همه نگاه‌ها به اجلاس امروز

امروز ریاست گروه توسط رئیس قبلی‌اش یعنی مصر به ایران تحویل داده می‌شود و تهران به مدت سه سال رئیس بزرگ‌ترین گروه بین‌المللی بعد از مجمع عمومی سازمان ملل می‌شود. میزبانی تهران برای این دوره از اجلاس از مدت‌ها قبل و پیش از آن‌که هیات‌های مختلف در سطوح کارشناس و وزیران به تهران بیایند، مورد توجه رسانه‌های دنیا قرار داشت، چرا که با تلاش مقامات اسرائیلی و آمریکایی برای منصرف کردن برخی از مهمانان و چهره‌های ویژه این اجلاس مواجه شده بود. مهمانانی همچون بان‌کی‌مون دبیرکل سازمان ملل و محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر که تصمیم آنها برای آمدن به تهران،‌ کام کشورهایی را که درصدد القای انزوای ایران بودند، تلخ کرد. با وجود ا ین در چنین شرایطی مهمانان اجلاس شانزدهم بدون توجه به حواشی به وجود آمده راهی تهران شدند و بدین گونه پاسخ مثبت بیش از صد کشور برای شرکت در اجلاس نشان داد که تهران قابلیت تبدیل شدن به چهارراه دیپلماتیک دنیا را دارد. از سوی دیگر ظرفیت‌هایی که این اجلاس برای بهره‌برداری‌های دیپلماتیک دارد، بسیار زیاد است و از جمله آنها نشان دادن صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران است که احتمالا در حاشیه این اجلاس صورت بگیرد، بدین گونه که دولت ایران این اجازه را به مهمانان خود داده در صورتی که تمایل داشته باشند از مراکز و تاسیسات هسته‌ای کشورمان بازدید کنند. در همین رابطه علی‌اکبر صالحی با بیان این‌که «در صورتی که دبیرکل سازمان ملل تمایل داشته باشد، می‌تواند از تاسیسات هسته‌ای ایران بازدید کند»، گفت: چند گزینه و انتخاب برای بازدید مهمانان به آنها ارائه شده است که هر کس به هر گزینه‌ای که علاقه‌مند باشد ثبت‌نام کرده و ما برای نقل و انتقال به محل مورد نظر اقدام می‌کنیم.

وزیر خارجه ایران که دیروز در مراسم گشایش مرکز حقوق بشر و تنوع فرهنگی جنبش غیرمتعهدها در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، افزود: بازدید از شهرهای مهم کشور همچون اصفهان و شیراز و مناطق صنعتی نظیر عسلویه و شرکت‌های خودروسازی، مراکز علمی و همچنین مراکز تحقیقاتی نظیر سازمان انرژی اتمی را از گزینه‌های ارائه شده به مهمانان اعلام کرده‌ایم.

صالحی در ادامه با اشاره به نتایج این اجلاس برای تهران اظهار کرد: حضور گسترده اعضای جنبش غیرمتعهدها نشان‌دهنده این است که جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک کشور اثرگذار در عرصه بین‌المللی براحتی می‌تواند خواسته‌های خود را برآورده کند. وی ادامه داد: تلاش‌های زیادی از طرف برخی کشورها شد تا این اجلاس با موفقیت همراه نباشد، اما این تلاش‌ها بدون نتیجه ماند و اکنون شاهد حضور اعضای اجلاس در تهران هستیم.

به گفته وزیر امور خارجه ایران، حضور اعضای جنبش در اجلاس تهران در مقایسه با اجلاس‌های گذشته بیشتر بوده و این یک دستاورد بزرگ سیاسی برای جمهوری اسلامی ایران است.

صالحی خاطرنشان کرد: آنهایی که القا می‌کردند جمهوری اسلامی ایران از نظر سیاسی منزوی شده است، باید حضور اعضای جنبش را در تهران مشاهده کنند و بدانند که حرف‌های ما با شعار همراه نیست، بلکه با واقعیت همراه است و واقعیت نیز قابل رویت است.

سرانجام پس از دو روز بحث و بررسی در باره پیش‌نویس سند نهایی نشست سران جنبش غیرمتعهدها، تدوین بیانیه نهایی اجلاس به پایان رسید و وزرای خارجه کشورهای عضو این گروه،‌ عصر دیروز بر سر مفاد آن به توافق رسیدند.

کارشناسان ارشد اعضای جنبش غیرمتعهدها از یکشنبه گذشته رایزنی‌های خود را برای تهیه پیش‌نویس سند نهایی اجلاس شانزدهم آغاز کردند. در این روند 688 بند در پیش‌نویس ابتدایی مورد توافق قرار گرفت. در بندهای اولیه سند نهایی شده در اجلاس کار‌شناسان ارشد، ضرورت آغاز مذاکرات برای کنوانسیون امحای سلاح‌های هسته‌‌ای مطرح شده بود که شامل زمان‌بندی مشخص برای امحای این سلاح‌ها بود و به استقبال کشورهای عضو این جنبش بر خلع سلاح هسته‌‌ای و مورد توجه قرار دادن تلاش ایران در برگزاری دو کنفرانس بین‌المللی در این‌باره اشاره داشت. همچنین در دو بند بر حق لاینفک همه کشورهای عضو برای توسعه و استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌‌ای و توسعه چرخه کامل سوخت هسته‌‌ای طبق حقوق و تعهدات مندرج در ان‌پی‌تی تأکید شده بود.

پس از آن، ادامه کار به وزرای کشورهای عضو جنبش سپرده شد و وزیران خارجه بیش از یکصد کشور از روز سه‌شنبه این هفته به بحث و بررسی موارد گنجانده شده در سند مذکور پرداختند. نتیجه دو روز جلسات فشرده برای بازنگری پیش‌نویس تهیه شده، ‌افزایش تعداد بندهای این پیش‌نویس به 701 مورد بود.

آن‌طور که عباس عراقچی معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه اعلام کرد، بندهای پیش‌نویس در سه فصل موضوعات جهانی و بین‌المللی، توسعه حقوق بشر و اقدامات غرب و ناتو از چند ماه قبل با تشکیل جلساتی در نیویورک مورد بحث و بررسی قرار گرفت و سند آن پس از ارائه به اجلاس شرم‌الشیخ، در اجلاس کارشناسان ارشد و وزرای خارجه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در تهران بررسی و به تصویب رسید تا در اجلاس سران به عنوان مرحله نهایی، بررسی شود و به تصویب اعضا برسد.

به گفته عراقچی، تشکیل کمیته فلسطین جنبش عدم‌تعهد از دستاوردهای نشست وزرای خارجه به شمار می‌رود که در پیش‌نویس سند نیز به آن اشاره شده است و نخستین جلسه آن روز سه‌شنبه تشکیل و مقرر شد کارگروه ویژه فلسطین بزودی در نیویورک تشکیل شود تا راهکارهای عملی برای حمایت از عضویت کامل این کشور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد و دیگر اقدامات حمایتی برای احقاق حقوق فلسطینیان را پیگیری کند.

از سوی دیگر به گزارش ایرنا، صلاح الزواوی سفیر فلسطین در تهران نیز در این باره گفت: با توجه به اهمیت موضوع فلسطین برای کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها، بدون تردید بخشی از بیانیه پایانی اجلاس به موضوع فلسطین اختصاص دارد. همچنین رامین مهمانپرست، سخنگوی شانزدهمین اجلاس جنبش عدم تعهد هم گفت براین باور است که جنبش عدم تعهد در زمینه اصلاح ساختار سازمان ملل و صلح خاورمیانه از جمله موضوع سوریه مواضع مشخصی دارد و هرچند در پیش‌نویس سند اجلاس تنها تشکیل کمیته فلسطین به تصویب وزرا رسیده، اما در سند نهایی چند بند به مسائل منطقه‌ای از جمله سوریه اختصاص یافته است.

از جمله مهمانان بلندپایه‌ای که دیروز عصر وارد تهران شدند، حامد کرزای ، رئیس‌جمهور افغانستان بود که در بدو ورود به تهران با اظهار خرسندی از سفر به ایران گفت: جنبش غیرمتعهدها توان آن را دارد که در حل و فصل مسائل جهانی و منطقه‌ای بخوبی به ایفای نقش بپردازد و تاثیرگذار باشد.

به گزارش ایسنا، حامد کرزای با بیان این‌که «خوشحالم بار دیگر به ایران آمدم و فرصتی شده تا برادران خود در ایران را ببینم» به حضور تعداد زیادی از سران کشورهای جنبش غیرمتعهدها در اجلاس تهران اشاره کرد و گفت: اطمینان دارم که سران شرکت‌کننده در این اجلاس با خاطره خوبی از ایران به کشور خود باز خواهند گشت. کرزای ادامه داد:‌ در این اجلاس مسائل جهانی و منطقه‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرد و ان‌شاالله راهکارهای مناسب برای حل این مشکلات اندیشیده شود.

در همین حال شبکه تلویزیونی المیادین اعلام کرد که رئیس‌جمهور مصر با رهبر ایران دیدار می‌کند. به گزارش فارس، شبکه المیادین اعلام کرد که این دیدار قبل از حضور مرسی در نشست سران برگزار خواهد شد.

سفر مرسی به ایران، اولین سفر یک مقام بلندپایه مصری پس از 30 سال به ایران است.