مرمت قطره چکانی خانه‌های تاریخی

به گزارش خبرنگار جام‌جم، براساس آیین نامه حمایت از مالکان و دارندگان خانه‌های تاریخی که به‌طور جدی از اوایل سال 90 مراحل اجرای آن آغاز شد؛ صاحبان خانه‌های تاریخی ثبت شده می‌توانند از مشارکت مالی 50 درصدی دولت برای مرمت خانه‌های خود برخوردار شوند اما در عمل برخی از مالکان این خانه‌ها نتوانستند از اعتبارات تعیین شده بهره‌مند شوند و برخی نیز از روند کند تخصیص اعتبارات اظهار نارضایتی می‌کنند.

به گفته مسئولان سازمان میراث فرهنگی حدود 3300 خانه تاریخی در فاز اول در جامعه هدف قرار گرفته‌اند تا خانه‌های آنها از مشارکت 50 درصدی دولت برای مرمت برخوردار شوند اما هنوز آمار روشنی از تعداد این خانه‌ها وجود ندارد و گزارش برخی از صاحب‌نظران نشان می‌دهد که در برخی از شهر‌ها مانند کاشان، یزد، اصفهان و... انتخاب خانه‌ها برای تخصیص اعتبار طبق معیار و سیاست مشخصی صورت نمی‌گیرد.

مجدالدین رحیمی یکی از کارشناسان مرمت و حفظ آثارتاریخی به جام‌جم گفت: براساس تصمیماتی که اتخاذ شده است دولت برای حفاظت و مرمت بناهای ثبت شده ملی با بخش خصوصی که مالکیت این خانه‌ها را دارد مشارکت می‌کند اما در عمل دیده می‌شود که دولت معیار خاصی برای گزینش ندارد به عنوان مثال ممکن است در جایی 20 خانه تاریخی به ثبت رسیده باشد و دارای مالک خصوصی هم باشد اما در توزیع این اعتبار ممکن است به خانه‌ای 60 میلیون تومان اعتبار بدهند و به خانه‌ای هیچ اعتباری تخصیص نیابد و در این زمینه سیاست دولت اصلا شفاف نیست.

وی در پاسخ به این سوال که آیا کنترلی بر تخصیص اعتبارات صورت نمی‌گیرد، خاطرنشان کرد: بودجه‌هایی که از طریق سازمان میراث فرهنگی کشور دراختیار اداره کل استان‌ها قرار می‌گیرد تا برای حفاظت ومرمت خانه‌های تاریخی ثبت ملی شده استفاده شود بر مبنای ضرورت و اضطرار تخصیص نمی‌یابد و متاسفانه این نگاه در اکثر استانها وجود دارد.

به گفته وی برای حفظ آثار تاریخی باید دولت توجه ویژه‌ای به مرمت وحفظ آثار داشته باشد چرا که مالک منافعش باید تامین شود در غیر این صورت همان مساله عمارت دلگشا در تهران پیش می‌آید که با وجود ثبت ملی مالک آن با شکایت توانست عمارت خودرا از ثبت ملی خارج و اقدام به تخریب و سرمایه‌گذاری کند.

این کارشناس گفت: سازمان میراث فرهنگی باید هوشمندانه عمل کندوسیاست مطلوبی را برای تعامل با صاحبان آثار ملی ایجاد کند.

اکبر رضوانیان دارنده یکی از خانه‌های تاریخی در کاشان هم اظهار می‌کند که تاکنون هیچ کمکی از سوی دولت به اونشده است.

وی گفت: با وجود پیگیری‌های بسیار نتوانسته از سهم 50 درصدی دولت برای مشارکت برخوردارشود این در حالی است که هزینه‌های مرمت و نگهداری چنین خانه‌هایی بسیار بالاست.

باوجود برخی گلایه‌ها و انتقادات کارشناسان مسعود علویان‌صدر، معاون سازمان میراث فرهنگی، پرداخت اعتبارات را طبق ضوابط و شرایط خاص تعریف شده می‌داند.

وی در پاسخ به این سوال که متقاضیان چگونه از این اعتبارات برخوردار می‌شوند به جام‌جم گفت: بحث حمایت از مالکان و دارندگان خانه‌های تاریخی آیین نامه‌ای دارد که به همه اعلام شده است و در کل کشور یک روش دارد اما مالکان نباید فراموش کنند که مشارکت دولت در مرمت این خانه‌ها گام‌به‌گام است یعنی به تناسب هزینه‌ای که مالک انجام می‌دهد دولت نیز به همان میزان اعتبار تخصیص می‌دهد.

وی افزود: برای مرمت هر عمارتی 150 میلیون تومان در نظر گرفته شده است که سهم 50 درصدی دولت 75 میلیون تومان می‌شود که تخصیص این سهم به صورت مشارکتی است.

علویان صدربر این مساله تاکید می‌کند که اگر مالکی به میزان 10 میلیون تومان هزینه کرد دولت هم تنها 10 میلیون تومان هزینه می‌کند یعنی مرحله اختصاص اعتبارات به صورت گام به گام و با توجه به هزینه کرد مالک است و هرکس زودترکار را پیش ببرد سهم خودرا سریع‌تر می‌گیرد.

وی در پاسخ به این سوال که چرا برخی از مالکان نتوانستند وارد فرآیند دریافت اعتبار شوند، گفت: گرفتن اعتبار منوط به عقد قرارداد و تایید کارهای مرمتی از سوی کارشناسان است بنابراین مالکانی که هنوز با توجه به شرایط تعریف شده عقد قرارداد نکرده‌اند نمی‌توانند مشمول دریافت اعتبارات شوند.

علویان صدر افزود: برخی از مالکان قبل از عقد قرارداد هزینه‌هایی را برای مرمت انجام داده‌اند و اسناد قبض آن را ارائه می‌دهند اما ا ز نظر ما قابل قبول نیست چرا که هرگونه پرداختی قبل از عقد قرارداد ممکن نیست و تخصیص اعتبارات مربوط به هزینه‌های گذشته نمی‌شود.

به گفته معاون میراث فرهنگی در مرحله اول، حفاظت ومرمت خانه‌های تاریخی را در اولویت قرار دادیم که حدود 3300 خانه تاریخی شناسایی شده است.

علویان صدر در پاسخ به این سوال که آیا در انتخاب مالکان برای تخصیص اعتبار، مدیران سلیقه‌ای عمل نمی‌کنند، گفت: به هر حال کارگروه‌هایی را در استان‌ها گذاشتیم که کارها را پیگیری می‌کنند و یک هیات ملی، استانی و شهرستانی داریم که نظارت بر کارها را برعهده دارند. اما نمی‌توانیم ادعا کنیم که هیچ اشتباهی صورت نمی‌گیرد.

وی در مورد میزان تخصیص اعتبارات گفت: برای حمایت از مالکان و دارندگان خانه‌های تاریخی ردیف بودجه پیش‌بینی شده است که براساس آن سال گذشته 14 میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود که همگی جذب شد.

معاون میراث فرهنگی بدون اشاره به بودجه امسال گفت: اعتبارات در نظر گرفته شده برای سال 91 افزایش یافته است که بعدا اعلام می‌شود.

سیما رادمنش ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر