آتش بحران سوریه دامنگیر مداخله‌گران می‌شود

همین مسائل باعث شده تا وقتی در حال حاضر نام سوریه را می‌شنویم علاوه بر زیارت حضرت زینب(س)‌، مسائل زیاد دیگری به ذهن ما برسد که ازجمله کشته شدن مردم بی‌گناه در درگیری‌هایی که به این کشور تحمیل شده است.

نام سوریه در حال حاضر تقابلی را تداعی می‌کند که در جامعه بین‌المللی ایجاد شده و در یک سو کشورهایی چون آمریکا، ترکیه، عربستان و قطر قرار دارند و در سمت دیگر کشورهایی چون روسیه، چین و ایران.

همین تقابل به نوعی شکاف عمیق در شورای امنیت سازمان ملل منجر شده و در همین راستا روسیه تاکنون سه مرتبه از حق وتوی خود برای ناکام گذاشتن آمریکا و متحدانش در صدور قطعنامه علیه سوریه استفاده کرده است.

نام کشور سوریه در حال حاضر نیز تداعی‌کننده موضوع اتباع کشورمان است که در این کشور توسط معارضان مسلح ربوده شده‌اند و متاسفانه با وجود تمام هشدارها، سفرهای انفرادی به این کشور همچنان ادامه دارد و به تبع آن ربوده شدن اتباع ایرانی نیز همچنان ادامه دارد.

نام سوریه در حال حاضر تداعی‌کننده بسیاری مسائل دیگر ازجمله موضعگیری‌های مقامات کشورمان درخصوص ضرورت حمایت از محور مقاومت است در مورد همه این مسائل با سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوریه به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر فعلی کشورمان در سوریه، دیپلماتی است که در زمان جنگ‌های 22 روزه و 33 روزه نیز سفیر ایران در لبنان بود و او را می‌توان مرد شرایط حساس دانست.

او در گفت‌وگو با جام‌جم ضمن تحلیل شرایط فعلی سوریه، آینده تحولات این کشور را پیش‌بینی کرده و درخصوص سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات این کشور توضیح داده است.

وی معتقد است، جهان باید تحولات دامنه‌دار و طولانی را در سوریه تجربه کند که این طولانی شدن قطعا دامان عوامل اصلی بحران در این کشور را بیش از دیگران خواهد گرفت و منطقه را وارد گذرگاهی نامعلوم خواهد کرد.

اوضاع سوریه را در حال حاضر چگونه ارزیابی می‌کنید. آیا اوضاع این کشور به همان بدی است که برخی رسانه‌های خارجی تصویر می‌کنند؟

متاسفانه برخی از رسانه‌های خارجی بر اساس سناریوی ترسیم شده از قبل، وضع سوریه را بگونه‌ای منعکس می‌کنند که گویی اوضاع از کنترل و سیطره دولت مرکزی به‌طور کلی خارج شده است، اما واقع امر این‌گونه نیست. در حقیقت این نوع پردازش را می‌توان به‌عنوان بخشی از جنگ روانی و رسانه‌ای علیه سوریه توصیف کرد. هر چند این روند از ابتدای بحران در دستور کار این رسانه‌ها قرار داشت.

این دروغ‌پردازی رسانه‌ای به حدی است که خود دست‌اندرکاران و سناریوپردازان این حوادث را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد بنابراین شاهدیم که تصمیمات سیاسی از سوی برخی کشورها از جمله کشورهای مدعی قدرت بر مبنای اطلاعات و معلومات غلط اتخاذ و پی‌ریزی می‌شود.

واقع امر این‌گونه نیست. مدیریت سیاسی، نظامی و امنیتی سوریه کارآیی خود را همچنان به شکل مناسبی حفظ کرده است. شاخصه اصلی تحولات فعلی سوریه، جایگزین شدن جریان‌های مسلح و گروه‌های تروریستی به جای مردم است.

متاسفانه با دخالت کشورهای غربی و عربی، مسیر مسالمت‌آمیز تحقق خواسته‌های مردمی در سوریه که قرار بود در یک پروسه اصلاحی آرام صورت گیرد، دچار انحراف شده و تحولات را به سمت و سوی نظامی سوق داده است.

ترکیه از ابتدا در ارزیابی تحولات سوریه دچار اشتباه استراتژیک شد و به جای آن که سریعا جلو این اشتباه خود را بگیرد و مسیر تصمیم‌سازی‌های خود را در جهت درست هدایت کند، متاسفانه با طناب آمریکا در اشتباهات خود بیشتر فرو رفت به‌گونه‌ای که در شرایط فعلی، سیاستمدار ترک احساس می‌کند چنانچه از روش فعلی خود در قبال تحولات سوریه دست بردارد، تمام منافع و مصالح خود را قربانی کرده است. این فکر نیز خود اشتباه مرکبی است که گریبان دوستان ترکیه را گرفته است. مثال ترکیه همانند فردی است که بر سر شاخه درختی نشسته و در حال بریدن بن شاخه است.

به‌ نظر من ترکیه با ظرفیت‌های تاثیرگذاری که در منطقه دارد می‌تواند به‌جای پیچیده‌تر و عمیق‌تر کردن مشکلات، جزء موثری از راه‌حل سیاسی در سوریه باشد.

جمهوری اسلامی ایران معتقد است که مطالبات و خواسته‌های به حقی از سوی مردم سوریه مطرح است که دولت موظف است به این خواسته‌ها پاسخ دهد. قطعا از نظر ما جامعه سوریه جامعه مطلوب و بی‌نقصی نیست. لیکن آنچه که مواضع ما را نسبت به برخی کشورها متمایز ساخته است، نگاه عمیق جمهوری اسلامی ایران به تحولات و طرح‌های سیاسی است که مصالح و منافع مردم منطقه را تهدید و در تلاش است آن را به نفع رژیم صهیونیستی مصادره کند.

تناقض رفتاری غرب و برخی از کشورهای عربی در قبال تحولات منطقه بخوبی حاکی از طراحی نظام سلطه علیه منطقه است. رفتار غرب در قبال خواسته‌های بحق مردم بحرین که خواستار حداقل حقوق انسانی خود در جامعه هستند یا رفتار برخی کشورهای عربی در دفاع از دیکتاتورهای مصر و تونس و یمن همه، حکایت از توطئه‌ای دارد که به طور جمعی علیه محور مقاومت طراحی کرده‌اند.

جا دارد اینجا بر این نکته تاکید کنم که یکی از اصول اساسی مورد نظر در سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران، پاسداری از امنیت و ثبات منطقه است. لذا با توجه به این‌که حوادث جاری در سوریه در بی‌ثبات ساختن امنیت منطقه تاثیرگذار خواهد بود، پس جمهوری اسلامی ایران به‌منظور جلوگیری و مهار این بحران پیشقدم شده و بر راه‌حل سیاسی برای آن تاکید دارد. هشت سال جنگ تحمیلی علیه ایران، جنگ‌های خلیج فارس، اشغال کابل و بغداد، مصائب و مشکلاتی را برای ملت‌های منطقه و اقتصاد در حال توسعه منطقه ایجاد کرده و منطقه دیگر تحمل بحران فراگیر دیگری را ندارد.

جمهوری اسلامی ایران بر اساس اعتقاد خود بر ضرورت حل سیاسی بحران از طریق شکل‌گیری گفت‌وگو‌های سازنده میان رهبران معارض و حکومت سوریه، روند رایزنی و مشورت با جهاتی از معارضه را در دستور کار خود قرار داده است. بر این اساس جمهوری اسلامی ایران با جریان‌هایی که مخالف دخالت خارجی بوده، خواستار حل و فصل سیاسی بحران هستند؛ از نظامی شدن تحولات گریزانند و از جریان‌های تروریستی حمایت نمی‌کنند و قائل به مشارکت سیاسی فعال در سازندگی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جامعه خود هستند، ارتباط داشته و با آنان وارد گفت‌وگو شده است. اخیرا هم وزیر امور خارجه کشورمان نیز بر آمادگی کشور به برگزاری اجلاسی در تهران تاکید کرد.

قطعا با توجه به جایگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه بویژه در سوریه و نزد حاکمیت، این کشور می‌تواند بستر اطمینان‌بخشی برای حصول یک توافق پایدار میان معارضه و دولت سوریه باشد. آنچه که ما بر آن تاکید داریم این‌ است که این ظرفیت صرفا برای فراهم‌سازی گفت‌وگوهای سازنده به کار گرفته خواهد شد و تصمیم نهایی را مردم سوریه از طریق این گفت‌وگوها اتخاذ خواهند کرد.

تا قبل از حادثه اخیر که منجر به ربایش تعدادی از اتباع و زائران کشورمان در منطقه ریف دمشق بودیم، ما سه راننده کامیون و دو مهندس ایرانی را همچنان در بند گروگانگیران داشتیم.

وضع ایرانیان مقیم در سوریه در حال حاضر با مشکلی مواجه نیست. تاکنون خانواده‌هایی که به دلیل بحران در معرض مشکلاتی قرار گرفته‌اند از سوی بخش کنسولی سفارت مساعدت شده و افرادی که تمایل به سفر به خارج از سوریه را داشتند با کمک و مساعدت سفارت و حمایت‌های وزیر محترم امور خارجه عمل کردیم. در روزهای گذشته موفق شدیم برخی از این عزیزان را با سه فروند هواپیما به میهن اسلامی منتقل کنیم. بخش دیگری که تمایل به سفر به لبنان را داشتند نیز هماهنگ و امکانات اولیه را در اختیار آنها قرار داده‌ایم.

حسین نیک‌پور - گروه سیاسی