تحصیل در خارج از کشور به معنای مهاجرت نیست

همچنین در کنکور سراسری سال 90 از میان 100 نفر اول و 500  نفر اول گروه آزمایشی ریاضی و فنی به ترتیب 98 و 68 درصد دانشگاه صنعتی شریف را به عنوان دانشگاه محل تحصیل خود انتخاب کرده‌اند. بنابراین دانشگاه شریف را می‌توان به عنوان یکی از برترین دانشگاه‌های کشور نام برد.

در هفته‌های اخیر دوباره موضوع تکراری اما استراتژیک خروج و مهاجرت نخبگان در رسانه‌ها مطرح و دانشگاه صنعتی شریف مبدا این خروج‌ها عنوان شد. گفته می‌شود بیشتر فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد این دانشگاه به دانشگاه‌های معتبر خارجی رفته و به ایران بازنمی‌گردند.

این موضوع بهانه‌ای شد تا به سراغ دکتر رضا روستا آزاد، رئیس دانشگاه صنعتی شریف برویم تا این موضوع را در بوته نقد و بررسی قرار دهیم و وضعیت این دانشگاه را به لحاظ ارتباط با صنعت و اجرای طرح‌های کلان ملی جویا شویم.

با توجه به بحث خروج نخبگان از کشور و مبدابودن دانشگاه صنعتی شریف برای اکثر خروج‌ها، نگاه شخصی شما به عنوان رئیس معتبرترین دانشگاه نخبه‌پرور کشور در این‌باره چیست؟

مسائل و گزارش‌هایی که بتازگی توسط برخی رسانه‌ها درباره خروج نخبگان مطرح شده دارای اشکالات فراوانی است، چراکه حضور دانشجویان در دانشگاه‌های مطرح جهان که شاید هم بیشتر آنها از دانشگاه صنعتی شریف باشند به معنای مهاجرت نیست در صورتی که دانشجویان دکتری پس از فارغ‌التحصیلی به عنوان عضو هیات علمی دانشگاهی مثل استنفورد مشغول به فعالیت شود می‌توان آن را خروج نخبگان اطلاق کرد. این در حالی است که من هم در یکی از دانشگاه‌های کانادا تحصیل کرده‌ام و پس از فراغت از تحصیل به ایران بازگشته‌ام. جامعه ایرانی به دلیل زاد و ولد بالای سال‌های گذشته، بافت جمعیتی بسیار جوانی دارد که این نسل جوان بشدت علاقه‌مند به تحصیل است؛ در کشور هم تلاش‌های زیادی صورت گرفته که ادامه تحصیل برای جوانان فراهم شود. زمانی تنها 10 تا 20 درصد جوانان به دانشگاه راه می‌یافتند، اما در حال حاضر در دوره کارشناسی ظرفیت خالی وجود دارد و کسی نیست که خواهان ورود به دانشگاه باشد اما صندلی برای او نباشد، حداقل فرصت برای ادامه تحصیل طرح فراگیر دانشگاه پبام نور است.

برای دوره کارشناسی ارشد هم تلاش‌های زیادی صورت گرفته که از نظر کمی جذب دانشجو افزایش یافته است و حتی در دانشگاه صنعتی شریف چنانچه 1200 دانشجو کارشناسی پذیرش شود، در مقابل 1400 دانشجوی کارشناسی ارشد پذیرش می‌شود. البته برای دوره دکتری هم‌اکنون ظرفیت دانشگاه‌ها پایین است که جامعه هم به تعداد بالای آن احتیاج ندارد، اما ولع آن در کشور وجود دارد چراکه براساس آمار وزارت علوم تعداد قابل توجهی از دانشجویان در خارج از کشور حتی در کشورهای ضعیفی مانند ارمنستان و تاجیکستان در حال تحصیل در دوره دکتری هستند بنابراین با افزایش ظرفیت هم در نظام برنامه‌ریزی کشور پاسخگوی نیاز‌ها نخواهیم بود.

بنابراین ما با سیل عظیمی از جوان‌هایی که قصد ادامه تحصیل دارند، مواجه هستیم که یک واقعیت است، اما آنچه به چشم می‌آید نخبگان آنها است. در حال حاضر در کشورهایی مانند هند، ارمنستان، مالزی و اکراین تعداد زیادی از دانشجویان در مقطع دکتری تحصیل می‌کنند، اما این دانشجویان در آمار نخبگان بر‌آورد نمی‌شوند، اما دانشجویی که از دانشگاه صنعتی شریف قصد تحصیل در دانشگاه خارج را دارد در آمار خروج نخبگان می‌آید طبیعتا به کشورهای نامبرده هم نمی‌روند بلکه هدف آنها تحصیل در دانشگاه‌های آمریکای شمالی است.

نکته قابل تامل دیگر این است که حتی دانشجویان نخبه ایران به دانشگاه‌های اروپایی هم نمی‌روند به عنوان مثال توتال به دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف بورس تحصیلی می‌داد، اما بعدها آن را قطع کرد به دلیل این‌که دانشجویان از بورسیه فرانسه استفاده می‌کردند و به دانشگاه‌های آمریکایی می‌رفتند.

چرا فقط خروج دانشجویان این دانشگاه به چشم می‌آید؟

عمده کسانی که از دانشگاه صنعتی شریف از کشور خارج می‌شوند، مقصدشان کشورهای کانادا و آمریکاست. البته شاید در اخذ ویزا دچار مشکل شوند اما مدتی است که سیاست این دو کشور در اعطای ویزا بویژه برای نخبگان علمی تسهیل شده است. بنابراین آنچه به چشم می‌آید خروج دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف از کشور به مقصد آمریکای شمالی است، چراکه این دانشجویان در رده نخبگان و رتبه‌های اول کنکورهای سراسری و المپیادی‌ها هستند، در حالی که خروج سایر دانشجویان به دلیل این‌که در این محدوده قرار ندارند به چشم نمی‌آید.
در سفر اخیر من به کشور سنگاپور و مالزی، بسیاری از دانشجویان ایرانی را دیدم که فارغ‌التحصیل دانشگاه آزاد اسلامی بودند از این رو ادامه تحصیل برای مقاطع تحصیلات تکمیلی بخصوص مقطع دکتری کاملا طبیعی است.

بنابراین، رفتن دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف ـ که از برترین‌های کنکورهای سراسری هستند ـ به دو کشوری که دانشگاه‌های آنها در سطح بالایی قرار دارند طبیعی به نظر می‌رسد اما این‌که این دانشجویان به کشور بازمی‌گردند بحث دیگری است.

در این خصوص، نکته مهم این است که در چهار، پنج سال اخیر بحران مالی در کشورهای غربی بحث پژوهش و علم را تحت تاثیر قرار داده است.

به عنوان مثال هیاتی که از کشور انگلستان به دانشگاه آمده بودند، اظهار کردند سال‌هاست دولت و منابع عمومی برای پژوهش در دانشگاه‌ها‌ بودجه‌ای خرج نمی‌کنند. بنابراین هنجار پژوهش در جایی مثل انگلیس روز به روز پس می‌رود، چراکه پژوهش یک فعالیت سرمایه‌گذاری درازمدت است و نیازمند داشتن وضعیت مالی خوب است.

در سفر اخیرم به سنگاپور بسیاری از همکاران گذشته‌ام را دیدم که در در دانشگاه ایلینویز تدریس می‌کردند، وقتی از آنها درباره علت حضورشان در این کشور جویا شدم گفتند در اینجا دنبال پول هستیم چراکه دیگر در کشور آمریکا خبری از پول نیست. یک استاد در دانشگاه آمریکایی حداکثر 100 هزار دلار گرنت (بودجه تحقیقاتی)‌ دریافت می‌کند در حالی که همین استاد در سال اول در کشور مالزی یک میلیون دلار گرنت دریافت می‌کند. در چنین فضایی جاذبه دنیای غرب برای پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی خیلی پایین آمده و حتی ما شاهد مهاجرت معکوس هستیم.

به نظر من ادعای کسانی که می‌گویند مهاجرت نخبگان به این مفهوم زیاد شده است، پایه‌ای ندارد. این افراد یا نمی‌دانند که این روند در گذشته به چه شکل بوده یا خودشان را به غفلت زده‌اند.  همیشه مساله خروج نخبگان درکشور وجود داشته و در حال حاضر هم وضعیت معکوسی به خود گرفته است که دلیل اصلی آن هم می‌تواند بحران مالی دنیای غرب و ایجاد ظرفیت‌های جدید در کشور باشد.

به طوری که افزایش ظرفیت در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه‌های کشور طبیعتا مانع خروج تعداد زیادی دانشجو شده است و در این صورت خیلی‌ها لزومی نمی‌بینند به خارج بروند. بنابراین بزرگ‌کردن جریانی که همیشه بوده و به نظر من تضعیف هم شده است، یک اقدام سیاسی است و افراد ذی‌نفع به دنبال بهره‌برداری سیاسی از آن هستند.

اقدامات شما برای جذب دانشجویان نخبه در دانشگاه صنعتی شریف چه بوده است؟

تاکنون برنامه‌های مختلفی در دانشگاه اجرا شده است. یکی از جاذبه‌های تحصیل در دانشگاه‌های خارج از کشور نبود امتحانات متعدد برای ادامه تحصیل برخلاف وجود آزمون‌های فراوان در ایران است. بنابراین دانشجویان در دانشگاه‌های خارجی علاوه بر ورود بدون آزمون در مقاطع بالاتر از بورس تحصیلی هم استفاده می‌کنند. در این خصوص چنانچه همین شرایط در دانشگاه‌های داخلی فراهم شود معمولا دانشجویان ترجیح می‌دهند در کنار خانواده ادامه تحصیل دهند.

این در حالی است که هم‌اکنون یک دانشجو برای ادامه تحصیل در دانشگاه‌های کشور باید آزمون‌های متعددی مانند ورود به دوره کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری و امتحان جامع دکتری و آزمون پروپوزال را پشت سر بگذارد که تمامی آنها باعث خستگی و دلسردی دانشجویان می‌شود.

از سوی دیگر، بسیاری از دانشجویانی که در آزمون‌های متعدد در قالب کنکورهای سراسری قبول نمی‌شوند با ارسال مدارک خود به راحتی می‌تواند در دانشگاه‌های خارجی پذیرش بگیرند. بنابراین اگر بتوان آزمون‌های مختلف را کم کرد و از طرف دیگر برای دانشجویان دوره‌های تحصیلات تکمیلی کمک هزینه تحصیلی در نظر گرفت، مطمئنا تمایل به حضور در دانشگاه‌های خارج از کشور کاهش می‌یابد. در این خصوص دانشگاه صنعتی شریف اقداماتی انجام داده که یک مورد آن اجرایی کردن آیین‌نامه استعدادهای درخشان است. بر این اساس، دانشجویانی که معدل و سوابقشان نشان می‌دهد که وضعیت خوبی دارند، لزومی بر شرکت در آزمون‌های مجدد جهت ورود به مقاطع بالاتر را ندارد.

اما مشکل این آیین‌نامه پذیرش تعداد کم دانشجو است؟

در حال حاضر قانون 10 درصد اجرا می‌شود به طوری که در هر رشته 10 درصد ظرفیت پذیرش از دانشجویان استعداد برتر خواهد بود به عنوان مثال اگر قرار است در دوره دکتری ده دانشجو پذیرش شود، 10 درصد این ظرفیت یعنی یک نفر به صورت استعداد درخشان پذیرش می‌شود که البته این میزان تعداد کمی را در بر می‌گیرد و باید افزایش یابد. از سوی دیگر، بنیاد ملی نخبگان به این موضوع کمک کرده و طرحی را به تصویب رسانده است که از طریق آن، 10 درصد ظرفیت پذیرش هم باید از نخبگان دانشگاه‌های دیگر که توسط این بنیاد معرفی شده، پذیرش شود.

اقدامات دیگری هم صورت گرفته است؟

بله! دانشگاه صنعتی شریف به دنبال این است که تمامی استادان دانشگاه را با صنعت مرتبط کند به طوری که یا از طریق گرنت یا قرارداد ارتباط با صنعت منابع مالی خوبی جذب کند. استادی که از این دو طریق فعال باشد هم منابع مالی خوبی در اختیارش خواهد بود و هم می‌تواند با استفاده از این منابع به سوی حل مشکلات کشور حرکت کند و هم می‌تواند پروژه‌های زیادی را برای دانشجویان خود تعریف کند. همچنین در این صورت استاد می‌تواند به دانشجو کمک هزینه پژوهش بدهد که بین 500 هزار تا یک میلیون تومان متغیر است که عاملی برای حضور دانشجویان دکتری در کشور خواهد شد تا این‌که دانشجویان در محیط غربت زندگی کنند. طی پنج سال گذشته تعداد استادانی که قرارداد ارتباط با صنعت داشته‌اند از 10درصد به 35 درصد افزایش داشته است.

برنامه راهبردی دیگر دانشگاه صنعتی شریف در این حوزه تاسیس شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاهی است؛ در حال حاضر با راه‌اندازی اولین مرکز رشد کشور در دانشگاه تاکنون بیش از صد شرکت موفق شده‌اند پس از کسب مهارت‌های لازم از مرکز رشد دانشگاه خارج شوند و در حال حاضر 30 شرکت یا هسته پژوهشی دانش‌بنیان که توسط دانشجویان و استادان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه تاسیس شده است در مرکز رشد دانشگاه صنعتی شریف مستقر هستند. باور ما این است که باید مانند شعار یونسکو که می‌گوید «دانشجو فرد می‌آید شرکت فارغ‌التحصیل می‌شود» باید از طریق ساز وکارهایی کمک کنیم که جوانان دانشجو بتوانند با کمک استادان و سایر فارغ‌التحصیلان یک شرکت دانش‌بنیان تاسیس کنند که در این صورت انگیزه بالایی برای ادامه تحصیل در خارج از کشور باقی نمی‌ماند. بنابراین، این اقدامات راهبردهایی است که در دانشگاه شریف طی سال‌های گذشته انجام شده و نتایج آن هم دیده شده است.

پس از نظر شما اقدامات دانشگاه صنعتی شریف تا حدی مانع خروج نخبگان این دانشگاه شده است؟

من با تعاملاتی که با بسیاری از دانشجویان حاضر در دانشگاه‌های آمریکایی و کانادایی داشته‌ام نوعا این دانشجویان عنوان می‌کنند استادانی که ما در شریف داشته‌ایم اگر از استادان دانشگاه‌های معتبر خارجی بالاتر نباشند پایین‌تر نیستند، اما نکته مهم و وجه تمایز آن، این است که در دانشگاه‌های معتبر آمریکایی و کانادایی امکانات تجهیزاتی و منابع مالی بهتر است که این دو عامل جاذبه اصلی حضور دانشجویان در این دانشگاه‌ها محسوب می‌شود.

اما از سوی دیگر، وقتی یک دانشجو چهار سال در دوره دکتری یا شش سال با دوره کارشناسی ارشد در کشورهای خارجی حضور داشته باشد، این فرصت طولانی امکان خوگرفتن دانشجو با محیط را فراهم می‌کند. این در حالی است که در کشورهایی مثل هند، سنگاپور، مالزی و ژاپن محیط اجتماعی برای یک ایرانی جاذبه ندارد، اما در آمریکای شمالی و اروپا این جاذبه وجود دارد. بنابراین من ترجیح می‌دهم دانشجوی ما به مدت چهار و شش سال بیشتر در این کشورها نباشد، چرا که پس از این مدت طولانی، عمده دانشجویان جذب شرکت‌ها می‌شوند.

از این‌رو مدلی که در دانشگاه صنعتی شریف و در کمیته روابط بین‌الملل این دانشگاه مصوب شده است، برنامه‌های 2+2 در مقطع دکتری و برنامه 1+1 در مقطع کارشناسی ارشد است.

با توجه به این‌که دوره دکتری و کارشناسی ارشد به نسبت مساوی از پژوهش و آموزش تشکیل شده است در برنامه 1+1 در دوره کاشناسی ارشد، دانشجو یک سال در ایران و یک سال در خارج و در دوره دکتری دو سال در ایران و دو سال در خارج از کشور حضور خواهد داشت. از این‌رو با توجه به این‌که دانشگاه در حوزه آموزش مشکلی نداشته و از استادان بسیار خوبی برخوردار است، دانشجو یک سال آموزش را در دوره کارشناسی ارشد در دانشگاه صنعتی شریف می‌‌گذراند و یک سال مربوط به پژوهش را هم به دانشگاه خارج می‌رود؛ در این صورت این مدل برای ما ایده‌آل است.

البته در وزارت علوم این برنامه تحت عنوان فرصت مطالعاتی برای دانشجویان دکتری که 6 تا 9 ماه است، اجرا می‌شود. اما در این مدل همه محسنات جمع است به طوری که دانشجو جذب دانشگاه داخل می‌شود و هم از طریق دانشجو یک همکاری پژوهشی بین دانشجو، استاد و گروه تحقیقاتی خارج از کشور ایجاد می‌شود، همچنین دانشجو از امکانات و ارتباطات خارج هم استفاده می‌کند.

از سوی دیگر، یک یا دو سال زمان کافی برای خوگرفتن دانشجو نیست. البته باز ممکن است کسانی هم ماندگارشوند، اما به دلیل این‌که زمان کوتاه است و دانشجو باید مدرک خود را از دانشگاه مبدا دریافت کند خروج به خصوص در دوره دکتری کاهش می‌یابد.

آیا این مدل را اجرایی هم کرده‌اید؟

بله! برخی تست‌های اولیه انجام شده اما مشکلاتی دارد که در حال حل است. من خودم یک دانشجو در سوئیس و اتریش در دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری دارم.

دانشگاه‌های دیگر کشور چقدر مثل شما هستند؟

در ابتدای دولت نهم حدود 50 دانشگاه در کشور وجود داشت که هم‌اکنون این تعداد به 150 دانشگاه افزایش یافته است که این گسترش کمی و سریع بوده است.

در میان دانشگاه‌های کشور، دانشگاه‌هایی مانند صنعتی شریف، تهران، امیرکبیر، تربیت مدرس، علم و صنعت، خواجه نصیرالدین طوسی، شهید بهشتی، اصفهان، فردوسی مشهد، تبریز، شیراز و اصفهان جزو دانشگاه‌های برتر محسوب می‌شوند که گام‌های خوبی در این زمینه برداشته‌اند. البته دانشگاه‌هایی مانند شهید چمران اهواز، همدان، رازی کرمانشاه، سیستان و بلوچستان، خلیج فارس، بوشهر و یزد عملکرد خوبی طی سال‌های گذشته داشته‌اند که می‌توانند چشم‌انداز خوبی داشته باشند.

اما در میان ده دانشگاه برتر کشور، دانشگاه صنعتی شریف نقش پیشتازی را ایفا می‌کند حتی بسیاری از دانشگاه‌های دیگر با برنامه‌های ما رقابت مثبت و سازنده‌ای دارند. البته در این میان، برخی دانشگاه‌ها تا حدی برندفروشی می‌کنند و برای این‌که منابع مالی بیشتری دستشان بیاید در استانداردهای آموزشی خود کوتاهی کرده و مدرک‌شان را دست کسانی می‌دهند که شایسته برند دانشگاه نیستند. البته این موضوع در این دانشگاه‌ها هم اعتراضاتی را به همراه داشته است که چرا فلان شعبه دانشگاه مدرکی را ارائه می‌دهد که در دانشگاه‌های اصلی هم دانشجویان با رتبه کنکوری بالا و سختگیری استادان دریافت می‌کنند.

در صحبت‌هایتان اشاره کردید که دانشگاه صنعتی شریف با دانشگاه‌های سطح اول دنیا همتراز است، آیا این ادعا اغراق‌آمیز نیست؟ آیا مشکل اصلی دانشگاه‌هایی مانند شریف را در تفاوت با دانشگاه‌هایی مثل MIT تنها در تجهیزات می‌بینید؟

اولا بسیاری از استادانی که هم‌اکنون در دانشگاه صنعتی شریف حضور دارند، فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های MIT، استنفورد و برکلی هستند. ثانیا بسیاری از استادانی که فارغ‌التحصیل این دانشگاه‌ها هم نبوده‌اند و در دانشگاه‌های دیگر و حتی شریف تحصیل کرده‌اند، از آن استادان کمتر نمی‌درخشند. همچنین بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف هم‌اکنون اگر بهتر از فارغ‌التحصیلان برکلی وMIT  نباشند پایین‌تر نیستند. البته طبیعتا فارغ‌التحصیلان داخل باید بیشتر تلاش کنند تا خودشان را اثبات کنند، چرا که به طور طبیعی یک باور عمومی وجود دارد که فارغ‌التحصیلان خارج از نظر علمی قوی‌ترند. بنابراین این موضوع اصلا اغراق‌آمیز نیست بلکه منطقی است، اما مشکل اساسی و تفاوت اساسی در تجهیزات و ارتباطات بین‌المللی است.

به عنوان مثال، دانشگاه‌های ایرانی برای خرید یک دستگاه، ابتدا مشکل تامین ارز دارند که در صورت حل آن، هزاران مشکل دیگر پدید می‌آید که از جمله آنها ارسال ارز در شرایط تحریم و دریافت دستگاه است؛ بنابراین دستگاهی که در ایران به دلیل تحریم‌های بین‌المللی امکان خرید نداشته است، در کشوری مانند سنگاپور دو تا سه نوع از آن در کنار هم قرار دارد.

آیا دانشگاه صنعتی شریف برای رفع برخی مشکلات خود با دانشگاه‌های معتبر خارجی قراردادی جهت برقراری ارتباطات بین‌المللی منعقد کرده است؟

بله! با یکسری از دانشگاه‌های کشورهایی مانند استرالیا، نیوزیلند، اتریش و فرانسه ارتباطات و تعاملاتی داشته‌ایم، اما به دلیل تحریم‌های بین‌المللی فضایی علیه ایران در دنیا ایجاد کرده‌اند که مشکلاتی را برای تحقق این قضیه ایجاد کرده است، اما با وجود این مشکلات برخی همکاری‌ها در حال انجام است اما سختی‌های زیادی دارد.

دانشگاه از نظر تامین اعتبارات مالی در چه وضعیتی است؟ قرار بود از چند دانشگاه برتر کشور حمایت ویژه صورت بگیرد، آیا دانشگاه صنعتی شریف را حمایت کردند؟

خیر! این یک واقعیت است که ما از نظر امکانات مالی دچار مشکل هستیم از سوی دیگر در صورت تامین اعتبارات مالی، در خرید تجهیزات مشکلات فراوانی وجود دارد. اما در حال حاضر مشکل دیگر دانشگاه در کمبود فضای فیزیکی است. در حال حاضر فضای دانشگاه از سال 58 با بیش از 4000 دانشجو نسبت به زمان فعلی با 11 هزار دانشجو تفاوتی نکرده است بنابراین فضای دانشگاه با وجود افزایش سه‌برابری دانشجویان، هیچ تغییری نداشته است. از سوی دیگر، بسیاری از فعالیت‌های پژوهشی بخصوص برای دانشجویان دکتری به دلیل نبود فضا در حالت تعلیق است و حتی برای استادان تازه جذب شده مکانی در دانشگاه وجود ندارد تا در اختیارشان قرار داده شود.

دانشگاه صنعتی شریف در ایجاد ارتباط با صنعت چه اقداماتی انجام داده است؟

ایجاد ارتباط با صنعت کار بسیار مشکلی است، بسیاری از استادان شاید نتوانند به طور مستقل با صنعت ارتباط برقرار کنند، بنابراین حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه‌ها باید این کار را انجام دهند. در این خصوص بتازگی معاونت پژوهش و فناوری و تحصیلات تکمیلی دانشکده‌ها با یکدیگر ادغام شده‌اند که هدف از این ادغام جهتگیری پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری با پژوهش‌های مورد نیاز کشور است. همچنین دسته‌ها و گروه‌های پژوهشی جدیدی راه‌اندازی شده است به طوری که بتازگی در 13 دانشکده دانشگاه صنعتی شریف حدود 20 مرکز پژوهشی و پژوهشکده تاسیس شده است البته تاسیس بسیاری از این مراکز به تقاضای یک دستگاه اجرایی بوده است.

به طوری که طی سال‌های گذشته زمانی وزارت صنایع و معادن سابق جزو فعال‌ترین دستگاه‌های اجرایی در ایجاد ارتباط با دانشگاه‌ها بخصوص دانشگاه شریف بود که بعدا افول کرد. این روند بخصوص در زمان وزارت مهندس محرابیان خیلی افول کرد و پس از ادغام این وزارتخانه با وزارت بازرگانی تحرکات برای ایجاد ارتباط با دانشگاه آغاز شده است. ارتباط دانشگاه‌ها با وزارت نفت زمانی بسیار خوب بود، اما در زمان وزارت هامانه افت کرد و در زمان مهندس نوذری حرکت‌هایی صورت گرفت اما باز در زمان وزارت میرکاظمی افول کرد. در حال حاضر ارتباط این وزارتخانه با مدیریت مهندس قاسمی با دانشگاه‌ها خیلی خوب در حال رشد است.

هم‌اکنون بیشترین ارتباطات در حوزه وزارت دفاع است و این وزارتخانه در رتبه اول ارتباط با دانشگاه‌ها قرار دارد. در حالی که انتظار می‌رود وزارت صنعت و نفت به حالت قبلی بازگردند.

همان‌طور که اطلاع دارید در اجرای طرح‌های کلان ملی، دانشگاه صنعتی شریف متولی اجرای طرح کلان موتور‌های توربو شده است. در حال حاضر این طرح در چه مرحله‌ای است؟

موتورهای توربوموتورهایی هستند که استفاده‌های گوناگون دارند. در حوزه هواپیما توربوجت‌ها، در حوزه نفت و گاز توربوکمپرسورها و توربوپمپ‌ها و در حوزه نیرو توربوژنراتورها کاربرد دارند. تاکنون فعالیت‌های زیادی در این زمینه در حوزه وزارت نفت، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران انجام شده است اما بحث بر این است که ظرفیت‌ها را تجمیع کنیم تا بتوان ادعا کرد توانمندی طراحی و ساخت موتورهای توربو درکشور وجود دارد. درحال حاضر این طرح کلان ملی در شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) تصویب شده و دبیرخانه مدیریت طرح هم در دانشگاه صنعتی شریف بر عهده دارد.

اولین اقدام در اجرای طرح چیست؟

ما نحوه ورود به اجرای طرح را طراحی کرده‌ایم. در این طرح برنامه‌ریزی‌شده که از طریق ارتقای یک موتور موجود فعالیت آغاز شود که ان‌شاءالله در یک بازه زمانی سه ساله، اولین موتور بومی ارائه شود که در صنعت گاز برای توزیع گاز کشور کاربرد دارد.

امیر بامه / جام‌جم