بیژن رفیعی، بهروز سرشار، ابراهیم نعمتی و کاظم نفر در حقیقت هستههای اولیه راهاندازی لیگ در ایران را تشکیل میدادند. این گروه پس از رایزنیهای متعدد بازیکنان ملیپوش را که اکثریت قریب به اتفاق آنها در تیم تاج (استقلال) جمع شده بودند متقاعد ساختند تا به تیمهای دیگر بروند.
ناصر میرفخرایی، هوشنگ ملکلو و خسرو نیاکیان ملیپوشان قدر آن دوره به پرسپولیس پیوستند که یک تیم معمولی داشت. عزیز پرتوی و امیر حیدری راهی دخانیات شدند تا قطبهای جدیدی پدید آید و چنین شد که والیبال آماتور کشور گامهای اولیه را به سوی حرفهایگری برداشت.
10 تیم به صورت رفت و برگشت بازی کردند و دو نشریه قدیمی نیز رویکرد ایدهآلی برای انعکاس هفتگی لیگ داشتند.آن سال دخانیات و پرسپولیس به فینال رسیدند، بازی پایانی دو تیم در تالار 12 هزار نفری مجموعه ورزشی آزادی برگزار شد و در حالی که تماشاگران از ساعت 13 تمام ظرفیت سالن را پر کرده بودند و جای سوزنانداختن نبود، مسابقه را دخانیات 3 بر 2 برد و نامش به عنوان نخستین قهرمان والیبال حرفهای ایران ثبت شد. هدف این بود که والیبال هم مانند فوتبال که در سایه جام تختجمشید حرکت میکرد با نام جام پاسارگاد مسابقات منظمی را پیگیری کند. محمود چایچی، کاپیتان تیم دخانیات در سال 54 میگوید: لیگ برنامه منسجمی داشت و برای نخستین بار پول وارد زندگی ورزشی قهرمانان شد. بازیکنان از ماهی 8 تا 200 هزار تومان دستمزد میگرفتند و به من برای یک فصل 200 هزار تومان اهدا شد که بالاترین دستمزد آن روزگار بود. چایچی ـ که بعدها به ژاپن رفت و شش ماه در باشگاه فوجی توکیو کنار مربیان بزرگ این کشور دوره دید ـ به یاد میآورد که دخانیات با عزیز پرتوی، امیر حیدری، ودود گرگانی، منوچهر آخشین، نادر پاکرو، قاسم توکلی، حمید شلتوکچی، جمشید قدیری و... به قهرمانی رسید، اما والیبال دوران کنونی نسبت به چهار دهه پیش تفاوت آشکار دارد.
اکنون جوانانی داریم قد بلند که والیبال را عالی بازی میکنند، آن زمانها والیبال راه طولانی را پیمود تا به مرز بالندگی رسید. اما آخرین کاپیتانی که لیگ والیبال را تجربه کرده است، علیرضا نادی است. نادی بیش از 12 سال در لیگ برتر حضور دارد و یکی از پردوامترین بازیکنان ایرانی است. هرچند رکورد در دست محمد عمده غیاثی، پاسور تیم شهرداری تبریز است که بیست و چهارمین حضور خود را در لیگ جشن میگیرد. نادی اعتقاد دارد لیگ ایران از چنان کیفیتی برخوردار است که وی و تنی چند از ملیپوشان دعوت تیمهای اروپایی و آسیایی را برای بازی در آن کشورها رد کردهاند، آخرین تیمی که نادی را میخواست تیم سانتوری ژاپن با مربیگری اوکینو ماساچی، کاپیتان اسبق تیم ملی ژاپن بود. نادی نقش لیگ را در ارتقای والیبال ملی و افزایش توانمندی بازیکنان و دانش مربیان ایرانی بسیار بالا میداند. نادی پارسال با تیم کاله مازندران قهرمان آسیا شد و امسال به ارومیه رفت و متاسف است که تهران به این بزرگی نمیتواند سرمایههای خود را حفظ کند.
به هر روی، بیست و ششمین دوره رقابتهای لیگ برتر والیبال ازامروز با شرکت 12 تیم آغاز میشود. 12 تیم با طیب خاطر به اردوگاه والیبال حرفهای پیوستند و گیلانیها نیز تا آخرین لحظهها با پافشاری نمایندگان مجلس و... قصد دارند وارد چرخه لیگ برتر شوند، اما رئیس سازمان لیگ منوچهر پورحسن و اعضای این سازمان سوگند یاد کردهاند اگر در اثر تصمیمات فدراسیون مجبور به افزایش تعداد تیمها شوند، از سمت خود استعفا خواهند کرد. پورحسن اگرچه دائما در حال رفت و آمد بین تهران و مشهد است، اما از نظر سلامت یکی از مردان کمنظیر جامعه توپ و تور به حساب میآید. در لیگ 91 مربی خارجی (جورجوویچ) در شهرداری ارومیه و بازیکنان سرشناسی چون پتکوویچ، پاسور تیم ملی صربستان (کاله)، نیکلای نیکولوف (سرعتیزن تیم ملی بلغارستان) و جوردی باربرا (اسپانیا) در تیم متین ورامین، متیف، پاسور پیشین تیم ملی بلغارستان و یک بازیکن برزیلی در تیم آلومینیوم بندرعباس، دو برزیلی ازجمله پائولو مارسلو در تیم پیشگامان کویر، دانیل دسیدوره عضو سابق تیم ملی ایتالیا در شهرداری تبریز و تئودور بوگداف بلغاری در تیم میزان مشهد بازی میکنند که هنوز از نظر تعداد بازیکنان خارجی به پای فصل پیش نمیرسد که نزدیک به 25 نفر میشدند.
کنارکشیدن گیتیپسند اصفهان و هاوش گنبد و تمایل نداشتن گلگهر سیرجان قهرمان لیگ به سوپرلیگ باعث شد تا تیم تازه وارد متین ورامین با مربیگری مصطفی کارخانه وارد عرصه لیگ برتر شود.
نکته: در شرایط کنونی باشگاههای ما با وجود هزینههای چند میلیاردی که میکنند فقط نقش صندوق حمایت از بازیکنان تیم ملی را دارند که فدراسیون حق آب و گلی برای آنها قائل نیست!
بلندقامتترین بازیکن حاضر در لیگ امسال، حسن صنوبری عضو ملیپوش تیم باریج اسانس کاشان است. او 211 سانتیمتر قد دارد و یک سرعتی تمامعیار است، ولی جالبترین مساله شاید حضور محمود خوردبین، چهره نامدار فوتبال در سمت سرپرستی یک تیم باشد. خوردبین، سرپرست تیم نوین کشاورز است. نوین کشاورز صاحب یک رکورد جالب نیز هست و آن این که پنج مربی بینالمللی و چهار عضو سابق تیم ملی به نامهای مسعود آرمات (سرمربی)، جهانگیر ترابپور، سیدمهدی ابوترابی، آرش طبیبزاده و مرتضی اشرفی را روی نیمکت مربیگری خود دارد.
اما اکنون که سوت لیگ برتر به صدا درمیآید، امیدواریم داوران ما با استراحت کامل روی سکوی قضاوت بروند، داوران خط از شهرهای بیطرف دعوت شوند و ناظران و نمایندگان فدراسیون، همشأن خود را حفظ کنند و هم در گزارشهای خود ملاحظه و حق نان و نمک را کنار بگذارند و سرانجام انتظار داریم نمایندگان باشگاهها در سازمان لیگ دخیل باشند، چون در شرایط کنونی باشگاههای ما با وجود هزینههای چند میلیاردی که میکنند، فقط نقش صندوق حمایت از بازیکنان تیم ملی را دارند که فدراسیون حق آب و گلی برای آنها قائل نیست!
دیدارهای هفته اول چهارشنبه 26 مهر
میزان مشهد ـ شهرداری ارومیه، ساعت 17 در مشهد
نوین کشاورز ـ کاله مازندران، ساعت 17 در ارومیه
پیشگامان کویر ـ آلومینیوم بندرعباس، ساعت 17 در یزد
شهرداری تبریز ـ بازرگانی جواهری گنبد، ساعت 17 در تبریز
سایپا البرز ـ پیکان تهران، ساعت 17 در کرج
متین ورامین ـ باریج اسانس کاشان، ساعت 17 در ورامین
سرمربیان تیمهای شرکتکننده
کاله مازندران: بهروز عطایی
شهرداری ارومیه: دراگان جورجوویچ
شهرداری تبریز: قاسم تاجری
جواهری گنبد: طاهر قرهداشلی
پیکان: پیمان اکبری
سایپا: فرهاد نفرزاده
آلومینیوم بندرعباس: محمدرضا دامغانی
نوین کشاورز: مسعود آرمات
پیشگامان کویر: عباسعلی میرحسینی
باریج اسانس کاشان: حسین معدنی
میزان مشهد: جبار قوچاننژاد
متین ورامین: مصطفی کارخانه
جمشید حمیدی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم