جاذبه‌های‌گردشگری ‌ایران ‌‌را‌ دریابیم

این خطر تنها منحصر به جاذبه‌های فرهنگی نیست، بسیاری از جاذبه‌های طبیعی نیز در معرض آسیب‌های جدی قرار دارند. محله عودلاجان در تهران، منطقه قدیمی بازار تهران و ارگ از جمله مناطقی هستند که در پایتخت نیاز به برنامه‌ریزی دقیق دارند. این برنامه‌ریزی هم در حوزه «نگهداری» و هم در حوزه «بهره‌برداری» مساله‌ای جدی است.

علاوه بر اماکن تاریخی و فرهنگی، جاذبه‌های طبیعی به صورت گسترده‌تری در معرض آسیب قرار گرفته‌اند. متاسفانه باید نوشت: سال‌هاست تنگه واشی که به بهشت گمشده معروف بود، شباهتی به بهشت ندارد، دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ در معرض آسیب جدی قرار گرفته است، چشمه‌های باداب سورت، به عنوان یک پدیده نادر طبیعی وضعیتی بهتر از تنگه واشی ندارد و در صورت تداوم بی‌توجهی در برنامه‌ریزی‌ها بی‌تردید باید در انتظار ویرانی آن باشیم و...‌ از این دست اخبار کم نیست.

مساله این است که باید چاره‌ای بنیادین اندیشید. در این فرآیند هر چند دولت نقشی کلیدی دارد، اما همه اقدامات را نباید در حوزه دولت محدود کرد. بدیهی است دولت در هر دو حوزه نگهداری‌ و بهره‌برداری از جاذبه‌های گردشگری نقش کلیدی دارد، اما از طرف دیگر گردشگران نیز در این مسیر باید وظیفه خود را به درستی ایفا کنند. ‌گردشگری هنگامی ارزشمند است که به یک صنعت پویا و پایدار تبدیل شود، به ابزاری در جهت مسیر توسعه جامعه بومی و جامعه ملی برای برون‌رفت از شرایط موجود شکل‌گیری و تقویت نهادهای مدنی در حوزه گردشگری بسیار مثمرثمر است. این سازمان‌های مردم‌ نهاد از یک طرف می‌توانند به عنوان بازوی برنامه‌ریزی و نظارت به یاری دولت بشتابند و از سوی دیگر در عرصه فرهنگ‌سازی بین گردشگران نقش فعالی ایفا کنند.

از این دست آسیب‌ها و خسارت‌ها که در کمین جاذبه‌های گردشگری کشورمان نشسته است، اندک نیست. چندی پیش یکی از تورگردانان که در معرفی مسیرهای جدید گردشگری طبیعت تخصص دارد تاکید می‌کرد، بسیاری از تورگردانان متعهد، دیگر تمایلی به معرفی مسیرهای جدید ندارند به دلیل این‌که می‌دانند معرفی مسیرهای جدید به معنی از بین رفتن آن جاذبه است و به همین دلیل هیچ‌کس راضی نیست اتفاقی که در باداب سورت و جنگل‌های فندقلو و تنگه‌واشی رخ داده است، در اماکن دیگری تکرار شود.

جاذبه‌های گردشگری ایران در تمام ابعاد نیازمند توجه و برنامه‌ریزی است و نباید از آن غافل شد. فرهنگ‌سازی، برنامه‌ریزی، قانون‌مندی و آموزش مهم‌ترین ابزارهایی هستند که می‌توانند در این مسیر برای حفظ جاذبه‌های گردشگری به کار بیایند.