تولید داشت حالت منطقی به خود گرفته و کشاورزان پس از چند سال طعم شیرین سوددهی را نیز چشیدند.

سال‌های قبل علاوه بر این‌که کشاورزان ماه‌ها مجبور بودند تا محصول را در سردخانه‌ها انبار کنند و با مشکل نقدینگی مواجه می‌شدند با مشکلاتی از جمله خشکیدگی خوشه‌های خرما، آفت زنجره خرما و دلال‌بازی نیز روبه‌رو بودند که به نظر می‌رسد در سال جاری این مشکلات در استان کرمان کاهش یافته است.

برخی معتقدند یکی از عوامل رفع مشکلات کشاورزان این بوده است که دولت با اختصاص بودجه‌ای مناسب خرمای تولیدی را برای مصرف در ادارات و دستگاه‌های دولتی خریداری کرده است که احتمالا براساس طرح قدیمی استفاده خرما به جای قند در مدارس و ادارات دولتی انجام شده است.

نماینده مردم شهرستان‌های شرق کرمان در این‌باره اظهار کرد: اقتصاد مردم شهرستان‌های بم، ریگان، فهرج و نرماشیر براساس تولید خرما استوار است و این اقتصاد تک‌محصولی و نبود جایگزین آن مشکلاتی را برای کشاورزان طی سال‌های اخیر در پی داشته است.

حجت‌الاسلام محمد غضنفری افزود: از سوی دیگر بروز پدیده خشکیدگی خوشه‌های خرما نیز به دردسری دیگر برای کشاورزان تبدیل شده بود که رفع این مشکل نیاز به کارهای تحقیقاتی داشت. هرچند که مهم‌ترین عامل در بروز این پدیده گرمای زودهنگام و تغییر اقلیم منطقه بود، با وجود این در سال جاری نه افت قیمت را داشتیم و نه فروش نرفتن خرما، بلکه می‌توان گفت که کشاورزان در مقایسه با سال‌های قبل وضع بسیار بهتری دارند.

وی افزود: با پیگیری‌های صورت گرفته بودجه‌ای از سوی دولت برای خرید محصول اختصاص یافت و همین اختصاص بودجه باعث شد قیمت‌ها تا حدودی بهبود یابد و دست دلالان نیز از بازار کوتاه شود.

محمد عیاری‌نژاد، فعال بخش خرما و تولید و صادرکننده این محصول نیز گفت: شرایط در سال جاری برای کشاورزان بخصوص خرده‌مالکان بسیار مطلوب‌تر از سال‌های قبل است و در واقع بعد از چند سال مشکل نقدینگی کشاورزان برطرف شده است و با توجه به افزایش برداشت محصول به دلیل کاهش خشکیدگی خوشه‌های خرما می‌توان برای بهبود وضع در سال جاری امید داشت، اما نمی‌توان گفت مشکل برای سال‌های بعد نیز برطرف شده است.

وی ادامه داد: در واقع باید ساز و کارهای موجود برای تولید صادرات بهبود یابد، چون ایران یکی بزرگ‌ترین تولیدکنندگان محصول خرماست و بازار داخلی نمی‌تواند تمام محصول را پوشش دهد.

وی گفت: هم‌اکنون خرمای برخی کشورها که از کیفیت بسیار پایینی نیز برخوردار است بخوبی در کشورهای مختلف فروش می‌رود، اما نرخ جهانی خرمای ایران پایین است و دلیل اصلی آن عدم معرفی برند جهانی در این خصوص است. وی افزود: با وجود این چین و آسیای دور طی سال گذشته مکان خوبی برای صادرات معرفی شده و بخشی از محصول نیز در این مناطق فروش رفته است که باید برای حفظ این بازار برنامه‌ریزی کرد.

وی نبود بسته‌بندی مناسب را یکی از دلایل اصلی عدم بازاریابی مناسب محصول برشمرد و گفت: سال‌هاست در این خصوص شعار داده می‌شود، اما هیچ‌گاه کار عملی انجام نشده و همین امر کاهش رونق محصول در سطح جهانی را به دنبال خواهد داشت.

محمد سلاجقه، کارشناس اقتصاد کشاورزی افزود: خوشبختانه به نظر می‌رسد مسئولان وزارت کشاورزی در حال گسترش تحقیقات علمی درخصوص بهبود کیفیت محصول هستند. وی افزود: گفته می‌شود 80 طرح تحقیقاتی در مرکز تحقیقات خرما تهیه و بزودی دستورالعمل‌های فنی در این خصوص در اختیار کشاورزان قرار خواهد گرفت. لذا پیش‌بینی می‌شود با به​کارگیری این دستورالعمل‌ها بزودی شاهد افزایش تولید محصول در واحد سطح و افزایش نسبی کیفیت آن نیز خواهیم بود.

وی ضروری‌ترین اقدام برای پویایی اقتصاد خرما را ایجاد صنایع تکمیلی دانست و گفت: از تمام تولیدات خرما حتی پوست درخت و هسته خرما نیز می‌توان بهره‌برداری اقتصادی برد، اما در این خصوص هیچ اقدامی نشده است.

وی افزود: شاید خرما به دلیل شیرینی زیاد کمتر مصرف شود، اما باید این محصول را با فرآوری به محصولات متعدد و جذاب دیگر تبدیل کرد که می‌توان به مربای خرما، لواشک خرما، شیره خرما و صدها محصول دیگر اشاره کرد.

وی ادامه داد: تنها 30 درصد نخلستان‌های داخل کشور درجه یک هستند و بقیه نخلستان‌ها نیاز به حمایت دولت برای جایگزینی با گونه‌های درجه یک دارند، زیرا کشت محصول درجه پایین کاملا غیراقتصادی و در واقع هدررفت منابع محسوب می‌شود تا تولید، به همین دلیل باید برای 70 درصد نخلستان‌های باقیمانده برنامه‌ریزی شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کرمان نیز گفت: خرما از مهم‌ترین محصولات صادراتی استان کرمان بوده و از جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد استان کرمان برخوردار است و به همین دلیل اگر کشت محصول دچار وقفه شود تاثیرات نامناسبی خواهد داشت. با وجود این در سال جاری میزان برداشت و فروش کشاورزان بهبود قابل توجه داشته است.

عباس مولایی افزود: خشکسالی، شیوع آفت و تغییر اقلیم مهم‌ترین مشکلات کشاورزان خرماکار است، با وجود این 64 هزار هکتار باغ کشاورزی در کرمان زیر کشت خرما قرار دارد.