هفت خوان بیمه هنرمندان صنایع‌دستی

به گزارش جام‌جم، اواخر سال 89 بود که موضوع بیمه‌شدن هنرمندان و فعالان صنایع‌دستی به طور جدی در دستور کار دولت و سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت، اما شرایط گذاشته شده به گونه‌ای بوده که با گذشت حدود دو سال بسیاری از هنرمندان از طی کردن مسیر بیمه‌شدن منصرف شده‌اند.

بیمه فعالان صنایع‌دستی از دی ماه سال 89 درحال اجراست و بر اساس بخشنامه‌ای که ابلاغ شد استادکاران و کارگران شاغل در کارگاه‌های خانگی و مجتمع‌های کوچک و بزرگ مربوطه در گروه‌های مصوب (کد دار) صنایع‌دستی ایران که به صورت تمام وقت به مشاغل یاد شده اشتغال دارند زیر پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار می‌گیرند که دولت سهم 20 درصدی آن را می‌پردازد و هفت درصد هم توسط بیمه شده پرداخت می‌شود.

در همین بخشنامه آمده است یکی از مدارک مورد نیاز برای بیمه‌شدن ارائه مدرک فنی و حرفه‌ای است و این شرط باعث شده بسیاری از فعالان صنایع‌دستی که سال‌هاست به صورت تجربی فعالیت می‌کنند انگیزه بیمه‌شدن را از دست بدهند.

محمدحسن صالحی‌مرام، معاون صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی که تلاش‌های بسیاری را برای حمایت از فعالان صنایع‌دستی آغاز کرده است خود نیز بر این موضوع که بیمه هنرمندان صنایع‌دستی مشکل قانونی دارد؛ تاکید می‌کند.

وی در گفت‌و‌گو با جام‌جم اظهارداشت: در حال حاضر حدود 120 هزار نفر در بخش صنایع‌دستی بیمه شده‌اند که 10 درصد از این تعداد بیمه شده هنرمند و باقی صنعتگر و کارگر هستند.

صالحی مرام افزود: بیمه هنرمندان در حال انجام است و کسانی که متقاضی بیمه‌شدن هستند باید از مراکز فنی حرفه‌ای ما گواهی بگیرند، اما یکی از موانع پیش روی متقاضیان روال طولانی اداری است که ما به دنبال کاهش این زمان هستیم.

معاون صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: بیمه هنرمندان صنایع‌دستی مشکل قانونی دارد و باید برای رفع این مشکل مصوبه‌ای را بگذرانیم که پیش نویس این مصوبه آماده شده است و امیدواریم بزودی مشکل بیمه‌شدن هنرمندان صنایع‌دستی در کشور رفع شود.

منوچهر عبدلی درباره وضعیت بیمه فعالان صنایع‌دستی به جام‌جم گفت: در حال حاضر به خاطر مقررات دست و پاگیر و رویه‌های سخت، تعداد کسانی که خود را بیمه کرده‌اند بسیار اندک است.

به گفته وی طبق قانون، دولت خودش را به جای اتحادیه‌ها و تشکل‌ها در گیرکارکرده است، از سوی دیگر لزوم ارائه مدرک فنی و حرفه‌ای به تامین اجتماعی هم باعث سخت‌شدن شرایط بیمه شده است.

عبدلی خاطر نشان کرد: سال‌هاست که پیشکسوتانی در رشته‌های مختلف صنایع‌دستی به صورت تجربی مهارت کسب کرده‌اند و الان از آنها خواسته می‌شود در کلاس‌های تئوری فنی و حرفه‌ای شرکت کنند و آزمون بدهند که بسیاری از افرادی که 20 یا30 سال کار می‌کنند امکان شرکت در این کلاس‌ها را ندارند چرا که اغلب آنها در روستاها و شهرهای کوچک فعالیت می‌کنند که امکان برگزاری این دوره‌ها در آنجا وجود ندارد و برای آنها شرکت در این کلاس‌ها هم هزینه‌بر و هم وقت‌گیر است.

وی افزود: بسیاری از کسانی که در رشته‌های مختلف صنایع‌دستی فعالیت می‌کنند از مهارت بالایی برخوردارند اما فاقد سواد لازم هستند؛ درنتیجه شرکت در آزمون و دادن امتحانات تئوری هم برایشان مشکل است و سوال این است که چرا بیمه کردن فعالان این بخش باید مشروط به ارائه مدرک فنی و حرفه‌ای شود مگر صنف‌های دیگر برای بیمه‌شدن چنین آزمونی را باید بدهند.

رییس اتحادیه سراسری تولید‌کنندگان و صادر‌کنندگان صنایع‌دستی در پاسخ به این سوال که آیا اتحادیه بحث آسان کردن رویه بیمه‌شدن افراد را پیگیری خواهد کرد هم گفت: ما پیشنهادات خودمان را ارائه دادیم و بحث را هم پیگیری کردیم اما قانون را نمی‌توان به این راحتی تغییر داد ودر این زمینه دولت باید لایحه بدهد.

وی افزود: گذراندن کلاس‌های آموزشی برای کسانی که می‌خواهند فعالیتی تازه را آغاز کنند خوب است، اما برای کسانی که سال‌هاست فعالیت می‌کنند و در این زمینه استاد شده‌اند کمی غریب می‌نماید.

یکی از هنرمندان درجه یک در رشته معرق‌کاری که با گذراندن آزمون فنی و حرفه‌ای تحت پوشش بیمه در آمده است به جام‌جم گفت: پیش از این سازمان صنایع‌دستی خودش آزمون برگزار می‌کرد، اما با مقررات فعلی برای بیمه‌شدن، افراد باید در دوره‌های فنی و حرفه‌ای شرکت کنند که هر سه ماه یکبار آزمون‌های آن برگزار می‌شود اما به عقیده من این آزمونها از استاندارد‌های لازم برخوردار نیست و گاهی فردی را مسئول گرفتن آزمون می‌گذارند که در رشته‌ای غیرمرتبط فعالیت کرده است؛ بنابراین نمی‌تواند معیار درستی برای ارزیابی افراد باشد.

محسن کاوه گفت: در حال حاضر خیلی از پیشکسوتان هنرمند در کشور هستند که جایگاه آنها اجازه نمی‌دهد بروند و زیر دست فردی که شاگرد آنهاست آزمون بدهند بنابراین ترجیح می‌دهند که بیمه نشوند.

وی افزود: متاسفانه تامین اجتماعی درجه هنری افراد را که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داده می‌شود برای بیمه کردن قبول ندارد این در حالیست که طبق مصوبه‌ای از سوی وزارت ارشاد مهارت هنرمندان بر اساس تجربه، نو آوری، حضور در نمایشگاه‌ها درجه‌بندی و معادل سازی می‌شود به طوری که درجه یک معادل دکتری به حساب می‌آید و مدرک او دارای اعتبار دائم است.

به نظر می‌رسد با وجود تشکل‌های صنفی صنایع‌دستی، شناسایی و معرفی هنرمندان و فعالان این حوزه به سازمان تامین اجتماعی برای بیمه‌شدن کار چندان دشواری نباشد و با توجه به این‌که تحت پوشش بیمه قرار گرفتن حق هر فردی است، بنابراین الزام به داشتن مدرک فنی و حرفه‌ای برای کسانی که سال‌هاست در رشته‌های مختلف در این صنعت فعالیت کرده‌اند کاری است غیرمنطقی که باید هرچه زودتر اصلاح شود.

سیما رادمنش - گروه فرهنگ و هنر